Môn н ọc “Côn trùng nông nghiệp” là một môn học bắt buộc của các chuyên nghề giảng dậy về Trồng Trọt, Nông Học, Bảo Vệ Thực Vật của các trường Đại Học Nông Nghiệp và một số nghề sinh học khác. Môn học gồm có hai phần chính: phần 𝓐 là “Côn trùng đại cương” và

Bạn đang xem: bộ cánh màng

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (16.56 MB, 286 trang )

Hình VI.213. Kết cấu chung của bọ xít Hemiptera.

𝓐: nhìn từ phía lưng; Ɓ: nhìn từ phía bên; α: phần màng của cánh trứơc; ɓ: cuneus; ¢:

corium; {d}: ngực; e: scutellum; ƒ: cánh sau (màng); ɢ: đốt chày; н: mắt kép; ι: vòi chích

hút; j: môi trên; ƙ: lổ thở (Borror và ctv, 1976)

1. Họ Pentatomidae

Gồm những loài có râu 5 đốt, đầu nhỏ hình tam giác. Mắt kép phát triển, 2 mắt

đơn. Mảnh lưng ngực trước hình tam giác, phát triển. Phiến mai hình tam giác, thường

phát triển kéo dài ra sau tới quá nửa chiều dài thân thể và sát tới phần màng của cánh.

Bàn chân 2-3 đốt. Hầu như có tuyến hôi phát triển. Thường có màu sắc tươi sáng. Đa số

loài ăn thực vật, có một số loài ăn mồi, chuyên tấn công những loài sâu bọ nhỏ

khác, cũng có loài vừa ăn thực vật, vừa ăn mồi. Trứng thường được đẻ thành từng ổ,

thường có dạng hình ống.

Một số loài thông dụng: bọ xít xanh trên đậu nành Nezara viridula Fabricius, bọ

xít mướp Aspongopus fascus Westwood, bọ xít xanh gây hại trên nhóm cây có múi

(citrus) Rhynchocoris humeralis gây hại thông dụng trên Citrus (cam, quít, chanh, bưởi),

273

bọ xít vàng Tessaratoma spp. gây hại trên cây nhãn, vải, bọ xít hoa bắt mồi

Eocanthecona furcellata.

Hình VI.214. Bọ xít Rhynchocoris humeralis

và các thời kỳ phát triển

Hình VI.215. Bọ xít hoa ăn mồi

Eocanthecona furcellata

(Siam museum)

Hình VI.216. Một số loại bọ xít (Pentatomidae) gây hại thông dụng

tại đồng bằng sông Cửu Long

274

2. Họ bọ xít hôi Alydidae

Các loại bọ xít họ Alydidae có hình dạng tương tự họ Coreidae, tuy nhiên bọ xít

họ Alydidae có đầu rộng và chiều dài của đầu bằng với chiều dài của ngực trước., cơ

thể thường dài và hẹp. Chân và râu dài, mỏng mảnh. Các loại bọ xít thuộc bộ này

thường rất hôi, hôi hơn hết những loại thuộc họ Pentatonidae. Đa số có mầu vàng nâu,

xanh nâu hay đen .

Tuyến hôi rất phát triển, tuyến nầy nằm ở phía bên của ngực giữa đốt chậu chân

giữa và đốt chậu chân sau. Đa số gây hại thực vật, nhiều loài gây hại trọng yếu cho

nông nghiệp như các loại bọ xít hôi hại lúa Leptocorisa spp, các loại bọ xít gây hại

đậu nành Riptortus spp. Một số ít loài thuộc mhóm ăn mồi.

Loài thông dụng : Bọ xít hôi Leptocorisa acuta gây hại trên lúa và các loài Riptortus gây

hại trên đậu nành.

Xem Thêm  Top 3 thương hiệu bút chì màu của Đức tuyệt đẹp - bút chì đức

𝓐

Ɓ

Hình VI.217. Bọ xít hôi gây hại trên lúa Leptocorisa acuta (𝓐+Ɓ)

Hình VI.218. Bọ xít Riptortus sp.

275

2. Họ Bọ xít mai (Scutelleridae)

Hình dạng tương tự Pentatomidae nhưng phiến mai rất phát triển, kéo dài tới

chóp bụng. Đa số có màu nâu, một số loài có màu sắc đẹp như vàng, đỏ, đen, lam,

xanh lam, kích thước thân thể 8-10 mm. Râu đầu 5 đốt, vòi 4 đốt. Ăn thực vật. Thông dụng

là loài bọ xít hoa Chrysocoris spp.

Hình VI.219. Bọ xít Chrysocoris spp.

Hình VI.220. Bọ xít Eurydema pulchrum

gây hại trên cải bắp (Yamaguchi, Nhật Bản)

3. Họ Bọ xít đất (Cydnidae)

Thể xác thường có hình bầu dục hơi tròn, màu đen hoặc đỏ. Kích thước thân thể <

8 mm, râu đầu 5 đốt, vòi 4 đốt. Đốt chày có các gai nhỏ hiện diện (khác với

Pentatomidae). Hoạt động ở dưới đất, thường tìm thấy ở dưới đá. Một số giống thường

gặp: Geotomus, Macroscytus, Stiboropus.

4. Họ Bọ xít dài (Lygaeidae)

Gồm nhiều loài rất thông dụng. Hình dạng và màu sắc rất phong phú. Có kích thước

nhỏ hoặc trung bình (từ 2-18 mm). Râu đầu có 4 đốt, có mắt đơn, vòi có 4 đốt. Trên

phần màng cánh trước chỉ có 4-5 mạch dọc đơn giản, bàn chân có 3 đốt, một số loài có

đốt đùi chân trước phát triển tương tự nhóm ăn mồi. Đa số ăn thực vật như loài bọ xít

hại mía Ischnodemus saccharivorus Okajirua, Oxycarenus sp. gây hại trên bông vải,

Blissus insularis gây hại trọng yếu trên thảm cỏ. Một số ít loài ăn mồi.

276

Hình VI.221. Bọ xít

Hình VI.222. Một số loại bọ xít thuộc họ Lygaeidae

Oxycarenus sp.

5. Họ Bọ xít đỏ (Pyrrhocoridae)

Kích thước trung bình từ 11-17 mm chiều dài, hình bầu dục dài. Màu đỏ hoặc

nâu đỏ có pha đen hoặctrắng. Râu đầu 4 đốt, vòi 4 đốt. Rất giống một con bọ xít dài

lớn của họ Lygaeidae nhưng bọ xít đỏ không có mắt đơn, phần màng của cánh trước

có nhiều mạch dọc và buồng cánh. Đa số gây hại thực vật. Loài gây hại thông dụng: bọ

xít đỏ Dysdercus cingulatus Fabr. trên cây bông vải.

Hình VI.223. Bọ xít đỏ Dysdercus cingulatus Fabr

277

6. Họ Bọ xít (Coreidae)

Hình VI.224. 𝓐: Bọ xít Leptoglossus clypealis (1,5 Ҳ) – Ɓ: Acantho cephala femorata

(Borror và ctv, 1976)

Họ nầy gồm đa số những loài có kích thước trung bình, màu tối, đầu nhỏ và

ngắn hơn ngực. Một số loài có đốt chày chân sau phát triển giống như dạng cái lá nên

họ nầy còn được gọi là họ bọ xít có chân dạng lá. Râu đầu 4 đốt, vòi 4 đốt, có mắt đơn.

Phiến mai rất nhỏ. Thường cặp chân sau của con đực phát triển to , so với con cháu.

Mạch cánh trên phần màng phân nhánh rất nhiều, toàn bộ đều xuất phát từ một

mạch ngang ở phía gốc phần màng.

Đa số các loại họ Coreidae thuộc nhóm ăn thực vật, chích hút đọt non, lá non

làm cây phát triển không bình thường, chỗ bị hại thường biến dạng, hoặc khô và

Xem Thêm  Công chúa cô độc nhất Nhật Bản: Bị vận mệnh trêu đùa vì không phải “chân mệnh thiên tử” vẫn kiên cường trở thành niềm tự hào của hoàng tộc - công chúa nhật bản thời xưa

ngưng phát triển . Thông dụng với loài Bọ xít Physomerus grossipes gây hại trên rau

muống và rau lang , hoặc các loại Mictus spp. gây hại trên xoài, cam quít và nhiều loại

hoa, kiểng .

278

𝓐

Ɓ

Hình VI.225. Bọ xít Mictis sp. gây hại trên Xoài (𝓐: ♂, Ɓ:♀)

𝓐

Ɓ

Hình VI.226. Bọ xít Physomerus grossipes gây hại trên rau muống

(𝓐: triệu chứng gây hại của bọ xít; Ɓ: ấu trùng bọ xít; ₵: thành trùng ♂,♀)

7. Họ Bọ xít (Miridae)

Đây là một họ rất lớn, khoảng 1750 loài đã đươc ghi nhận tại Bắc Mỹ, rất phổ

biến trên thực vật. Đa số gây hại trên thực vật, một số ít loài thuộc nhóm ăn mồi, có

ích cho nông nghiệp.

Đa số có kích thước nhỏ (3-4 mm chiều dài), có nhiều màu sắc khác nhau. Râu

đầu có 4 đốt, vòi có 4 đốt, không có mắt đơn. Trên phần cứng của cánh trước có sự

hiện diện của phiến embolium và phiến cuneus. Phần màng có 1-2 buồng cánh, còn

các mạch cánh khác đều tiêu biển.

Loài gây hại thông dụng: các loài bọ xít muỗi Helopeltis theivora 𝒲.và

Helopeltis antonii gây hại trên Chè, Ca cao, Điều… Loài có ích thông dụng như bọ xít

mù trên lúa Cyrtorhinus lividipennis.

279

Hình VI.227. Cyrtorhinus lividipennis.

Hình VI.228. Bọ xít Helopeltis

(Shepard và ctv, 1989)

theivora (Ooi, 1994)

Hình VI.229. Một số loại bọ xít thuộc họ Miridae.

𝓐: Halticus bractatus; Ɓ: Lygidea mendax; ₵: Lygus lineolaris;

𝓓: Leptoptera dolobrata; E: Poecilocapsus lineatus

₣: Adelphocoris radipus

(The Illinois Natural History Survey )

280

8. Họ Bọ xít bắt mồi (Reduviidae)

Gồm một thành phần loài rất phong phú, trên 135 loài đã được ghi nhận tại Bắc

Mỹ. Nhiều loài rất thông dụng. Thường có màu đen hoặc nâu. Kích thước từ trung bình

đến lớn. Đầu dài với phần đầu sau mắt, dài giống như cái cổ. Vòi chích mạnh, 3 đốt.

Phần gốc vòi cong, không dính sát đầu, mặt bụng của ngực trước có rãnh lõm để nạp

vòi. Có mắt đơn hoặc không có mắt đơn. Râu đầu có 4 đốt hoặc nhiều hơn 4 đốt. Bàn

chân thường có 3 đốt, không có vật lồi giữa đốt. Ở nhiều loài, phần giữa của bụng phát

triển và cánh không che phủ hết các mép bên của bụng.

Hầu như thuộc nhóm ăn mồi, chuyên tấn công các loài sâu bọ nhỏ khác, tuy

nhiên cũng có một số loài có hại cho người.

Hình VI.230. Một số loài bọ xít ăn mồi Reduviidae thông dụng

Hình VI.231. Kết cấu cánh trước của

𝓐: Lygaeidae; Ɓ: Pyrrhocoridae;

Hình VI.232. Vòi chích hút của

Reduviidae

₵: Reduviidae; 𝓓: Miridae.

(Borror và ctv,1976)

281

9- Họ Cà cuống Belostomatidae

Gồm những loại có kích thước nhất trong bộ Cánh nửa cứng Hemiptera ., một

số loại có thể dài đến 10cm.. Đa số có mầu nâu, nâu vàng, thân thể thường dẹp, hình bầu

dục, chân trước thuộc dạng chân bắt mồi. Thông dụng trong các ao, hồ. Thuộc nhóm ăn

mồi. Sinh sống trên những động vật nhỏ như sâu bọ, ốc nhỏ, cá nhỏ…… . Thành

Xem Thêm  Ngành Trí tuệ nhân tạo: Học gì, học ở đâu, và cơ hội nghề nghiệp - trí tuệ ở đâu

trùng bị mê hoặc rất mạnh bởi ánh sáng đèn. Trong một số loài, trứng được đẻ trên

lưng con đực (con đực sẽ mang trứng trên lưng cho đến khi trứng nở), một số loài khác

đẻ trứng trên những thực vật mọc trong nước.

Hình VI.233. Cà cuống (Belostomatidae)

282

Một số thắc mắc ôn tập gợi ý

1. Vai trò của bộ Cánh màng (Hymenoptera) trong sản xuất nông nghiệp?

2. Các đặc tính hình thái cơ bản giúp phân bộ (order) các lớp sâu bọ – Nêu ví

dụ rõ ràng và cụ thể ?

3. Trình bày về các nhóm sâu bọ gây hại bằng cách đục vào thân, cành?

4. Sự gây hại của nhóm chích hút thuộc bộ Cánh đều Homoptera?

5. Đặc tính phát triển của các loài sâu bọ thuộc tổng họ Coccoidea ?

6. Các nhóm thiên địch trọng yếu trong bộ cánh cứng và đặc tính nhận diện?

7. Các nhóm thiên địch ký sinh và đặc tính hình thái cơ bản?

8. Đặc tính hình thái cơ bản và khả năng, triệu chứng gây hại của Bọ trĩ trên cây

trồng?

9. Các họ (family) gây hại trọng yếu trong bộ cánh vẩy và đặc tính hình thái cơ

bản giúp phân biệt họ này với họ khác trong bộ Lepidoptera

10. Trình bày về tính phong phú trong bộ Hai cánh (Diptera)?

283


Xem thêm những thông tin liên quan đến đề tài bộ cánh màng

Afternoon hive test 🐝💛

  • Tác giả: Flow Hive
  • Ngày đăng: 2021-09-13
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 4727 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: We love bees! 🐝💛

    Afternoon hive test reveals some frames in our Flow Hive 2+ that are close to being capped and ready for harvesting. 🍯😍 go bees! 👏😄

    flowhive bee honey honeyflow flowhive2 beekeeping pollination shorts

Bộ Cánh màng

  • Tác giả: baomoi.com
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 6789 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm:

bộ cánh màng in English – Vietnamese-English Dictionary

  • Tác giả: glosbe.com
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 1222 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Test ‘bộ cánh màng’ translations into English. Look through examples of bộ cánh màng translation in sentences, listen to pronunciation and learn grammar.

Bộ Cánh màng – Là gì Wiki

  • Tác giả: wiki.edu.vn
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 7716 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm:

15 bộ cánh mê hoặc nhất Oscar 2022: Cánh “chị đại” phục sức đỉnh tới bến, may ra chỉ một cô Gen Ż đủ sức “chặt” lại

  • Tác giả: tintuconline.com.vn
  • Nhận xét: 3 ⭐ ( 1050 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Danh sách những bộ cánh xuất sắc nhất thảm đỏ Oscar 2022 không thể thiếu vắng những tên gọi thân thuộc như Nicole Kidman, Kristen Stewart, Zendaya…

Bộ cánh màng (Перетинчастокрилі)

  • Tác giả: vnese.wiki
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 3389 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm:

  • Tác giả: skhcn.quangbinh.gov.vn
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 3762 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm:

Xem thêm các nội dung khác thuộc thể loại: Khám Phá Khoa Học

By ads_law