Bão là gì?

Bão là một xoáy thuận nhiệt đới được cấu trúc bởi khối khí nóng ẩm với dòng thăng rất mạnh xung quanh mắt bão, tạo hệ thống mây, mưa xoáy vào vùng trung tâm bão. Vùng gió xoáy thuận này có đường kính hàng trăm km và tạo dựng trên vùng biển nhiệt đới ở bắc bán cầu.

Tùy thuộc vào khu vực tạo dựng mà thuật ngữ bão có những tên gọi khác nhau.

  • Bão tạo dựng trên Đại Tây Dương: hurricanes
  • Bão tạo dựng trên Thái Bình Dương: typhoons
  • Bão tạo dựng trên Ấn Độ Dương: cyclones

Tại Việt Nam, thuật ngữ “bão” dùng để diễn tả những cơn lốc nhiệt đới, một loại thời tiết đặc trưng của các vùng biển nhiệt đới, thường có gió mạnh kèm theo mưa lớn.

Theo tiêu chuẩn quốc tế , người ta phân tách bão dựa vào sức gió (dựa vào Thang sức gió Beaufort và Thang bão Saffir-Simpson):

  • Sức gió dưới 63 km/h gọi là áp thấp nhiệt đới (tropical depression)
  • Sức gió trên 63 km/h (cấp 8) gọi là bão nhiệt đới (“tropical cyclone” hoặc “tropical storm”)
  • Sức gió trên 118 km/h (cấp 12) gọi là bão to với cuồng phong (typhoon)
  • Sức gió trên 241 km/h gọi là bão rất to hay siêu bão (super typhoon).

Mỗi năm trên toàn toàn cầu phải gánh chịu một mùa mưa bão, trong thời gian này, có từ 40 đến 50 cơn áp thấp nhiệt đới tạo dựng ở khu vực xung quang đường xích đạo phát triển mạnh lên thành bão. Ở Bắc Bán Cầu, mùa bão xuất phát từ 1/6 đến 30/11 trong khi ở Nam Bán Cầu, mùa bão thường xuất phát từ tháng giêng đến tháng 3.

Cấu trúc của bão

Các thành phần chính của bão bao gồm các dải mưa ở rìa ngoài, mắt bão nằm ở trung tâm và thành mắt bão nằm ở ngay sát mắt bão. Ở nửa dưới của khí quyển, không khí chuyển động xoắn vào tâm theo ngược chiều kim đồng hồ, chuyển động thẳng đứng lên trên trong thành mắt bão và toả ra ngoài ở trên đỉnh theo chiều trái lại. Ở trung tâm trung tâm của cơn lốc, không khí chuyển động giáng xuống, tạo ra vùng  quang mây ở mắt bão.

Mắt bão

Mắt bão là vùng tương đối lặng gió, quang mây, có đường kính khoảng 30- 60 km. Khi ở trong khu vực bão, người ta thường rất ngạc nhiên khi thấy gió và mưa đang rất dữ dội lại đột nhiên ngừng hẳn, trời quang mây tạnh, đó là khi mắt bão đi qua.

Thành mắt bão

Đó là tường mây dày xung quanh mắt bão gồm các đám mây giông phát triển lên rất cao. Đây là nơi có gió mạnh nhất trong bão.

Xem Thêm  [NEW] BỘT LÔNG VŨ- NGUỒN PROTEIN TỰ NHIÊN CHO THỨC ĂN CHĂN NUÔI | thuc an tu nhien cho ga

Các dải mưa xoắn

Các dải mây mưa ở rìa ngoài của bão có thể trải  xa cách tâm bão hàng trăm kilômet. Những dải mây giông dày đặc này chuyển động xoắn chậm theo ngược chiều kim đồng hồ, có độ rộng từ khoảng vài kilômét đến vài chục kilômét và dài khoảng từ 80 đến 500 km.

Kích thước của bão

Kích thước đặc trưng của bão khoản vài trăm kilômét, nhưng có thể thay đổi đáng kể. Kích thước của bão không nhất thiết triệu chứng cho cường độ bão.

Sự di chuyển của bão

Vận tốc và hướng di chuyển của bão phụ thuộc vào sự tương tác rất phức tạp giữa hoàn lưu nội tại của cơn lốc và hoàn lưu của khí quyển xung quanh. Có thể coi khối không khí xung quanh cơn lốc như là một “dòng sông” không khí luôn chuyển động và thay đổi.

Vận tốc di chuyển trung bình của bão vào khoảng 10- 25 km/giờ. Tuy nhiên, có những cơn lốc di chuyển rất chậm hoặc hầu như đứng yên, và cũng có những cơn khác lại di chuyển rất nhanh.

Hoàn lưu gió bão và phía bên phải của bão

Ở bắc bán cầu, gió bão xoáy xung quanh tâm theo ngược chiều kim đồng hồ. Điều này có nghĩa là hướng gió tại một điểm sẽ phụ thuộc vào vị trí của tâm bão.

Mỗi năm trên toàn toàn cầu phải gánh chịu một mùa mưa bão, trong thời gian này, có từ 40 đến 50 cơn áp thấp nhiệt đới tạo dựng ở khu vực xung quang đường xích đạo phát triển mạnh lên thành bão. Ở Bắc Bán Cầu, mùa bão xuất phát từ 1/6 đến 30/11 trong khi ở Nam Bán Cầu, mùa bão thường xuất phát từ tháng giêng đến tháng 3.Các thành phần chính của bão bao gồm các dải mưa ở rìa ngoài, mắt bão nằm ở trung tâm và thành mắt bão nằm ở ngay sát mắt bão. Ở nửa dưới của khí quyển, không khí chuyển động xoắn vào tâm theo ngược chiều kim đồng hồ, chuyển động thẳng đứng lên trên trong thành mắt bão và toả ra ngoài ở trên đỉnh theo chiều trái lại. Ở trung tâm trung tâm của cơn lốc, không khí chuyển động giáng xuống, tạo ra vùng quang mây ở mắt bão.Mắt bão là vùng tương đối lặng gió, quang mây, có đường kính khoảng 30- 60 km. Khi ở trong khu vực bão, người ta thường rất ngạc nhiên khi thấy gió và mưa đang rất dữ dội lại đột nhiên ngừng hẳn, trời quang mây tạnh, đó là khi mắt bão đi qua.Đó là tường mây dày xung quanh mắt bão gồm các đám mây giông phát triển lên rất cao. Đây là nơi có gió mạnh nhất trong bão.Các dải mây mưa ở rìa ngoài của bão có thể trải xa cách tâm bão hàng trăm kilômet. Những dải mây giông dày đặc này chuyển động xoắn chậm theo ngược chiều kim đồng hồ, có độ rộng từ khoảng vài kilômét đến vài chục kilômét và dài khoảng từ 80 đến 500 km.Kích thước đặc trưng của bão khoản vài trăm kilômét, nhưng có thể thay đổi đáng kể. Kích thước của bão không nhất thiết triệu chứng cho cường độ bão.Vận tốc và hướng di chuyển của bão phụ thuộc vào sự tương tác rất phức tạp giữa hoàn lưu nội tại của cơn lốc và hoàn lưu của khí quyển xung quanh. Có thể coi khối không khí xung quanh cơn lốc như là một “dòng sông” không khí luôn chuyển động và thay đổi.Vận tốc di chuyển trung bình của bão vào khoảng 10- 25 km/giờ. Tuy nhiên, có những cơn lốc di chuyển rất chậm hoặc hầu như đứng yên, và cũng có những cơn khác lại di chuyển rất nhanh.Ở bắc bán cầu, gió bão xoáy xung quanh tâm theo ngược chiều kim đồng hồ. Điều này có nghĩa là hướng gió tại một điểm sẽ phụ thuộc vào vị trí của tâm bão.

Xem Thêm  [NEW] Top 18 phim kinh dị Nhật Bản hay nhất, đáng sợ nhất mọi thời đại | phim ma búp bê nhật bản - Xác Minh

Nhìn vào hình trên, phía bên phải của bão là khu vực phía bắc của bão. Gió xung quanh mắt bão xoay theo chiều ngược với chiều quay của kim đồng hồ. Tại điểm A, gió bão hầu hết cùng hướng với gió của môi trường, thúc đẩy cộng hưởng của chúng khiến cho gió ở đây mạnh lên. Ví dụ, nếu dòng môi trường có vận tốc là 15km/h, gió bão trung bình là 100km/h, vận tốc gió tại điểm A sẽ có độ lớn là (15+100) 115km/h. Mặt khác, tại điểm B, gió bão ngược chiều với gió của môi trường, kết quả là gió ở đây chỉ có độ lớn là (100- 15) 85km/h. Như vậy, cơn lốc di chuyển càng nhanh thì hiệu ứng này càng trở nên rõ rệt.

Những nguy hiểm do bão gây ra

Gió mạnh

Gió mạnh cấp bão (từ cấp 8 trở lên) gây nguy hiểm đến tính mạng con người. Vì thế, thiết yếu phải thực hiện sơ tán hoặc trú ẩn trước khi có gió mạnh cấp bão xảy ra.

Gió mạnh nhất thường xảy ra ở ngay phía bên phải của thành mắt bão. Gió bão thường suy giảm đi nhanh chóng khoảng 12 giờ sau khoảng thời gian bão đổ bộ. Tuy nhiên, gió vẫn có thể giữ được trên cấp 12 ngay cả khi bão đó vào sâu trong đất liền.

Mưa lũ

Mưa lớn và nước được đẩy từ biển vào do gió mạnh có thể gây nên lũ lụt lớn trong vòng 24 giờ. Hệ thống thoát nước của nhiều Tp ven biển có thể không thể thóat nước kịp do địa hình thoải của các khu vực ven biển này. Khi đổ bộ, một cơn lốc trung bình có thể gây nên tổng lượng mưa khoảng 100 đến 300 mm. Nếu như cơn lốc lớn và chuyển động chậm thì lượng mưa gây nên sẽ to hơn nhiều.

Xem Thêm  [Nên Xem] Dụng cụ thể thao, Máy tập thể dục ngoài trời Giá rẻ hơn cho Dự án | tập thể dục tập thể thao - Xác minh

Nước dâng do bão

Nước dâng do bão là lượng nước bị đẩy vào bờ do hoàn lưu gió mạnh của bão. Lượng nước này phối hợp với thuỷ triều tạo ra triều do bão, và có thể nâng mực nước lên đến hơn 5m. Thêm vào đó, sóng do gió mặt phẳng gây nên cũng làm tăng thêm độ cao của mực nước. Mực nước dâng cao như vậy gây lụt lớn cho các khu vực ven biển, nhất là khi phối hợp với chính sách triều cao của khu vực.

Tố lốc

Các cơn lốc mạnh cũng có thể gây nên tố lốc làm tăng thêm mức độ tàn phá của bão. Tố lốc thường xảy ra ở phần tư phía trước bên phải (so với hướng di chuyển) của bão. Tuy nhiên, chúng cũng có thể xảy ra trong các dải mưa cách xa tâm bão.

Quy luật chung của bão, áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến Việt Nam nói chung và khu vực miền Trung nói riêng

Theo số liệu thống kê nhiều năm thì trung bình hàng năm có khoảng 5- 6 cơn lốc và 2- 3 ATNĐ ảnh hư­ởng đến Việt Nam. Mùa bão xuất phát từ tháng 6 và kết thúc vào cuối tháng 11 và nửa đầu tháng 12. Bão thường tập trung nhiều nhất trong các tháng 8, 9, và 10.

Hướng di chuyển trung bình của bão cũng khác nhau theo mùa. Thời kỳ nửa đầu mùa bão, quỹ đạo bão có hướng Tây Bắc, Bắc và Đông Bắc, thư­ờng đổ bộ vào Đông Nam Trung quốc, Nhật Bản. Thời kỳ sau quỹ đạo thiên   hướng Tây về phía Việt Nam. Trung bình, từ tháng 1- 5, bão ít có khả năng tác động đến Việt nam. Từ tháng 9- 11, bão có nhiều khả năng tác động đến Trung Bộ. Ở nửa đầu mùa bão, quỹ đạo của bão ít phức tạp, và trái lại, bão thường di chuyển phức tạp trong nửa cuối mùa bão.
 

Người đăng: chiu

Time: 2021-09-03 13:00:57

By ads_law

Trả lời