Bạn có thể thấy gì qua các loại kính thiên văn thông dụng hiện nay

0
71

Khi tất cả chúng ta quan tâm & tìm tòi để mua một kính thiên văn mới – thắc mắc trước nhất thường sẽ là “Tôi có vẻ chứng kiến gì thông qua kính thiên văn?“ Trong nội dung này, thienvanvutruhoc.com sẽ nỗ lực minh họa các hình ảnh mà bạn có vẻ chứng kiến thông qua các kính thiên văn khác nhau, & qua đó có vẻ giúp bạn quyết định nên chọn loại kính thiên văn nào.

Cảnh báo:

  • Các đối tượng được tìm tòi trong nội dung này là:

    Mặt trăng, Hành tinh, Mặt trời, DSO, Sao chổi, Sao đôi, Bụi ánh sáng.

  • Các ghi chú

    số [1] – [2] – [3]

    tương ứng với 3 loại kính thiên văn theo giá bán

    [1] – dưới 150$; [2] – từ 200 tới 500$; [3] – trên 600$.

Lượng thiên thể xem xét được & các tỉ mỉ có vẻ chứng kiến của chúng sẽ lệ thuộc vào một số yếu tố: Kích cỡ & chất lượng quang học của kính thiên văn, địa điểm xem xét (bóng tối), điều kiện khí quyển (trong suốt & ổn định) & thậm chí cả kinh nghiệm của người xem xét.

Hình ảnh mặt trăng khi xem xét bằng kính thiên văn

Mặt trăng chắc nịch là mục tiêu xem xét dễ nhất & ấn tượng nhất. Ở độ phóng đại thấp thì nhìn qua kính thiên văn nào cũng cho kết quả hầu hết nhau. Nhưng ở độ phóng đại lớn, kính nào chất lượng hơn sẽ cho phép bạn “phóng to” & xem xét thấy vô số miệng hố (crater), khe rãnh, & dãy núi.

Ngoài ra, vật thể nhỏ nhất mà bạn có vẻ chứng kiến trên mặt phẳng Mặt Trăng nó cần có bề ngang to hơn 500 mét. Chính vì vậy, bạn sẽ chẳng thể chứng kiến lá cờ hoặc tàu vũ trụ Apollo chỉ nhỏ có vài chục mét được đâu.

Xem xét các hành tinh

Có 8 hành tinh trong Hệ mặt trời bạn có vẻ xem xét, bên cạnh đó chỉ 3 trong số chúng là dễ thấy tỉ mỉ mặt phẳng đặc biệt là: Sao Thổ, Sao Mộc & Sao Hỏa.

Bạn có vẻ xem xét những hiện tượng biến đổi thời tiết theo thời gian ở 3 hành tinh trên, như mây & bão bụi trên Sao Hỏa & Dải mây trên Sao Mộc. Bạn cũng sẽ đơn giản xem xét 4 vệ tinh Galile của Sao Mộc, thi thoảng nó đi qua & đổ bóng lên hành tinh mẹ. Vài vệ tinh của Sao Thổ cũng khá dễ xem xét, nhưng xem xét hành tinh mẹ sẽ thú vị hơn những vành đai xoay quang chúng.

Có lẽ bạn cũng quan tâm: Lịch thiên văn: Những buổi lễ thiên văn đáng lưu ý nhất năm 2021

Kính thiên văn hạng trung có vẻ xem xét được pha của Sao Kim & Sao Thủy (hình dạng tròn hay khuyết). Thậm chí với Sao Kim có vẻ còn cho thấy lớp mây lờ mờ của nó nếu sử dụng một kính lọc tốt. Còn Thiên vương tinh & Hải Vương tinh chỉ là các đĩa sáng xanh nhỏ, mờ nhạt & chẳng có gì nổi trội qua bất kể kính thiên văn nào.

Các hình ảnh dưới đây nêu ra sự so sánh Sao Thổ & Sao Mộc được xem xét thế nào qua các kính thiên văn khác nhau, ở độ phóng đại hữu ích cao nhất:

& hiển nhiên,để có vẻ xem xét những hành tinh này một cách chính xác nhất, ngoài những kinh nghiệm & tri thức thiên văn bạn cũng cần trang bị cho mình 1 chiếc kính thiên văn thích hợp nhất. Các bạn có vẻ đọc qua & mua kinh thiên văn tại đường backlinks này: https://thienvanvutruhoc.com/cua-hang/

DSO – Vật thể sâu trong khung trời

Deep sky objects – DSO (Vật thể sâu trong khung trời) là cái tên chung cho các thiên hà, tinh vân & cụm sao- các đối tượng ở bên ngoài Hệ mặt trời.

Không giống các hành tinh, xem xét các DSO không thiết yếu sử dụng độ phóng đại cao. Điều trọng yếu hơn là khẩu độ của kính thiên văn, bởi vì bây giờ bạn cần một thiết bị có vẻ thu thu được nhiều ánh sáng. Yếu tố khác tác động đến việc xem xét DSO là khung trời tối, thậm chí nó còn trọng yếu hơn cả khẩu độ.

Nếu bạn xem xét ở giữa một tp lớn, ngập tràn ánh sáng thì ngay cả sở hữu kính có giá trị lên đến 100.000$  cũng chẳng giúp được gì.

Các hình ảnh dưới đây sẽ cho thấy mức độ tỉ mỉ của một số DSO sáng trên khung trời mà bạn có vẻ xem xét qua các kính thiên văn có khẩu độ khác nhau, dưới một khung trời tối hoàn hảo.

Có rất rất rất nhiều DSO mà bạn có vẻ thấy xem xét được. Nhưng phần nhiều các DSO khá là mờ, chỉ một số ít trong chúng là thấy rõ các tỉ mỉ. Các bức hình dưới đây cho thấy một số chẳng hạn về các DSO khác bạn có vẻ xem xét (& có hàng trăm thiên thể như thế) :

Note rằng các minh họa trên thường được xem xét bởi các nhà xem xét thiên văn có kinh nghiệm. Chủ yếu DSO thực sự mờ nhạt & một người mới khởi đầu chắc nịch sẽ rất khốn khó để chứng kiến tỉ mỉ hoặc nhận dạng được các thiên thể mờ nhất.

Ở nơi khung trời tối hoàn hảo, Dải ngân hà chiếu sáng trên đầu & có vẻ phân biệt được chuẩn xác các chòm sao thông qua số lượng sao của chúng – một kính thiên văn 250 mm sẽ cho bạn thấy từ 5000-7000 DSO. Nếu bạn ở khu ngoại, nơi vừa đủ để thấy được Dải Ngân hà, số lượng DSO có vẻ xem xét giảm xuống còn khoảng 1000-2000. Hiển nhiên là tỉ mỉ chứng kiến ở các thiên thể cũng giảm xuống.

không chỉ thế bạn sẽ hầu hết chẳng thể thấy màu sắc của các DSO, khác hẳn với các bức ảnh xinh đẹp mà tất cả chúng ta thường thấy (do độ sáng của chúng quá thấp & sự nhạy cảm của mắt người có hạn chế). Chỉ một số cụm sao & tinh vân sáng nhất may ra có vẻ cho bạn thấy được chút màu sắc gì đó.

Sao đôi

Nhiều người nổi tiếng bạn thấy trên khung trời thực ra là các sao đôi (double) hoặc sao đa (multiple), & tất cả chúng ta tuyệt đối có thể thấy chúng qua kính thiên văn. Những tại sao nhìn giống như những đốm sáng thay vì là 1 điểm sáng đơn lẻ-bạn sẽ thấy hai hoặc ba sao ở rất gần nhau.

"<yoastmark

Một kính thiên văn chi phí thấp cũng cho phép thấy được nhiều sao đôi, bên cạnh đó một kính thiên văn lớn & chất lượng hơn sẽ giúp thấy được nhiều các cặp sao ở rất gần nhau hơn. Nếu lưu ý xem xét sau chu kì vài tháng/năm, một số cặp sẽ hiện ra sự biến đổi địa điểm một cách rõ rệt. Thỉnh thoảng sự khác nhau về màu sắc trong cặp sao đôi cho ta một phong cảnh ấn tượng.

Tri thức thiên văn hữu hiệu dành cho bạn: Nên chọn mua kính thiên văn khúc xạ hay phản xạ?

Sao chổi & thiên thạch

Sao chổi là những thiên thể băng nhỏ đến từ phía ngoài Hệ Mặt trời, dần dần chúng sẽ đến gần Mặt trời & trở nên có vẻ thấy được. Lúc đầu ta chỉ có vẻ thấy được coma của sao chổi (phần mờ mờ bọc nhân sao chổi) & một “ngôi sao” nhỏ bé bên trong đó (nhân sao chổi). Sao chổi càng đến gần Hệ mặt trời, nó càng sáng hơn & có vẻ hiện ra đuôi sao chổi bụi & khí đầy ấn tượng.

Thiên thạch là những vật thể đá nằm phía trong Hệ mặt trời, & qua cả những kính thiên văn lớn nhất chúng cũng chỉ như các sao bình bình. Điều khiến chúng thú vị là chuyển động tương đối trên nền trời sao, có vẻ thấy được ngay trong vài giờ xem xét.

Xem xét Mặt trời bằng kính thiên văn

Mặt trời là một mục tiêu đặc biệt, để bảo vệ mắt, tất cả chúng ta phải xem xét qua kính lọc. Có hai loại kính lọc:

  • Một là kính lọc dải nhìn hẹp (narrowband filer, thường là kính lọc H-alpha). Đây là một thiết bị đắt, khởi điểm từ 600-1000$, & thường được gắn vào kính xem xét mặt trời chuyên dụng.
  • Loại thứ hai gọi là kính lọc “ánh sáng ban ngày” (daylight filer), có vẻ gắn vào bất kể kính nào,& giá cũng tương đối rẻ. Các bạn có vẻ đọc qua & mua kính lọc tại đây.

Các ảnh dưới đây sẽ cho bạn thấy mặt trời của tất cả chúng ta trông như vậy nào qua một kính thiên văn nhỏ gắn kính lọc daylight & qua một kính khác chất lượng tốt hơn. Note rằng trong trường hợp này nên sử dụng kính có độ mở thấp nhưng chất lượng đảm bảo (chẳng hạn một kính khúc xạ thị kính 80 mm tiêu sắc, sử dụng chân đế xích đạo), bởi vì ban ngày nhiễu loạn khí quyển không cho phép một kính lớn sử dụng tối đa độ phân giải của nó.

Đọc thêm nội dung tri thức thiên văn hữu hiệu: Kính thiên văn tổ hợp là gì? Có nên mua Kính thiên văn tổ hợp?

Các đối tượng khác ngoài vũ trụ

Có một danh mục các vật thể đặc biệt khác mà bạn có vẻ xem xét khi có nhiều kinh nghiệm hơn. Sao biến quan (variable) là một chẳng hạn, là các sao có độ sáng biến đổi theo chu kì nhiều tháng hoặc một số ngày.

Tân tinh (Novae) & Siêu tân tinh (Supernovae) là các vụ nổ dữ dội của các sao ở rất xa mà thi thoảng bạn cũng có vẻ xem xét qua kính thiên văn nghiệp dư. Hiện tượng che khuất sao bởi Mặt trăng hoặc thiên thạch (Occultation) diễn ra rất nhanh & chỉ có vẻ thấy được từ các vị trí chi tiết trên Trái đất.

không chỉ thế, các vệ tinh nhân tạo quay quanh Trái đất cũng được xem xét qua kính nghiệp dư. Trạm vũ trụ quốc tế ISS, vệ tinh lớn nhất, có vẻ lộ ra những tỉ mỉ mờ mờ (như tấm pin mặt trời) khi đến các địa điểm gần mặt đất nhất.

Tác động của ô nhiễm ánh sáng

Sống ở một vùng đô thị ngập tràn ô nhiễm ánh sáng không có nghĩa là bạn chẳng thể xem xét khung trời. Ngoài ra chỉ có vẻ thấy được một lượng rất ít DSO & cũng không thể thấy được tỉ mỉ ấn tượng nào cả.

Các hình dưới đây minh họa tác động của ô nhiễm ánh sáng đến một số DSO sáng nhất , khi được xem xét qua cùng một cỡ kính thiên văn ở các vị trí khác nhau. Một chẳng hạn rạch ròi đặc biệt là thiên hà Andromeda qua một kính thiên văn lớn:

Tác động của ô nhiễm ánh sáng lên các DSO mờ như các thiên hà xa xôi còn khủng khiếp hơn. Hãy nhìn các chẳng hạn dưới đây, một số member của cụm thiên hà Virgo sẽ trông thế nào qua một kính thiên văn lớn ở các vị trí khác nhau. Như bạn thấy nhiều thiên hà mờ còn biệt tích luôn khi xem xét ở vùng bị ô nhiễm ánh sáng mạnh.

Nếu bạn lên sách lược xem xét DSO từ một nơi có mức độ ô nhiễm ánh sáng vừa phải, tốt nhất nên tập chung vào các vật thể như cụm sao mở, sao đôi, các tinh vân phát xạ sáng nhất & cũng có vẻ một số tinh vân hành tinh sáng (vì ánh sáng mặt phẳng của chúng khá cao).

 

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Khoa học vũ trụ
XEM THÊM  Carl Sagan [Review sách, Pdf, Ebook, Tải sách]