Ảnh: Tàu con thoi “Challenger” bay từ Bãi phóng 39 B tại Trọng tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, ngày 28 tháng 1 năm 1986 (Ảnh: AR TASS)

Thảm họa tàu con thoi “Challenger” của Mỹ xảy ra cách đây 35 năm, vào ngày 28 tháng 1 năm 1986, đã gây chấn động cả toàn cầu – trong giây thứ 73 của chuyến cất cánh, tàu con thoi bốc cháy & tan thành từng mảnh.

Cabin cùng phi hành đoàn đã bị rơi từ độ cao 20 km xuống Đại Tây Dương – toàn bộ 7 phi hành gia đều bỏ mạng.

Con tàu được nghĩ rằng sẽ giải quyết chuyến thám hiểm thứ mười trong vòng chưa đầy ba năm. Nhiều quan chức, trong đó có cả Tổng thống Mỹ Ronald Reagan, đã theo dõi tàu ​​con thoi bay từ Cape Canaveral, & hàng triệu người Mỹ đã xem con tàu bay trên truyền hình trực tiếp.

Lý do của thảm họa đã được điều tra bởi một ủy ban đặc biệt do cựu Ngoại trưởng William Pierce Rogers dẫn đầu. Ủy ban này đã tổng kết rằng các yếu tố quyết định kéo theo thảm kịch là do “sự thiếu sót trong an toàn doanh nghiệp và quy trình ra quyết định của NASA”.

Ủy ban nhận thấy rằng các nhà lãnh đạo của Cơ quan Vũ trụ từ năm 1977 đã nhận thức được những khiếm khuyết nguy hiểm tiềm ẩn trong tên lửa đẩy nhiên liệu rắn cho tàu con thoi do công ty Morton Thiokol cung cấp, nhưng họ đã không “quan tâm đúng mức” đến điều này.

NASA cũng phớt lờ những lời cảnh báo của các nhà thiết kế về sự nguy hiểm khi phóng tàu vũ trụ trong điều kiện nhiệt độ thấp – buổi sáng hôm đó ở Cape Canaveral trời khá lạnh và ban đêm còn có mưa đá.Tàu con thoi “Challenger” ban đầu được kiến trúc cho các chuyến cất cánh thực nghiệm, nhưng nó đã sớm được trang bị lại & chuẩn bị cho các chuyến cất cánh vũ trụ. Nó không chỉ được giao các bổ phận dân sự mà còn có nhiệm vụ có tính chất quân sự – bắt giữ các vệ tinh của Liên Xô & thu thập thông tin tình báo.

Một năm trước thảm kịch, tàu “Challenger” đã chuẩn bị cất cánh để bắt sống trạm quỹ đạo “Salyut-7”, khi trạm này tạm thời mất kiểm soát và có thể rơi xuống Trái đất ở một khu vực hoàn toàn không thể đoán trước.

Alexey Samoletov, tác giả kịch bản của bộ phim tài liệu “Cuộc chiến giành lại trạm Xaliut”, đã kể về sứ mệnh của “Challenger” và lòng dũng cảm của các phi hành gia Liên Xô.

Xem Thêm  Thêm một quốc gia ''nối đuôi'' Việt Nam, tự sản xuất tên lửa chống hạm

– Vào ngày 11 tháng 2 năm 1985, một trường hợp khẩn cấp đã xảy ra trên quỹ đạo không gian: do trục trặc trong hệ thống điều khiển trên đoạn đường bay không người lái, liên lạc với trạm quỹ đạo “Salyut-7” đã bị mất, – Alexey Samoletov nói.

– Thiết bị tự động sạc ắc quy đệm bị lỗi, trạm bị ngừng trệ và hoàn toàn không hoạt động. “Ngôi nhà không gian”, nơi lưu trú của mười phi hành đoàn trong tám năm trở nên không thể kiểm soát và đang bị hạ nhiệt.

Và không ai có thể tính toán được nó sẽ sụp đổ ở đâu, và những mảnh vỡ chưa cháy sẽ rơi vào đầu ai. Vụ việc đã được đẩy lên thành một vụ bê bối quốc tế lớn.

Và còn một mối nguy hiểm khác: trạm quỹ đạo có thể bị các đối thủ trong cuộc chạy đua vũ trang và bí mật quân sự chiếm đoạt. Ngay tại thời điểm này, Mỹ đang phát triển một hệ thống sáng kiến ​​chiến lược toàn cầu SDI nổi tiếng, có khả năng tiêu diệt bất kỳ tên lửa và vệ tinh nào trong không gian.

Chỉ một tích tắc sau, thông tin về sự cố tại trạm “Salyut-7” được truyền đến trung tâm vũ trụ Mỹ NASA ở Houston. Một trong những cuộc đối đầu gay gắt nhất giữa Mỹ và Liên Xô bắt đầu, điều kỳ diệu là đã may mắn không kết thúc bởi chiến tranh thế giới thứ ba …

Có thể nhắc tới một cuộc điện đàm, diễn ra vào 1 giờ 30 phút sáng ngày 11 tháng 2 năm 1985 giữa Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan và Giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia, Trung tướng Không quân Lincoln Faurer.

“Thưa Tổng thống, chúng tôi cần lệnh của cá nhân ngài. Trạm vũ trụ của Nga đã biến mất khỏi quỹ đạo”, vị tướng này đưa tin. “Vậy tôi nên làm gì? -Vị Tổng thống đang còn ngái ngủ hỏi lại- Cần phải cất cánh vào vũ trụ & tìm nó ư?”

“Không, thưa ngài, chúng tôi có một lựa chọn khác. Tàu con thoi “Challenger” đang chuẩn bị cất cánh tại Cape Canaveral. Nếu chúng ta chuyển lịch phóng và tính toán lại quỹ đạo của tàu con thoi, chúng ta sẽ tìm thấy trạm này (Xaliut-7) trong không gian, sẽ cố gắng đưa nó ra khỏi quỹ đạo và nếu may mắn, có thể đưa nó trở lại Trái đất. Chúng tôi cần sự chỉ đạo của ngài và sự hỗ trợ từ báo chí,”- Faurer trả lời.

Xem Thêm  Atlantis - Tàu con thoi xuyên hai thế kỷ

Không có văn bản nào xác nhận chỉ thị trực tiếp từ Tổng thống Hoa Kỳ về việc chiếm trạm quỹ đạo quân sự của Nga trong không gian. Tài liệu và tất cả thư từ vẫn được xếp vào loại “Tối mật”.

Tuy nhiên, những sự kiện xảy ra trong thời gian đó chỉ ra rằng Tổng thống Reagan, trong cuộc trò chuyện đêm hôm đó, đã quyết định thực hiện một bước đi điên rồ và thế giới sẽ nhìn thấy mình trên bờ vực của thảm họa.

Ngày 12 tháng 2 năm 1985, các tờ báo hàng đầu của Mỹ đã đưa ra tiêu đề: “Cái chết từ vũ trụ của người Nga. Trạm quỹ đạo của Liên Xô đang rơi vào đầu người Mỹ” Theo một cách nào đó, điều này đúng là như vậy. “Salyut-7” chẳng thể làm chủ thực sự có thể rơi. Trong khoảng từ 51 độ Vĩ Bắc đến 51 độ Vĩ Nam.

Hơn nữa, nó không những có thể rơi vào đất Mỹ, mà còn có khả năng rớt xuống lãnh thổ Châu Âu & Nhật Bản. Vào thời điểm đó, không ai biết được toàn bộ cuộc quảng bá cường điệu này là sự bắt đầu cho việc thực hiện một sách lược bắt cóc hầm hố trên quỹ đạo.

Điều này có nghĩa là: toàn cầu đang ở bên bờ vực của Tranh đấu giữa các tại sao, & tàu con thoi của Mỹ là một phần của chương trình SDI. Tàu con thoi “Buran” của Nga vào thời điểm đó vẫn đang trong quá trình thực nghiệm.

Tàu con thoi “Challenger” đã sẵn sàng bay tại Cape Canaveral & trạm quỹ đạo của Nga bị mất làm chủ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên so với người Mỹ. Trạm quỹ đạo “Salyut-7” có thể được xếp gọn trong khoang chở hàng của tàu con thoi có kích cỡ 14 x 6 mét. Trọng tải nâng của tàu con thoi là 27 tấn. Khối lượng của trạm “Salyut-7” chỉ có 20 tấn.

Vào ngày 24 tháng 2, 13 ngày sau thời điểm trạm quỹ đạo “Salyut-7” bị mất làm chủ, một bản báo cáo của Tổng cục Tình báo đã được đặt trên bàn của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Liên Xô:

“…Trong thành phần phi hành đoàn mới của tàu con thoi “Challenger” có hai nhà du hành vũ trụ người Pháp, đã nổi tiếng ở Liên Xô – đó là Patrick Baudry & Jean-Loup Chretien, người cất cánh dự bị của anh ta – Người hùng Liên Xô, người được tặng thưởng Huân chương Lenin & Huân chương Lao động Cờ đỏ, người biết tường tận về trạm “Salyut-7”.

Xem Thêm  Nguyệt thực là gì? Một năm có bao nhiêu lần nguyệt thực xảy ra?

Liệu “Challenger” có thể tách trạm “Salyut-7” ra khỏi quỹ đạo & mang nó về Địa cầu? Ngay cả bản thân những người kiến trúc trạm quỹ đạo cũng chẳng thể giải đáp dứt khoát thắc mắc này.

Về nguyên lý sâu xa, những vấn đề này về mặt kỹ thuật là có thể đáp ứng được, nhưng điều này sẽ mất rất nhiều thời gian, cần phải lớn mạnh một mẹo, sau đó tốn rất nhiều thời gian, tốn rất nhiều tiền.

Tiền thì người Mỹ có sẵn, nhưng liệu ngay cả trong trường hợp thành công thì lợi ích nhận được có bù đắp nổi cho toàn bộ các ngân sách đó hay không- Mỹ có thể có được các công nghệ thuộc sở hữu của Liên Xô.

So với Liên Xô, vụ chiếm đoạt trạm quỹ đạo không chỉ là sự đe dọa của 1 cuộc xung đột quốc tế. Mà dĩ nhiên, việc người Mỹ bắt giữ tàu vũ trụ của Liên Xô cũng tương tự như sự bắt đầu của 1 cuộc chiến đấu hạt nhân.

Điều này không khác gì như cuộc tấn công của Mỹ vào tàu ngầm hạt nhân của Liên Xô, & trái lại. Thế nhưng, để có được một con tàu & huấn luyện kíp lái, Liên Xô phải mất ít nhất ba tháng. Trong lúc đó, tàu con thoi “Challenger” đã khởi đầu được mang lên bệ phóng. Đó mới là tai họa.

“Challenger” cuối cùng cũng tìm thấy trạm quỹ đạo “Salyut-7” & thậm chí còn chụp hình nó, nhưng không bắt cóc được – vì những ăng-ten & tấm pin mặt trời nhô ra mọi hướng, nên không thể chui lọt vào bên trong tàu con thoi & nếu cố tình chiếm đoạt có thể sẽ làm hỏng nó, chính vì như thế người Mỹ đã từ bỏ ý định này.

& sau đó, một chuyến hành trình anh dũng đã diễn ra trên con tàu vũ trụ “Soyuz T-13” của hai phi hành gia Liên Xô – Vladimir Dzhanibekov & Viktor Savinykh. Họ đã kết nối với trạm “Salyut-7”, đã tìm cách hồi sinh nó, & sau đó “Salyut-7” còn hoạt động trên quỹ đạo thêm sáu năm nữa.

Người ta không biết chắc cú tàu con thoi “Challenger” đã được trao cho sứ mệnh gì khi đi vào không gian 35 năm trước. Cụ thể là không phải để đi tìm gặp trạm quỹ đạo “Salyut-7”, bởi lúc bấy giờ trên trạm này đã có người ở. Nhưng thảm kịch đó thì đã trở thành lớn nhất trong lịch sử tìm hiểu không gian.

Nguyễn Quang (Theo “Svobodnaia Pressa” Nga)

By ads_law

Trả lời