Chiến tranh toàn cầu thứ nhất, còn được gọi là Đại chiến toàn cầu lần thứ nhất, Đệ nhất Thế chiến hay Thế chiến Ι là một trận chiến tranh toàn cầu diễn ra từ ngày 28 tháng 7 năm 1914 đến ngày 11 tháng 11 năm 1918. Trận chiến tranh này là một trong những sự kiện có tác động nhất trong lịch sử toàn cầu.

Bạn đang xem: chien tranh the gioi thu nhat

Chiến tranh toàn cầu thứ nhất


Fb

27 Tháng Ba 2021

Chiến tranh toàn cầu thứ nhất, còn được gọi là Đại chiến toàn cầu lần thứ nhất, Đệ nhất Thế chiến hay Thế chiến Ι là một trận chiến tranh toàn cầu diễn ra từ ngày 28 tháng 7 năm 1914 đến ngày 11 tháng 11 năm 1918. Trận chiến tranh này là một trong những sự kiện có tác động nhất trong lịch sử toàn cầu.


Chiến tranh toàn cầu thứ nhất, còn được gọi là Đại chiến toàn cầu lần thứ nhấtĐệ nhất Thế chiến hay Thế chiến Ι là một cuộc chiến tranh toàn cầu diễn ra từ ngày 28 tháng 7 năm 1914 đến ngày 11 tháng 11 năm 1918.

Trận chiến tranh này là một trong những sự kiện có tác động nhất trong lịch sử toàn cầu. Đây là trận chiến tranh có chiến trường chính bao trùm khắp châu Âu và tác động ra toàn toàn cầu, thu hút toàn bộ các cường quốc châu Âu và Bắc Mỹ vào trận chiến với số lượng người chết trên 19 triệu người, đồng thời có sức tàn phá và tác động về vật chất lẫn trí não của nhân loại rất sâu sắc và lâu dài. Khác với các cuộc chiến tranh trước đó, người Âu châu phải đấu tranh cả trên chiến trường lẫn ở hậu phương. Phụ nữ phải làm việc thay nam giới, đồng thời sự phát triển của công nghệ cũng có tác động đến tính chất chiến tranh; có thể thấy sự hiệu quả của không quân và xe tăng trong đấu tranh kể từ cuộc Đại chiến này. Chiến tranh chiến hào nối liền với cuộc Đại chiến toàn cầu lần thứ nhất trong thời gian đầu của nó.

Đây là trận chiến giữa phe Hiệp Ước (đa số là Anh, Pháp, Nga và sau này là Hoa Kỳ, Brasil) với phe Liên minh Trung tâm (đa số là Đức, Áo-Hung, Bulgaria và Ottoman). Trận chiến khởi đầu với Vụ ám sát thái tử Áo-Hung, kéo theo việc Áo – Hung tuyên chiến với Serbia. Sự kiện này được tiếp nối bởi việc ngọc hoàng Đức là Wilhelm II truyền lệnh cho các tướng lĩnh mang quân tấn công Bỉ, Luxembourg và Pháp, theo plan Schlieffen. Hơn 70 triệu quân nhân được kêu gọi ra trận chiến, trong số đó có 60 triệu người Âu châu, trong 1 trong những trận chiến tranh lớn nhất trong lịch sử. Trong trận chiến tranh kinh hoàng này, Pháp là nước chịu tổn thất nặng nề hơn hết và hoàn toàn bị kiệt quệ, dẫn tới sự đại bại của họ trong các trận chiến tranh về sau. Những trận đánh kịch liệt nhất trong cuộc Chiến tranh toàn cầu lần thứ nhất cũng diễn ra trên đất Pháp. một trận đánh đáng nhớ của cuộc Đại chiến là tại Verdun cùng năm đó, khi quân Đức tấn công thành cổ Verdun của Pháp, nhưng không thành công.Tuy nhiên, trận chiến đẫm máu nhất là tại sông Somme (1916), khi liên quân Anh – Pháp đánh bất phân thắng bại với quân Đức, trong lúc chiến dịch quân sự lớn nhất là Cuộc tổng tấn công của Brusilov, khi quân Nga hạ gục liên quân Áo-Hung và Đức.

Toàn bộ những đế quốc quân chủ (trừ Đế quốc Anh) đều sụp đổ trong trận chiến tranh này. Đảng Bolshevik lên nắm quyền tại nước Nga sau cuộc Cách mạng Tháng Mười lật đổ Nga hoàng, trong lúc việc Đức bại trận lại tạo điều kiện cho Đức Quốc Xã lên nắm quyền nhờ biết khai thác tâm lý bất mãn của người dân. Tuy nước Đức thua cuộc nhưng về thương mại và công nghiệp họ không bị tổn hại gì lớn, vì vậy về những mặt này họ đã thắng cuộc cuộc Chiến tranh toàn cầu lần thứ nhất.

Không một nước châu Âu nào thật sự thắng cuộc trận chiến tranh này, toàn bộ đều chịu tổn hại nặng nề về người và của. Sau chiến tranhchâu Âu lâm vào tình trạng khủng hoảng và những cao trào chủ nghĩa dân tộc trỗi dậy ở các nước bại trận. Điển hình là tại Thổ Nhĩ Kỳ, bão táp trào lưu Cách mạng Giải phóng Dân tộc rầm rộ, mang dân tộc này dần dần hồi phục, và buộc phe Hiệp Ước phải xóa bỏ những điều khoản khắc nghiệt sau khoảng thời gian cuộc Chiến tranh toàn cầu lần thứ nhất chấm hết. Nước duy nhất không bị tàn phá mà còn thu được lợi nhuận lớn từ trận chiến này là Hoa Kỳ, nó đã tạo điều kiện cho nước này vượt trên các nước châu Âu về kinh tế kể từ sau trận chiến.

Trước đó ở các nước nói tiếng Anh dùng từ “Đại chiến” (Great War). Vài thập kỷ sau, tên gọi Chiến tranh toàn cầu lần thứ nhất (World War Ι) mới được vận dụng để phân biệt với cuộc Chiến tranh toàn cầu thứ hai. Đương thời, nó còn được gọi với tên gọi “Cuộc chiến tranh chấm dứt mọi cuộc chiến tranh” (The war to end all wars) bởi quy mô và sự tàn phá kinh khủng nó gây ra. Chính những vấn đề liên quan tới Hoà ước Versailles 1918 đã làm cho cuộc Chiến tranh toàn cầu thứ hai bùng phát.

(Ảnh: Các nước tham chiến ở châu Âu)

 

Mục đích

Đây là một trận chiến để lập lại trật tự toàn cầu mới, nó làm sụp đổ 4 đế chế hùng mạnh của châu Âu và toàn cầu lúc này là Đế quốc NgaĐế chế ĐứcĐế quốc Áo-Hung và Đế quốc Ottoman, làm thay đổi sâu sắc diện mạo của châu Âu và toàn cầu. Tuy nhiên mặc dù là trận chiến đẫm máu và kịch liệt như vậy nhưng trận chiến này đã không khắc phục được các tranh chấp gốc rễ và “toàn cầu mới” mà nó tạo ra còn đặt châu Âu và toàn cầu trước các vấn đề và tranh chấp khác còn trầm trọng hơn như phát sinh nhà nước theo Chủ nghĩa Cộng sản tại Nga, Chủ nghĩa quân phiệt và Chủ nghĩa phát xít tại Ý, Đức và Nhật, sự chia cắt, xâm phạm quyền tự quyết của các dân tộc… Những vấn đề đó sẽ kéo theo bùng phát Chiến tranh toàn cầu thứ hai. Này là nguyên nhân một số nhà phân tích cho rằng Chiến tranh toàn cầu thứ hai chỉ là sự tiếp nối của Chiến tranh toàn cầu thứ nhất sau gần 20 năm tạm nghỉ lấy sức.

Chiến tranh toàn cầu thứ nhất xảy ra giữa 2 khối liên minh quân sự được tạo dựng sau thế kỷ XIX: 1 bên là liên minh 3 đế quốc Anh – Pháp – Nga, hay được gọi là khối Hiệp ước Entente ba bên (trong tiếng Pháp entente có nghĩa là sự đồng thuận, hiệp ước) sau này còn thêm Hoa Kỳ và một số nước khác tham gia; bên kia là phe Liên minh Trung tâm (Central Powers, hay hay còn gọi là Liên minh 3 nước) gồm Đức, Áo – Hung và Ottoman.

Xem Thêm  Ngăn mát tủ lạnh bao nhiêu độ - nhiệt độ ngăn mát tủ lạnh

Tuy nhiên sau đó Ý đấu tranh bên phía Entente 3 bên nhưng Liên minh Trung tâm lại có thêm đồng minh là Đế quốc Ottoman và Bulgaria. Trong lúc vai trò của các đồng minh chính trong Entente 3 bên khá đồng đều trong việc gánh vác sức nặng chiến tranh thì ở bên phía Liên minh Trung tâm vai trò các đồng minh chính là mờ nhạt hơn, chỉ Đức có vai trò trụ cột vì thực tiễn tranh chấp đa số gây nên chiến tranh là nối liền với tham vọng chính trị kinh tế của đế quốc Đức lúc đó. Lúc bấy giờ, 2 cường quốc quân sự hùng mạnh nhất của châu Âu là Đức và Anh.

Quy mô, tính chất

Về khía cạnh chính trị – quân sự đây là lần trước tiên toàn cầu nghe đến 1 kiểu chiến tranh tổng lựcchiến tranh toàn diện. Chiến tranh diễn ra không những ác liệt trên bộ, trên không, trên biển mà các bên thực hiện bủa vây bóp nghẹt kinh tế của nhau, đánh vào ý chí và bản lĩnh chịu đựng của dân tộc, thử thách tiềm lực kinh tế và sức mạnh trí não của đối phương. Các cường quốc như Đế quốc Nga, Đế quốc Áo-Hung và Đế quốc Đức đã thất bại và sụp đổ dù quân đội của họ vẫn còn hiện hữu (đặc biệt quân đội Đức vẫn còn đang trên đất đối phương, và quân địch còn chưa xâm phạm tới lãnh thổ của họ). Các nước này đã thua trận vì xã hội kiệt sức, không thể kham nổi chiến tranh – 1 kiểu chiến tranh tiêu hao với cường độ cực cao, khiến chính phủ của họ bị các lực lượng trong nước lật đổ.

Chiến tranh toàn cầu thứ nhất diễn ra theo 1 kiểu sách lược chiến tranh hiện đại. Trước đó châu Âu đã từng có các trận chiến theo liên minh nhiều nước như Chiến tranh Kế vị Tây Ban NhaChiến tranh Kế vị ÁoChiến tranh Bảy nămChiến tranh Napoléon, 𝒱.𝒱… Nhưng những trận chiến đó có kết quả chiến tranh phụ thuộc vào 1 hoặc vài trận đánh lớn có tính quyết định diễn ra trong 1-2 ngày tại một điểm quyết đấu hoặc một vài chiến dịch trong vài tuần hoặc một vài tháng, các hoạt động chiến sự xen kẽ với hoà bình. Kết cục chiến tranh không triệt để: thua trận thì ký hoà ước nhượng bộ, chờ vài năm hồi phục tiềm lực rồi lại tham chiến tiếp (điển hình như các trận chiến thời Napoléon Ι). Các trận chiến đó phụ thuộc rất nhiều, nếu không nói là phần lớn, vào tài thao lược của nhà cầm quân. Còn từ nay, kể từ Thế chiến Ι, lần trước tiên nhân loại nhìn thấy một kiểu chiến tranh lâu dài, quy mô, huỷ diệt. Chiến sự dàn trải trên khắp chiến trường, khắp cả châu lục. Vai trò cá nhân của thống soái trong chiến tranh bị hạn chế mà tiềm lực kinh tế và ý chí, sức mạnh trí não của quốc gia nổi lên là yếu tố quyết định.

Trên chiến trường về khía cạnh thuần tuý quân sự đây là một trận chiến tranh đã có các đặc trưng hiện đại: quân đội là quân đội đông đảo. Lần trước tiên trên toàn cầu chiến tranh theo chiến thuật đội hình tản mác không còn các khối quân lực xếp hàng tấn công và phòng thủ theo đội hình ô vuông dày đặc rất đặc trưng của mọi trận chiến tranh trước đó. Trận chiến tranh này đặc trưng áp đảo bởi hình thức chiến tranh trận địa mà điển hình nhất là hệ thống chiến hào trở thành phương tiện phòng thủ chủ đạo, thành quách pháo đài đã không còn vai trò phòng vệ trọng yếu nữa. Các bên phòng thủ trong chiến hào với hệ thống ụ súng máy, dây thép gai, bãi mìn và trận địa pháo dày đặc với chiến tuyến ngăn đôi giữa 2 phía đối địch. Chiến tranh trận địa hay chiến tranh chiến hào ở thời kỳ đó thường có tính chất là rất khó tấn công và rất dễ phòng thủ nên chiến tranh có tình tiết chậm rì rì ít năng động, không có nhiều các thắng cuộc quân sự dứt khoát. Kết cục chiến tranh phụ thuộc vào sự chịu đựng mềm dẻo của các bên đối kháng so với gánh nặng chiến tranh tiêu hao tổng lực.

Trong lực lượng Hiệp Ước, Anh-Pháp và Nga chia sẻ gánh nặng chiến tranh tương đối đồng đều trong lúc phe Liên Minh chỉ có thể trông cậy vào nước Đức là đa số.

Nguyên nhân, bản chất chiến tranh

Sự việc Đại công tước (tiếng Đức: Erzherzog, tiếng Anh: Archduke) Franz Ferdinand của Áo – Hung bị một phần tử dân tộc Chủ nghĩa người Serbia tên là Gavrilo Princip ám sát tại Sarajevo vào ngày 28 tháng 6 năm 1914 được xem là khởi nguồn của cuộc thế chiến này, nhưng thực ra đó chỉ là “giọt nước tràn ly”. Vụ ám sát thái tử Áo-Hung chỉ là cái cớ để các bên chính thức khai chiến sau một thời gian dài chạy đua vũ trang nhằm chuẩn bị chiến tranh. Chiến tranh là “phải nổ ra” do tranh chấp giữa các quốc gia ở châu Âu đã chín muồi, các bên tham chiến từ trước đó khá lâu đã có các tranh chấp đối kháng với nhau, và muốn triệt hạ nhau bằng quân sự để phân tách lại toàn cầu.

Nguyên nhân và bản chất của chiến tranh này là rất phức tạp, đa diện, nhưng có thể được tổng kết như sau:

Chủ nghĩa đế quốc và sự tranh giành thuộc địa

Lenin và những người Bolshevik, cùng một phần lớn những người xã hội chủ nghĩa của châu Âu phân tích có nền tảng rằng chiến tranh là tranh chấp của sự phát triển của các nước chủ nghĩa đế quốc cầm đầu ở châu Âu và chiến tranh có tính chất chiến tranh đế quốc: này là trận chiến nhằm tranh giành, phân tách lại thuộc địa giữa các nước đế quốc, là trận chiến tranh phi nghĩa so với toàn bộ các phe tham chiến.

Tranh biếm họa về các nước Anh, Đức, Nga, Pháp, và Nhật tranh nhau chiếm thuộc địa ở Trung Quốc. Trong bức tranh, vua nước Đức Wilhelm II (đội mũ chóp nhọn) tỏ thái độ chán ghét rõ ràng với nữ hoàng Anh Victoria

Theo phân tích của Lenin, nguyên nhân chiến tranh bắt nguồn ngay từ giữa thế kỷ XVI: ở thời điểm này, các nước châu Âu khởi đầu tạo dựng Chủ nghĩa tư bản. Để tìm kiếm tài nguyên và lợi nhuận, các nước thực dân châu Âu khởi đầu bành trướng lãnh thổ, đem quân xâm chiếm các nước châu Á, châu Phi để biến các nước này thành thuộc địa. Đến cuối thế kỷ XIX, về cơ bản thì toàn bộ châu Á, châu Phi đã bị biến thành thuộc địa. Nhưng sự phân tách thuộc địa giữa các nước châu Âu là rất không đồng đều. Anh-Pháp là 2 nước đã xâm chiếm thuộc địa từ khá sớm nên giành được rất nhiều thuộc địa, trong lúc các nước châu Âu khác thì giành được thấp hơn nhiều.

Xem Thêm  Suy Nghĩ Của Em Về Nhân Vật Ông Hai ❤️️12 Bài Văn Hay Nhất - suy nghi cua dong vat

Đến cuối thế kỷ XIX, sự tiến triển của Đế quốc Đức sau Chiến tranh Pháp-Phổ đã đẩy mạnh những tham vọng chiếm lĩnh thuộc địa và chia lại thị trường toàn cầu của nước này. Đến đầu thế kỷ XX, Đế quốc Đức đã vượt qua Anh, Pháp để trở thành cường quốc công nghiệp đứng đầu châu Âu và đứng thứ 2 trên toàn cầu (sau Mỹ). Nhưng trong cuộc chạy đua giành giật thuộc địa, Đức lại là nước chậm chân, bởi đến cuối thế kỷ XIX, hầu như châu Á và châu Phi đã bị Anh, Pháp chiếm làm thuộc địa. Năm 1913, tổng diện tích các thuộc địa của Đức chỉ là 2,9 triệu km2, trong lúc nước Anh có tới 34 triệu km2, Pháp có gần 13 triệu km2. Do quy mô thuộc địa không tương xứng với tiềm lực công nghiệp (ít thuộc địa thì tức là có ít tài nguyên và thị trường tiêu thụ), Đức là nước máu chiến nhất trong thời kỳ này. Ngoài ra, nước Đức chịu ràng buộc sâu sắc của truyền thống quân phiệt Phổ: đề cao chủng tộc Đức, tích cực truyền bá trí não kỷ luật quân đội, chạy đua vũ trang. Lenin đã tổng kết đặc trưng của nước Đức thời kỳ này là “Chủ nghĩa đế quốc quân phiệt, hiếu chiến”.

Nhưng tham vọng của Đức gặp phải sự phản kháng của các nước “đế quốc già” là nước Anh, Pháp và Nga. Các “đế quốc già” này về cơ bản đã sở hữu lĩnh gần hết những thuộc địa bát ngát khắp toàn cầu và muốn duy trì quyền thống trị của mình, không muốn “chia phần” cho những thế lực mới nổi như Đức. Đế quốc Áo–Hung và Đế quốc Ottoman từ lâu đã suy yếu, nhưng vẫn muốn có đủ “tư cách” và vai trò để tranh giành tác động trong khu vực Trung Âu, Balkan và Kavkaz. Các cường quốc khác can thiệp vào khu vực đó để tranh giành tác động với nhau…

Do có cùng mục tiêu tranh giành thuộc địa với Anh-Pháp, nước Đức đã cùng Áo – Hung, Italia thành lập “phe Liên Minh” vào năm 1882 để chuẩn bị chiến tranh chia lại toàn cầu. Để ứng phó, Anh đã ký với Nga và Pháp những Hiệp ước tay đôi tạo dựng phe Hiệp ước (đầu thế kỷ XX). Từ đó, ở châu Âu đã tạo nên 2 khối quân sự đối đầu nhau. 2 bên ra sức chạy đua vũ trang, chuẩn bị cho chiến tranh. Một trận chiến tranh đế quốc nhằm phân tách thuộc địa trên toàn cầu không thể tránh khỏi.

Sự tranh chấp mang tính chất đế quốc Chủ nghĩa đòi hỏi một cuộc “chém giết lớn” để phân định lại ngôi thứ và lập lại trật tự toàn cầu, theo đó các thế lực mới nổi (đứng đầu là Đế quốc Đức) muốn hạ gục các thế lực cũ (Anh, Pháp, Nga) để chiếm lấy thuộc địa của kẻ thua.

Mặt khác, việc phát động chiến tranh của các nước đế quốc còn nhằm ứng phó với những bất ổn trong nội bộ quốc gia. Đầu thế kỷ XX, phần lớn giai cấp lao động ở các nước bị bóc lột nặng nề, đời sống rất khốn khó (công nhân thường xuyên phải làm việc 12 giờ/ngày, đồng lương lại thấp, việc sa thải diễn ra bừa bãi, trẻ em 12 tuổi đã phải đi làm công nhân phụ giúp cha mẹ…). Sự áp bức đó tạo ra tranh chấp gay gắt giữa người lao động với chủ tư bản, nhiều quốc gia đã tiềm tàng trào lưu cách mạng (nhất là ở Nga, Đức và Áo-Hung). Việc phát động chiến tranh sẽ kích thích trí não ái quốc của người dân, làm họ quên đi các vấn đề trong nước và xoa dịu tranh chấp trong lòng các nước đế quốc.

Liên minh quân sự, chạy đua vũ trang, quân phiệt

Từ nguyên nhân tranh chấp lợi nhuận, sự thèm muốn tranh giành thuộc địa đã dẫn tới một nhóm nguyên nhân khác cũng được các nhà phân tích nêu ra, là hệ thống các liên minh quân sự, sự chạy đua vũ trang và Chủ nghĩa quân phiệt của các đế chế:

  • Liên minh quân sự theo khối: Trong các tranh chấp và tương đồng quyền lợi, các quốc gia tìm kiếm thu hút các nước có cùng lợi nhuận để thành lập các hiệp ước liên minh quân sự để tăng cường thế lực, bành trướng tác động. Việc này làm cho tình hình toàn cầu càng trở nên cực kỳ stress vì bất kể 1 xung đột quốc gia nào đều có thể trở thành xung đột quốc tế, điều này là rất điển hình cho Thế chiến Ι. Và thực tiễn cho thấy từ một sự kiện ám sát có tính dân tộc trong 

    : Trong các tranh chấp và tương đồng quyền lợi, các quốc gia tìm kiếm thu hút các nước có cùng lợi nhuận để thành lập các hiệp ước liên minh quân sự để tăng cường thế lực, bành trướng tác động. Việc này làm cho tình hình toàn cầu càng trở nên cực kỳ stress vì bất kể 1 xung đột quốc gia nào đều có thể trở thành xung đột quốc tế, điều này là rất điển hình cho Thế chiến Ι. Và thực tiễn cho thấy từ một sự kiện ám sát có tính dân tộc trong Đế chế Áo – Hung , tranh chấp đã được cộng hưởng, khuếch đại và trở thành chiến tranh toàn cầu.

  • Chạy đua vũ trang: điển hình là trước thế chiến, Anh cho hạ thuỷ lớp chiến diệt hạm Dreadnought với các tính năng đấu tranh cách mạng trên biển, tạo ra chạy đua vũ trang quyết liệt giữa Anh và Đức. Việc các quốc gia chạy đua vũ trang để duy trì và giành ưu thế quân sự trên bộ và trên biển kéo theo sự phản ứng tương ứng của phía đối địch. Kết quả là cả hai phe đều cảm thấy bị đe doạ từ phía bên kia và lại càng chạy đua vũ trang và lại bị đe doạ ở mức độ mới cao hơn. Đây cũng là 1 nguyên nhân gây nên chiến tranh.

    : điển hình là trước thế chiến, Anh cho hạ thuỷ lớp chiến diệt hạm Dreadnought với các tính năng đấu tranh cách mạng trên biển, tạo ra chạy đua vũ trang quyết liệt giữa Anh và Đức. Việc các quốc gia chạy đua vũ trang để duy trì và giành ưu thế quân sự trên bộ và trên biển kéo theo sự phản ứng tương ứng của phía đối địch. Kết quả là cả hai phe đều cảm thấy bị đe doạ từ phía bên kia và lại càng chạy đua vũ trang và lại bị đe doạ ở mức độ mới cao hơn. Đây cũng là 1 nguyên nhân gây nên chiến tranh.

  • Chủ nghĩa quân phiệt: tại các quốc gia quân chủ chuyên chế như Đế quốc Nga, Đế chế Đức, Đế quốc Áo – Hung và Đế quốc Ottoman và cả ở các quốc gia khác thì tầng lớp quân nhân, tướng lĩnh có một thế lực và tác động rất lớn. Họ không hề bị kiểm tra bởi các thiết chế dân chủ, lại rất thân thiện ngọc hoàng và luôn có xu thế máu chiến và trí não ái quốc mãnh liệt của 

    : tại các quốc gia quân chủ chuyên chế như Đế quốc Nga, Đế chế Đức, Đế quốc Áo – Hung và Đế quốc Ottoman và cả ở các quốc gia khác thì tầng lớp quân nhân, tướng lĩnh có một thế lực và tác động rất lớn. Họ không hề bị kiểm tra bởi các thiết chế dân chủ, lại rất thân thiện ngọc hoàng và luôn có xu thế máu chiến và trí não ái quốc mãnh liệt của Chủ nghĩa Sôvanh (chauvinism).

Chủ nghĩa dân tộc

Sau thế kỷ XIX tại châu Âu khi những giá trị tự do cá nhân và quyền tự quyết của cá nhân được nhận thức thì hiển nhiên nhận thức về quyền dân tộc tự quyết của các dân tộc đang bị điều khiển bởi các dân tộc cường quốc sẽ trỗi dậy và gặp phải sự ngăn trở của các dân tộc khác. Sự thức tỉnh tình cảm dân tộc thường đi kèm với Chủ nghĩa Sôvanh và trên đoạn đường tìm vị trí của mình các dân tộc nhỏ thường tìm sự bảo trợ của các đồng minh lớn để chống lại các kẻ thù cận kề. Điều đó kéo theo các xung đột được tích luỹ và chiến tranh là cách giải toả cuối cùng.

Chủ nghĩa dân tộc là nguyên nhân chính của vụ ám sát hoàng tử Áo-Hung tại Bosnia. Đế quốc Nga và Đế chế Ottoman đã đi đến chiến tranh tại Balkan 1878. Sau trận chiến, Nga có tác động lớn ở Balkan. Áo-Hung lại điều khiển chính phủ ở Bosnia và năm 1908 thì gạt Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi đây, nắm toàn thể tác động ở Bosnia. Nga vận động các nước còn sót lại trên bán đảo Balkan lập ra Liên minh Balkan hi vọng khối này sẽ đẩy lùi Áo-Hung. Nhưng do những tranh chấp trước kia so với Đế chế Ottoman, khối này đã không chống lại Áo-Hung mà gây Chiến tranh Balkan lần thứ nhất 1912-1913 với Thổ Nhĩ Kỳ. Song do sự phân tách quyền lợi không đều, Chiến tranh Balkan lần thứ hai 1913 lại bùng phát, và Bulgaria là nước bại trận. Đến năm 1914, Thổ Nhĩ Kỳ hầu hết chỉ có 1 ít tác động ở bán đảo này, đa số ở Albania. Áo-Hung lại trở thành kẻ thù lớn của Liên minh Balkan. Serbia, nước theo Chủ nghĩa dân tộc mạnh mẽ nhất tại Balkan lúc này đã vận động Chủ nghĩa dân tộc Bosnia là nước có chung đường biên giới với Serbia để đánh đuổi Áo-Hung ra khỏi Balkan. Một phần tử được trợ giúp bởi tổ chức dân tộc Bàn tay đen của Serbia đã ám sát hoàng tử Áo-Hung vào 28 tháng 6 năm 1914. Sau đó, Áo-Hung đe dọa Serbia và 1 tháng sau, Áo-Hung tuyên bố chiến tranh với Serbia vào ngày 28 tháng 7 năm 1914.

Chiến tranh là tất yếu?

Trong các học giả toàn cầu khi đề cập nguyên nhân chiến tranh có xuất hiện thắc mắc: Liệu có thể tránh được trận chiến tranh này không? Với những nguyên nhân khách quan và chủ quan như vậy thì ở tầm quốc tế và lịch sử nhân loại có thể nói: với trình độ tỉnh ngộ chính trị của nhân loại vào đầu thế kỷ XX, khi tư duy chính trị vẫn là tư duy nước lớn, tư duy đế quốc Chủ nghĩa, khi cách tiếp cận các vấn đề quốc tế luôn theo phép tắc “tối đa quyền lợi cho mình, tối thiểu cho đối phương” thì Chiến tranh toàn cầu thứ nhất là “phải xảy ra và không thể tránh được”. Trận chiến này sẽ cùng với Chiến tranh toàn cầu thứ hai sẽ tập cho nhân loại phải tư duy theo kiểu tư duy mới là “cùng tồn tại hoà bình, các bên cùng có lợi”. Để nhận thức được như vậy nhân loại phải trả giá gần cả trăm triệu mạng người trong 2 cuộc đại chiến và các trận chiến khác trong thế kỷ XX. Này là bài học chính trị quý hiếm nhất của đại chiến mà nhiều khi nơi này hay nơi khác bài học đó vẫn còn bị “lãng quên”.

(Nguồn: Wikipedia)


Xem thêm những thông tin liên quan đến đề tài chien tranh the gioi thu nhat

Thế Chiến 1

  • Tác giả: Thanh Pahm
  • Ngày đăng: 2022-01-19
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 5726 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Video nhằm mục đích tiêu khiển, không nên coi là tài liệu tham khảo
    ► DONATE:
    https://unghotoi.com/thanhpahm
    Mạng internet Banking : STK 19030910764011 (Techcombank) – PHAM HUU THANH
    FOLLOW MÌNH :
    TIKTOK : https://vt.tiktok.com/ZSeRWwmbx/
    INSTAGRAM: https://www.instagram.com/thanhpahm/
    FACEBOOK : https://www.facebook.com/thanhpahmmm

    Đừng quên subcribe kênh để nhận thông báo về video tiếp theo nhé

    Music:
    Accralate Kevin MacLeod (incompetech.com)
    Licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License
    http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/

    Ι Knew α Guy Kevin MacLeod (incompetech.com)
    Licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License
    http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/

    Marty Gots α Plan Kevin MacLeod (incompetech.com)
    Licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License
    http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/

    Expeditionary Kevin MacLeod (incompetech.com)
    Licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License
    http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/

    “Deadly Roulette” Kevin MacLeod (incompetech.com)
    Licensed under Creative Commons: By Attribution 4.0 License
    http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

Tính chất của chiến tranh toàn cầu thứ nhất

  • Tác giả: c3nguyensieu.edu.vn
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 3305 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Chiến tranh toàn cầu thứ nhất là trận chiến lập lại trật tự toàn cầu trước tiên mang lại nhiều ảnh nghiệm trọng yếu so với sự phát triển của nhiều quốc gia.

22 bộ phim hay nhất về chiến tranh toàn cầu thứ 2

  • Tác giả: bazaarvietnam.vn
  • Nhận xét: 3 ⭐ ( 1565 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Nếu thích thể loại phim chiến tranh, Bazaar Vietnam mách bạn những bộ phim (22 phim) hay nhất về chiến tranh toàn cầu thứ 2.

8 sự kiện lịch sử kéo theo Chiến tranh toàn cầu thứ nhất

  • Tác giả: vov.vn
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 7563 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm:

Hệ Quả Của Chiến Tranh Thế Giới Thứ Nhất Để Lại Những Hậu Quả Gì

  • Tác giả: vred.vn
  • Nhận xét: 3 ⭐ ( 8295 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Chiến tranh toàn cầu thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe Liên Minh, gây nên thiệt hại nặng nề về người và của, + Hơn 18,6 triệu người chết

Lý thuyết Lịch Sử 8 Bài 13: Chiến tranh toàn cầu thứ nhất (1914 – 1918) hay, cụ thể

  • Tác giả: vietjack.com
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 2671 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Lý thuyết Lịch Sử 8 Bài 13: Chiến tranh toàn cầu thứ nhất (1914 – 1918) hay, cụ thể – Tóm tắt lý thuyết Lịch Sử lớp 8 ngắn gọn, cụ thể giúp bạn nắm được tri thức trọng tâm môn Lịch Sử 8.

Chiến tranh toàn cầu thứ nhất

  • Tác giả: cungcau.vn
  • Nhận xét: 3 ⭐ ( 3249 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Chiến tranh toàn cầu thứ nhất

Xem thêm các nội dung khác thuộc thể loại: Khám Phá Khoa Học

Xem Thêm  Top 5 ô tô mới cứng ‘nồi đồng cối đá’ của các hãng - di o to

By ads_law