Chùa Hà Tiên, nơi đến tâm linh Phật giáo – Chùa Hà – Hà Tiên tọa lạc trên đồi Hà – thuộc thôn Gia Viễn xã Định Trung, tp Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.Xưa xã Định Trung thuộc huyện Tam Dương – Thời Hùng Vương thuộc Phong Châu, thời Trần thuộc lộ Tam Đái, thời Nguyễn thuộc phủ Vĩnh Tường, tỉnh Sơn Tây; năm 1899, thành lập tỉnh Vĩnh Yên – nay là thôn Gia Viễn, xã Định Trung thuộc tp Vĩnh Yên – tỉnh Vĩnh Phúc.

Bạn đang xem: chua tien

Giành cho khách du lịch

»

Di tích, danh thắng

Chùa Hà Tiên, nơi đến tâm linh Phật giáo

 Chùa Hà – Hà Tiên tọa lạc trên đồi Hà – thuộc thôn Gia Viễn xã Định Trung, tp Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.Xưa xã Định Trung thuộc huyện Tam Dương – Thời Hùng Vương thuộc Phong Châu, thời Trần thuộc lộ Tam Đái, thời Nguyễn thuộc phủ Vĩnh Tường, tỉnh Sơn Tây; năm 1899, thành lập tỉnh Vĩnh Yên – nay là thôn Gia Viễn, xã Định Trung thuộc tp Vĩnh Yên – tỉnh Vĩnh Phúc.

 

Tp Vĩnh Yên có nhiều ngôi cổ tự đã được xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa là: Chùa Tích (Ngũ Phúc Tự), chùa Phú, chùa Hoa nở; Chùa Bảo Sơn, Chùa Đậu và Chùa Hà. Trong số đó, các ngôi cổ tự được người trong vùng coi là hàng Đại danh lam xưa có: Chùa Tích (Ngũ Phúc Tự): Khởi xây từ thời Lý Trần trên núi An (tức An Sơn) sau dời về làng Tích Sơn (nay là phường Tích Sơn), Chùa Hà Tiên (tức Hà Tiên Tự), tại đồi Hà, thôn Gia Viễn, xã Định Trung và còn tồn tại Chùa Bầu – trên núi Bầu – nay thuộc phường Liên Bảo – khởi xây thời Lý Trần thế kỷ 13.

Trong 3 ngôi đại danh lam nêu trên, qua những tư liệu hiện vật còn lưu lại tại khu vực nền của các ngôi chùa hiện tại đều nhất định là có thời đại xây dựng thời Lý Trần, riêng chùa Hà do qua nhiều lần tu bổ, xây dựng, mặt bằng đã bị san ủi hết nên di vật sót lại không đủ để nhất định thời đại khởi dựng, nay chỉ còn tư liệu minh chứng cho lần tu bổ lớn năm 1703 (năm Chính Hòa 24) ghi lại trên tấm bia Cây hương 4 mặt “Hà Tiên Thiên đài bi” tại chùa hiện tại.

 

Tuy vậy, theo ý kiến của nhiều nhà phân tích về lịch sử Phật giáo VN, các Chuyên Viên khảo cổ đều có nhận định là chùa Hà Tiên chắc nịch được xây dựng thời Lý Trần, cùng với các đại danh lam: Ngũ Phúc Tự, chùa Bầu ở tp Vĩnh Yên cùng hệ thống Đại danh lam thời Lý Trần thuộc địa phận vùng núi Tam Đảo và phụ cận mà nay đã và đang được phục hồi để trở thành những trung tâm Phật giáo, cũng là nơi đến của Phật tử thập phương và khách du lịch trong và ngoài tỉnh.

Do sự biến động đổi thay, cho đến khoảng giữa thế kỷ XX, chùa Hà bị tàn phá hoàn toàn, đến khoảng những năm 60,70 của thế kỷ XX, nhân dân địa phương tận dụng những nền tảng công trình công cộng, trang trí tượng Phật, các đồ pháp khí sót lại làm nơi lễ Phật, nỗ lực gìn giữ nơi chùa cảnh xưa để phục vụ nhu cầu tâm linh, tín ngưỡng của nhân dân trong vùng, vì vậy chùa Hà tuy bị tàn phá nhưng pháp luân vẫn luôn chuyển trong tâm thức của nhân dân, của Phật tử gần xa, luôn kính ngưỡng về suối nguồn đạo đức, tâm linh.

 

Những năm cuối cùng của thế kỷ XX, trước khi có chủ trương xây dựng, tu bổ, phục hồi, chùa Hà Tiên có 3 gian trang trí 7 pho tượng Phật sử dụng như là chùa chính, 3 gian tiếp đón khách thập phương đồng thời làm nơi tu lễ, 2 gian tưởng niệm Bác Hồ, sân vườn gồm 8 ngôi tháp và cây si cổ thụ, dưới chân đồi phía Nam có giếng Hà, nơi Bác Hồ đã ngồi nghỉ vào năm 1961. Toàn bộ các công trình thiết kế nêu trên đều là loại nhà cấp 4, xây tường đầu hồi bít đốc, quá giang gối tường, là những công trình phục vụ hợp tác xã và về sau Công ty du học Lâm nghiệp sử dụng làm nhà làm việc, ngoài ra còn tồn tại 2 bia đá: 1 cây hương “Hà Tiên Thiên đài bi” lập năm Chính Hòa thứ 24 (tức năm 1703) – ghi lại việc tu bổ chùa Hà, 1 tấm bia dẹt được tạo năm Quang Trung thứ 4 (1791); ghi lại sự việc nhà sư trụ trì là Tổ Tịnh Huân nguyện lập đàn tự hóa để cầu mưa cho thiên hạ, tránh được nạn hạn hán mất mùa đói kém, giải thoát tai ương cho nhân dân trong vùng, nay cứ đến ngày 1/6 âm lịch hàng năm là ngày kỵ nhật của Tổ, chúng Tăng đều tổ chức lễ giỗ Tổ trang trọng để bộc bạch sự tri ân với công đức của Tổ đã vì dân mà thăng hóa, chùa cũng còn lưu giữ 2 voi đá nhỏ.

Xem Thêm  Combo đồ dùng học tập bts giá rẻ - đồ dùng học tập bts

Tương truyền, vào thời Hùng Chiêu Vương, khi quốc gia lâm sự, bà Lăng Thị Tiêu từ vùng Tây Thiên chiêu binh đánh giặc, trên đường về Phong Châu bà đã nghỉ lại chùa Hà, chiêu mộ thêm tráng đinh trong vùng để hội quân với Hùng Chiếu Vương ở Phong Châu – sau bà đuwojc tôn phong là “Quốc Mẫu Tây Thiên”. Vì vậy được nhân dân địa phương lập bài vị thờ Quốc Mẫu tại chùa, gọi là thờ “Đức Thánh Đại Vương”.

 

 

Ngày 25 tháng giêng năm 1961, sau khoảng thời gian về thăm HTX Nông nghiệp Bình Dương – huyện Vĩnh Tường, nơi có trào lưu trồng cây điển hình của miền Bắc, Bác Hồ đã thăm và nghỉ trưa tại chùa Hà, Bác xuống giếng Ngọc (giếng Hà) để rửa, Bác khen nước giếng chùa Hà vừa trong vừa mát, tưởng nhớ công ơn bác so với dân tộc và nhân dân trong tỉnh, địa phương đã dựng nhà lưu niệm Bác trong khuôn viên chùa, giếng Ngọc cũng là một trong những hạng mục công trình được đặc biệt quan tâm bảo tồn cùng với công trình tưởng niệm Bác Hồ trong lần tu bổ lớn hiện tại.

Kể từ sau khoảng thời gian tu bổ lớn năm 1703, chùa Hà thành một trung tâm tu tập lớn của Tăng Ni, nơi hoằng pháp cho đông đảo Phật tử trong vùng và phụ cận, có thời gian đã trở thành trung tâm huấn luyện Phật giáo ở phía Bắc kinh thành Thăng Long, với vườn tháp còn nguyên vẹn 8 ngôi cổ tháp mộ mang những đặc tính của mộ tháp sư thời Hậu Lê và thời Nguyễn – đã minh chứng sự ổn định lâu dài qua nhiều thế hệ Chư tổ trụ trì và viên tịch của Hà Tiên Tự, đồng thời nhất định vị trí của chùa Hà trong hệ thống các ngôi chùa được phân bố khá sền sệt trong vùng, là nguồn tư liệu quý để nguyên cứu tìm hiểu về giá trị thiết kế văn nghệ loại hình tháp mộ thời Hậu Lê ở Vĩnh Phúc và Việt Nam.

 

Với những giá trị về lịch sử và văn hóa được nêu tổng quan trên, chùa Hà Tiên đã được UBND tỉnh Vĩnh Phú (nay là Vĩnh Phúc) ra quyết định xếp hạng là di tích LSVH cấp tỉnh, năm 1995.

2. Chùa Hà Tiên bước vào thế kỷ XXI:

Từ khi có Nghị quyết 05 của BCH TW khóa 8, đời sống văn hóa xã hội đã có những thay đổi và khởi sắc. Trong ngành nghề Phật giáo ở Vĩnh Phúc, nhiều di tích thiết kế Phật giáo được tu bổ, tu bổ, nhiều chùa đã có sư trụ trì, có thúc đẩy lớn tới việc bảo tồn di tích, hoằng dương Phật pháp, gìn giữ, duy trì và dần mang những giáo lý của Đạo Phật đến với quần chúng nhân dân, góp phần làm sống lại những sắc thái văn hóa đạo đức trong xã hội.

 

Trong cục diện đó, Đại đức Thích Minh Trí, ủy viên hội đồng trị sự TW Giáo hội Phật giáo Việt Nam, phó thư ký kiêm chánh văn phòng Thành hội Phật giáo tp Hà Nội đã phát tâm nguyện được về đồng sinh hoạt, hoằng pháp tại Vĩnh Phúc và được bổ nhiệm trụ trì chùa Hà Tiên (năm 2004).

Thấu hiểu với nguyện ước của nhà sư trụ trì, Sở văn hóa thông tin và thể thao (nay là Sở văn hóa, thể thao và du lịch) đã tham mưu, gợi ý UBND tỉnh cho phép lập dự án quy hoạch, khôi phục, tôn tạo di tích chùa Hà. Tại quyết định số 1821/QĐ-UB ngày 17/5/2002, UBND tỉnh đã phê duyệt quy hoạch tổng thể xây dựng chùa Hà, xã Định Trung, thị xã Vĩnh Yên. Trong quá trình lập dự án quy hoạch, nhằm phù phù hợp với quy hoạch tổng thể tp Vĩnh Yên và các tiểu vùng liên quan, dự án điều chỉnh quy hoạch cụ thể khôi phục, tôn tạo khu di tích chùa Hà được UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh tại quyết định số 1932/QĐ-UBND ngày 18/8/2006 với tổng diện tích là 59.958m2, gồm 32 hạng mục công trình, tổng kinh phí dự toán vào năm 2006 là 59.310.000.000d ( năm mươi chín tỷ đồng) giao ban quản lý Di tích chùa Hà Tiên làm nhà đầu tư, toàn thể công trình được chia làm 2 thời kỳ chính, thời kỳ 1: Xây lắp các hạng mục thiết kế cơ bản:

–         Tam quan

–         Chính điện

–         Nhà Tổ

–         Nhà thờ Quốc Mẫu

–         Nhà khách

–         Hành lang

–         Nhà Tứ Ân

–         Nhà lưu niệm Bác Hồ

–         Lầu chuông

–         Lầu Trống

–         Thư viện

–         Tăng xá

–         Trai đường

–         Hệ thống sân, vườn

Xem Thêm  Cách làm Cơm Cuộn Hàn Quốc Chuẩn Vị Truyền Thống - cơm cuộn hàn quốc

Dự án xây dựng chùa Hà trước hết là việc khôi phục một công trình văn hóa trọng tâm của tỉnh thuộc địa phận Vĩnh Yên do UBND tỉnh chủ trương và quyết định, thích hợp những định hướng về gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, thỏa mãn các yêu cầu của xã hội, trong cục diện cả quốc gia đang trên đường hội nhập, góp phần nâng cao đời sống vật chất và thụ hưởng văn hóa của toàn bộ các giai tầng xã hội.

Dự án quy hoạch tổng thể xây dựng chùa Hà Tiên là chủ trương phù phù hợp với nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân xã Định Trung và thị xã Vĩnh Yên, về tâm linh và đạo đức, thích hợp nguyện ước của đại chúng Phật tử Vĩnh Yên và vùng phụ cận hướng về việc phục hưng một trung tâm hoằng pháp và giải quyết được tâm nguyện tu tập của chư Tăng Ni tông môn trong vùng.

Thực hiện quyết định số 1932/QĐ-UBND ngày 18/8/2006 của UBND tỉnh, xuất phát từ quý IV năm 2006, việc xây dựng chùa chính thức khởi đầu vận hành.

Từ chủ trương, quyết sách đúng đắn và thích hợp của UBND tỉnh Vĩnh Phúc, sự đồng thuận của Ban trị sự Phật giáo Vĩnh Phúc, Phật giáo tp Hà Nội, được toàn bộ nhân dân, Phật tử gần xa nhất tâm đồng thuận, hoan hỷ công đức. Nhất là công lao của nhà sư trụ trì, Đại đức Thích Minh Trí, Trưởng ban quản lý xây dựng chùa, người có vai trò quyết định từ những công việc ban đầu rất khó khăn, tìm nguyên vật liệu, toàn thể số gỗ lim của công trình khoảng 2.400m3 được tìm mua từ các nguồn hợp pháp trong và ngoài nước, hàng nghìn mét khối đá xanh Thanh Hóa được đặt khai thác, chế tạo, vận tải về công trình, hàng chục loại nguyên vật liệu từ khắp mọi miền trong cả nước được tìm tòi, khai thác, vận tải tập kết để cùng với các hiệp thợ chuyên nghề với nhiều nghệ nhân chuyên môn của các ngành nghề như: sản xuất các loại cấu kiện gỗ, chế tạo và điêu khắc đá, các hiệp thợ xây lắp bằng kỹ thuật thủ công từ các làng nghề truyền thống nổi tiếng, các loại công việc từ giản đơn đến phức tạp, kêu gọi các nguồn nhân lực tại địa phương và các tỉnh… Tới việc quy tụ được sự gia tâm cúng dường Tam Bảo của rất nhiều thí chủ, đại thí chủ bằng tài lực, vật lực và công lực để qua 4 năm thi công, đến nay về cơ bản đảm bảo được tiến độ xây dựng và trọng yếu hơn hết là công trình đã được tổ chức thực hiện thi công đúng theo định hướng ban đầu của dự án, tuân thủ nghiêm các trình tự quy định của pháp luật hiện hành, các hạng mục trọng yếu của thời kỳ 1 được hoàn thiện đảm bảo tối đa về chất lượng, kỹ thuật, mỹ thuật trang trí, điêu khắc; đạt yêu cầu cao về giá trị và ý nghĩa 1 công trình văn hóa tiêu biểu, trổ tài sắc nét sắc thái văn hóa truyền thống thiết kế Phật giáo Việt Nam và sự tiếp biến các yếu tố văn hóa khu vực để tạo thành sự hòa quyện mang nét đặc trưng của chùa Hà Tiên, làm phong phú thêm hệ thống chùa cảnh trong tỉnh Vĩnh Phúc và vùng phụ cận.

Các hạng mục công trình đã được hoàn thiện thời kỳ 1 có:

1-     Tam quan

2-     Chính điện

3-     Nhà Tổ

4-     Nhà thờ Quốc Mẫu

5-     Nhà khách

6-     Hành lang

7-     Nhà Tứ Ân

8-     Nhà lưu niệm Bác Hồ

9-     Lầu chuông

10- Lầu Trống

11- Thư viện

12- Tăng xá

13- Trai đường

Các hạng mục được  hoàn thiện xây dựng trong thời kỳ 1, khánh thành và mang vào sử dụng là những hạng mục chính phục vụ việc tu tập, hành đạo của chúng tăng, từng bước hoằng dương Phật pháp, tạo thành diện mạo chùa cảnh khang trang, tạo dựng niềm tin cho chúng Phật tử xa gần tới chiêm bái, hành lễ, thính pháp.

Khánh thành thời kỳ 1 dự án công trình chùa Hà Tiên trong dịp cả nước tổ chức kỷ niệm thủ đô tròn nghìn năm tuổi. Sự khởi đầu đất đế của vua Lý Công Uẩn (1010) để từ đó, các triều đại phong kiến Việt Nam khởi đầu thời kỳ độc lập tự chủ, quốc gia hòa bình, thịnh trị, một thời kỳ lịch sử vẻ vang làm rạng rỡ non sông bởi văn hóa, văn minh Lý Trần tạo dựng, phát triển và lưu dấu son trong mạch dòng lịch sử Việt Nam.

 

 

Nền tảng của văn minh Lý Trần có sự hiện diện và đóng góp rất to lớn của Phật giáo, của các bậc minh sư giành toàn bộ trí tuệ, tâm huyết để cùng các bậc minh quân qua nhiều triều đại tạo dựng và bồi đắp nên một nền tảng đạo đức xã hội tích cực và tiến bộ, làm rường cột để quản lý quốc gia, xây dựng quốc gia, cố kết nhân tâm để có được quốc hiệu Đại Việt xứng đáng là một quốc gia giàu mạnh ở vùng Đông Nam Á thế kỷ XI đến thế kỷ XIV.

Xem Thêm  12 Nữ Thần - 12 nữ thần thiên địa

Vĩnh Phúc thời Lý Trần là thời kỳ hưng thịnh của khí thế vươn lên của mạch ngầm trí tuệ đã từng tiềm tàng và nuôi dưỡng qua bao thế hệ, từ khởi thủy Hùng Vương 18 đời, biểu lộ thông qua hệ thống chùa tháp được xây dựng tại những vùng yếu địa, nơi hội thụ linh khí âm dương giao hòa trong suốt phần sơn hệ Tam Đảo, chạy dài qua chiều đông – tây của Vĩnh Phúc. Trong số đó chùa Hà ở độ cao khoảng 30m, chùa Bầu (phường Liên Bảo) ở độ cao 54,68m, Ngũ Phúc Tự – nguyên là ở An Sơn, độ cao 43,2m (so với mực nước biển), đó đều là những cao điểm nổi trội giữa vùng trung du đang trải dần độ cao theo hướng phát triển của quá trình biến động địa chất ở kỳ Tri át (cách nay khoảng 14 triệu năm) tạo dựng núi Tam Đảo, đồi trung du của vùng Tam Dương, Bình Xuyên (nay thuộc huyện Tam Đảo) và trải xuống đến Vĩnh Yên trước khi kết thúc phần sơn hệ Tam Đảo về phía nam, tiếp giáp vùng đồng bằng Châu thổ cùng các dòng sông  Phan, sông Hồng, tạo dựng nên những vùng đất thuần hậu, những nơi cư trú trước nhất của người Việt cổ thời sơ sử quốc gia Văn Lang.

 

 

Thăng Long, thế đất Rồng cất cánh lên là nơi quy tụ khí thiêng sông núi mạch nguồn. Vĩnh Phúc là đất cận kề và ở về phía thượng lưu sông Cái ( sông Hồng ) Thăng Long là đất đế đô của các vua Lý Trần, Vĩnh Phúc là đất cất chùa của các đời vua Đại Việt, một mối quan hệ tương liên, tương quan mật thiết giữa thượng nguồn và hạ lưu, đất để đô và vùng tâm linh sơn địa.

Vậy thì, chùa Hà trong lịch sử tạo dựng và tồn tại cũng là sự trổ tài những mối quan hệ gắn bó đó với vùng đất đã được Lý Công Uẩn chọn để dựng đô năm 1010.

 

Các tin khác

  • Một số di tích tiêu biểu của tp Vĩnh Yên

    (15/09/2011)

Các tin đã mang ngày:


Xem thêm những thông tin liên quan đến đề tài chua tien

Chua tien chau

  • Tác giả: M4 Mr
  • Ngày đăng: 2018-03-29
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 4169 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm:

chùa Tiên Châu

  • Tác giả: ngayday.com
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 3148 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Xem Tin tức chùa Tiên Châu tiên tiến nhất – Tổng hợp tin tức tiên tiến nhất. Tin tức thời sự chùa Tiên Châu được update liên tục Mỗi GIÂY.

Ngôi chùa cổ đã tồn tại 350 năm tuổi

  • Tác giả: vinpearl.com
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 8981 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Chùa Tiên Hà Nam là điểm du lịch tâm linh nổi tiếng. Nơi đây khiến khách du lịch mê mẩn bởi vẻ đẹp cổ kính, nhuốm màu thời gian với tuổi đời đã hơn 350 năm.

Du lịch Lạc Thủy

  • Tác giả: dulich24.com.vn
  • Nhận xét: 3 ⭐ ( 7064 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Thông tin du lịch, nội dung, hình ảnh, nhận xét hữu ích về Chùa Tiên năm 2022

Ban quản lý các Khu di tích huyện Lạc Thủy – tỉnh Hòa Bình

  • Tác giả: chuatienhoabinh.com.vn
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 3808 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: mẫu đầɱ đa hòα bình | mau-dam-da-hoa-binh

Nơi đến mới siêu đẹp ở Tịnh Biên, An Giang

  • Tác giả: thamhiemmekong.com
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 1932 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Chùa Kim Tiên tọa lạc xã An Phú, gần thị xã Nhà Bàng, huyện Tịnh Biên, An Giang, là nơi đến mới mẻ cho khách du lịch đặc biệt thu hút các bạn trẻ thích thú chụp hình. Điều làm cho chùa Kim Tiên An Giang nổi tiếng chính là vẻ đẹp nguy nga, dát vàng ở trên vòm mái và pho tượng Phật sừng sững uy nghiêm.

Chùa Tiên Hòa Bình – Thiên đường hạ giới

  • Tác giả: justfly.vn
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 2811 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Chùa Tiên (Hòα Bình) là một địa chỉ hành hương, du lịch ngày nay đã được nhiều người biết tới. Bởι nơi đây còи giữ được nhiều nét nguyên sơ hiếm hoi của một thung lũng giữa đại ngàn với những động thạch nhũ kỳ ảo và những đồi núi xanh mướt. Ngày hôm nay, hãy cùng Justfly tìm hiểu về vùng đất thiêng liêng này các bạn nhé!

Xem thêm các nội dung khác thuộc thể loại: Khám Phá Khoa Học

By ads_law