Danh mục

Chương I : Khái quát về nền tảng Khoa học căn bản của hệ thống thông tin địa lý (GIS), hệ thống định vị toàn thế giới (GPS) & khả
năng tích hợp chúng với hệ thống thông tin viễn thám trong ngành nghề tìm hiểu thành lập BảN đồ ĐCCS 16
I.1. Tổng quan về thông tin viễn thám .16
I.2. Tổng quan về Hệ thống thông tin địa lý(GIS) & Hệ thống thông tin đất đai (LIS) .17
I.2.1. Hệ thống thông tin địa lý (GIS). 17
I.2.2. Hệ thống thông tin đất đai (LIS). 20
I.3. Tổng quan về hệ thống định vị toàn thế giới áp dụng trong thống kê bản đồ & làm chủ đất
đai .23
I.3.1. Xác nhận toạ độ tuyệt đối địa điểm trạm thu mặt đất trong hệ WGSư84 .24
I.3.2. Xác nhận toạ độ tương đối địa điểm trạm thu trên mặt đất .27
I.3.3 áp dụng công nghệ đo GPS động trong việc thành lập bản đồ ĐCCS 1/10000 &
1/5000 .28
I.4. Tìm hiểu nhận xét khả năng tích hợp áp dụng ba công nghệ VT, GIS & GPS 30
I.4.1 ảnh vệ tinh phân giải cao & siêu cao .30
I.4.2 Khả năng giải quyết dữ liệu trong GIS 31
I.4.3 Hệ thống dữ liệu toạ độ GPS, khả năng đo bổ sung cụ thể các điểm đặc thù bằng
GPS phối hợp điều vẽ ngoại nghiệp trong thành lập bản đồ tỷ lệ lớn. .33
I.5. Đọc qua kết quả các bí quyết áp dụng của một số nước tiến triển & trong khu vực. 34
I.6. Nhận xét tiềm năng áp dụng của phương thức tích hợp VT, GIS, GPS cho công tác
làm chủ tài nguyên thiên nhiên & môi trường .36

Chương II: Nghiên cứu, nhận xét hiện trạng sử dụng vt, GIS & GPS
ở nước ta hiện tại. 37
II.1. Tìm hiểu nhận xét hiện trạng & tiềm năng công nghệ viễn thám ở nước ta hiện
nay 37
II.1.1 Tìm hiểu nhận xét hiện trạng 37 6
II.1.2. Nhu cầu tiến triển công nghệ viễn thám ở viet nam. 39
II.1.3 Tiềm năng công nghệ viễn thám ở nước ta hiện tại .39
II.2. Nhận xét hiện trạng & tiềm năng công nghệ hệ thống thông tin địa lý (GIS) 41
& hệ thống thông tin đất đai (LIS) ở nước ta hiện tại .41
II.3. Nhận xét hiện trạng & tiềm năng công nghệ GPS ở nước ta hiện tại .44
II.3.1 Công nghệ DGPS động cải chính phân sai trị đo code .45
II.3.2 Công nghệ GPS động sử dụng trạm tham chiếu ảo Virtual Reference
StationVRT .47
II.4. Thăm dò kết qủa các trị đo GPS & bí quyết connect với hai công nghệ VT & GIS .49
Tổng kết qua tìm hiểu tại chương I & II .50

chương III : Tìm hiểu một số bí quyết tích hợp công nghệ VT,
GIS, LIS & GPS để thành lập BảN đồ ĐCCS tỷ lệ 1/10000 & 1/5000 .51
III.1. Tìm hiểu bí quyết áp dụng công nghệ ảnh vệ tinh SPOTư5 để thành lập bản đồ
địa chính nền tảng tỷ lệ 1/10000 .51
III.2. Tìm hiểu bí quyết áp dụng công nghệ ảnh vệ tinh QuickBird để thành lập bản
đồ địa chính nền tảng tỷ lệ 1/5000 53
III.2.1 Những đặc thù căn bản của ảnh vệ tinh QuickBird .53
III.2.2 Các phương thức nắn ảnh lực phân giải siêu cao [10] 55
III.2.3 Sơ đồ quy trình công nghệ giải quyết ảnh vệ tinh QuickBird 59
III.2.4 Các bước giải quyết ảnh vệ tinh QuickBird .60
III.3. Biện pháp tích hợp công nghệ LIS hiện có ở nước ta với công nghệ viễn thám sử
dụng ảnh SPOTư5, ảnh QuickBird để thành lập bản đồ địa chính nền tảng tỷ lệ 1/10000 &
1/5000 .61
III.4. Tìm hiểu bí quyết tích hợp công nghệ GPS với công nghệ viễn thám sử dụng ảnh
vệ tinh SPOTư5 & ảnh QuickBird để thành lập bản đồ ĐCCS tỷ lệ 1/10000 & 1/5000 63
III.5. Tìm hiểu bí quyết tích hợp hỗn hợp các công nghệ GIS, LIS & GPS với công
nghệ viễn thám sử dụng ảnh vệ tinh SPOTư5, ảnh QuickBird để thành lập bản đồ ĐCCS tỷ
lệ 1/10000 & 1/5000 .65

Chương IV : Xây dựng quy trình thành lập BảN đồ ĐCCS tỷ lệ
1/10000, 1/5000 .67 7
IV.1. Tìm hiểu bí quyết sàng lọc các khuôn dạng (Format) các sản phẩm trong công
nghệ GIS thích hợp với điều kiện viet nam & nhằm thỏa mãn tối ưu các nhu cầu sử dụng đa
nghề 67
IV.1.1 Quy trình thống kê thành lập bản đồ số .67
IV.1.2 Bài viết & yêu cầu của hệ thống đồ họa phục vụ thành lập bản đồ số 67
IV.1.3 Thăm dò một số software đồ họa 68
IV.1.4 Giới thiệu mẫu một số đối tượng đồ họa nền tảng dùng để đọc qua .69
IV.1.5 Các đối tượng định danh .70
IV.2. Chọn bí quyết thành lập bản đồ địa chính tỷ nền tảng lệ 1/10000 & 1/5000 bằng công
nghệ viễn thám, công nghệ GIS & công nghệ GPS thích hợp với điều kiện viet nam .72
IV.2.1 Nền tảng số học & cách chia mảnh bản đồ ĐCCS 1/10000 & 1/5000 [11] 72
IV.2.2 Độ đúng đắn của bản đồ ĐCCS [11] 72
IV.2.3 Bài viết bản đồ ĐCCS [11] .73
IV.2.4. Mức độ biểu thị bài viết bản đồ khi thành lập bản đồ ĐCCS tỷ lệ 1/10000 &
1/5000 .74
IV.2.5 Công thức thành lập bản đồ ĐCCS .75
IV.3. Xây dựng quy trình thành lập bản đồ ĐCCS tỷ lệ 1/10000 bằng bí quyết đa tích hợp
công nghệ VT sử dụng ảnh vệ tinh SPOTư5 & tỷ lệ 1/5000 bằng bí quyết đa tích hợp
công nghệ VT sử dụng ảnh vệ tinh QuickBird với các công nghệ GIS, LIS & GPS phù
hợp với điều kiện viet nam .76
IV.3.1. Xây dựng quy trình công nghệ thành lập bản đồ ĐCCS tỷ lệ 1/10000 bằng giải
pháp đa tích hợp công nghệ VT sử dụng ảnh vệ tinh SPOTư5 với các công nghệ GIS &
GPS thích hợp với điều kiện viet nam 76
IV.3.2. Xây dựng quy trình thành lập bản đồ ĐCCS tỷ lệ 1/5000 bằng bí quyết đa tích
hợp công nghệ VT sử dụng ảnh vệ tinh QuickBird với các công nghệ GIS & GPS thích hợp
với điều kiện viet nam. .85
IV.4. Xây dựng cơ sở dữ liệu lưu trữ, làm chủ & khai thác sử dụng các thông tin về các điểm tọa
độ GPS, phục vụ công tác thành lập bản đồ ĐCCS & các mục đích khác .85
IV.4.1. Giới thiệu khái quát, mục đích, ý nghĩa 85
IV.4.2. Xây dựng bảng dữ liệu đề nghị .85
IV.4.3. Làm chủ, khai thác & update dữ liệu .87

Chương V : Kết quả thử nghiệm & nhận xét hiệu quả áp dụng.88
V.1. Điều tra, thăm dò & thu thập thông tin tư liệu. 88
V.2. Kết quả áp dụng quy trình công nghệ thành lập 01 mảnh bản đồ ĐCCS tỷ lệ
1/10000 bằng ảnh SPOTư5 & 01 mảnh bản đồ ĐCCS tỷ lệ 1/5000 bằng ảnh QuickBird tại
khu vực ngoại thị Hà Nội .96
V.3. Nhận xét hiệu quả áp dụng thực tiễn quy trình công nghệ thành lập bản đồ địa chính
nền tảng tỷ lệ 1/10000 & 1/5000 bằng bí quyết đa tích hợp công nghệ VT sử dụng ảnh vệ
tinh SPOTư5, QuickBird với các công nghệ GIS, LIS & GPS thích hợp với điều kiện Việt
Nam 99
V.4 So sánh quy trình công nghệ truyền thống & quy trình công nghệ đề nghị áp dụng.99

Tổng kết & kiến nghị .101
Ebook đọc qua 105

141 trang

|

Chia sẻ: banmai

| View: 1583

| Lượt tải: 6

Bạn đang xem bài viết ebook Chủ đề Tìm hiểu tích hợp công nghệ ảnh vệ tinh, công nghệ gis & công nghệ GPS để thành lập bản đồ địa chính nền tảng tỷ lệ 1:10000 & 1:5000, để tải ebook về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

oµn cÇu (GPS) ®· ®em l¹i hiÖu qu¶ cao vµ lµm cho c«ng nghÖ viÔn th¸m cµng thùc sù ®ãng vai
trß quan träng ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi. §a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh,
c«ng nghÖ GIS vµ c«ng nghÖ GPS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së phôc vô qu¶n lý vµ khai
th¸c sö dông lµ h−íng nghiªn cøu cÇn thiÕt. NhiÒu n−íc ph¸t triÓn trªn thÕ giíi ®· nghiªn cøu
thµnh c«ng vµ ®−a vµo øng dông rÊt hiÖu qu¶ c«ng nghÖ tÝch hîp ¶nh vÖ tinh, GIS vµ GPS nªu
trªn ®Ó thµnh lËp, hiÖn chØnh vµ cËp nhËt hÖ thèng c¸c lo¹i b¶n ®å, trong ®ã cã b¶n ®å ®Þa
chÝnh.
Trong lÜnh vùc ®o ®¹c b¶n ®å vµ qu¶n lý ®Êt ®ai tuy ®· sö dông thµnh c«ng mét sè øng
dông ¶nh vÖ tinh nh−ng vÉn cßn thiÕu c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu c¬ së ®¶m b¶o c«ng nghÖ ViÔn
th¸m ®em l¹i hiÖu qu¶ cao trong ®iÒu kiÖn cô thÓ cña ViÖt Nam.
ViÖc tÝch hîp sö dông hÖ thèng ¶nh ViÔn th¸m víi hÖ thèng th«ng tin ®Þa lý vµ hÖ thèng
®Þnh vÞ toµn cÇu ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së lµ mét h−íng nghiªn cøu míi cÇn thiÕt.
C¸ch tiÕp cËn
– Nhu cÇu vÒ chÊt l−îng c¸c th«ng tin trªn b¶n ®å ngµy cµng cao nh»m t¹o ra c¸c th«ng
tin h÷u Ých phôc vô qu¶n lý vµ khai th¸c.
– ViÖc tù ®éng thu thËp, ph©n tÝch, hiÓn thÞ vµ khai th¸c sè liÖu d−íi d¹ng c¬ së d÷ liÖu lµ
nhiÖm vô chÝnh cña mét hÖ thèng GIS. ViÖc tÝch hîp c¸c th«ng tin d÷ liÖu vÒ b¶n ®å vµ hå s¬
®Þa chÝnh, d÷ liÖu ¶nh vÖ tinh cïng víi c¸c gi¶i ph¸p c«ng nghÖ GIS t¹o nªn mét hÖ thèng tÝch
hîp khai th¸c c¸c nguån d÷ liÖu kh¸c nhau phôc vô hiÖu qu¶ cho c«ng t¸c ®Þa chÝnh hiÖn ®¹i.
Lêi më ®Çu
Môc tiªu cña ®Ò tµi
– Môc tiªu tæng qu¸t:
TÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh, c«ng nghÖ GIS vµ c«ng nghÖ GPS ®Ó thµnh lËp
b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000.
-Môc tiªu cô thÓ:
3
1. Nghiªn cøu mét sè vÊn ®Ò c¬ së lý luËn khoa häc c¬ b¶n cña hÖ thèng th«ng tin ®Þa lý
(GIS), hÖ thèng ®Þnh vÞ toµn cÇu (GPS) vµ kh¶ n¨ng tÝch hîp chóng víi hÖ thèng th«ng tin viÔn
th¸m.
2. Ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng sö dông ba hÖ thèng viÔn th¸m, GIS vµ GPS ë n−íc ta hiÖn nay.
3. Nghiªn cøu ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh, c«ng nghÖ GIS vµ c«ng nghÖ
GPS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000.
4. X©y dùng quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5000.
5. øng dông quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp 01 m¶nh b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000
b»ng ¶nh SPOT-5 vµ 01 m¶nh b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000 b»ng ¶nh QuickBird t¹i khu
vùc ngo¹i thÞ Hµ Néi.
6. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ øng dông.
Néi dung nghiªn cøu:
Trªn c¬ së nh÷ng lËp luËn vµ ®Þnh h−íng nh− trªn, chóng t«i ®Ò xuÊt néi dung nghiªn
cøu ®Ò tµi nh− sau:
1. Nghiªn cøu mét sè vÊn ®Ò c¬ së lý luËn khoa häc c¬ b¶n cña HÖ thèng th«ng tin ®Þa lý
(GIS) vµ HÖ thèng ®Þnh vÞ toµn cÇu (GPS) vµ kh¶ n¨ng tÝch hîp chóng víi hÖ thèng th«ng tin
viÔn th¸m trong lÜnh vùc nghiªn cøu.
a. Kh¸i qu¸t vÒ th«ng tin viÔn th¸m.
b. Kh¸i qu¸t vÒ HÖ thèng th«ng tin (GIS) vµ HÖ thèng th«ng tin ®Êt ®ai (LIS).
c. Kh¸i qu¸t vÒ hÖ thèng ®Þnh vÞ toµn cÇu theo h−íng øng dông trong ®o ®¹c b¶n ®å vµ qu¶n
lý ®Êt ®ai.
d. Nghiªn cøu ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng tÝch hîp øng dông c¸c c«ng nghÖ nªu trªn.
e. Nghiªn cøu, tham kh¶o kÕt qu¶ mét sè gi¶i ph¸p øng dông cña mét sè n−íc nh− Mü, Ph¸p,
Nga.
f. §¸nh gi¸ tiÒm n¨ng øng dông cña ph−¬ng ph¸p tÝch hîp cho c«ng t¸c qu¶n lý tµi nguyªn
thiªn nhiªn vµ m«i tr−êng.
2. Ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng sö dông ba hÖ thèng viÔn th¸m, GIS vµ GPS ë n−íc ta hiÖn
nay.
4
a. §iÒu tra, kh¶o s¸t vµ thu thËp th«ng tin t− liÖu.
b. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng vµ tiÒm n¨ng c«ng nghÖ viÔn th¸m ë n−íc ta hiÖn nay.
c. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng vµ tiÒm n¨ng c«ng nghÖ hÖ thèng th«ng tin ®Þa lý (GIS) vµ hÖ thèng
th«ng tin ®Êt ®ai (LIS) ë n−íc ta hiÖn nay.
d. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng vµ tiÒm n¨ng c«ng nghÖ GPS ë n−íc ta hiÖn nay.
e. Kh¶o s¸t c¸c kÕt qña GPS vµ gi¶i ph¸p kÕt nèi víi hai c«ng nghÖ nªu trªn.
3. Nghiªn cøu c¸c gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh, c«ng nghÖ GIS,
LIS vµ c«ng nghÖ GPS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000.
a. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p øng dông c«ng nghÖ ¶nh vÖ tinh SPOT-5 ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa
chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000.
b. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p øng dông c«ng nghÖ ¶nh vÖ tinh QuickBird ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa
chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000.
c. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh SPOT-5 víi c«ng
nghÖ LIS hiÖn cã ë n−íc ta ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000.
d. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh SPOT-5 víi c«ng
nghÖ GPS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000.
e. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh SPOT-5 víi c¸c c«ng
nghÖ GIS, LIS vµ GPS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000.
f. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh QuickBird víi c«ng
nghÖ LIS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000.
h. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh QuickBird víi c«ng
nghÖ GPS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000.
i. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh QuickBird víi c¸c
c«ng nghÖ GIS, LIS vµ GPS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000.
4. X©y dùng quy tr×nh thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000, 1/5.000.
5
a. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p chän lùa c¸c khu«n d¹ng (Format) cña c¸c s¶n phÈm trong c«ng
nghÖ GIS phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam vµ ®¸p øng tèi −u c¸c nhu cÇu sö dông ®a ngµnh.
b. Chän gi¶i ph¸p thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000 b»ng c«ng nghÖ ¶nh
vÖ tinh, c«ng nghÖ GIS vµ c«ng nghÖ GPS phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam.
c. X©y dùng quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000 b»ng gi¶i
ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh SPOT-5 víi c¸c c«ng nghÖ GIS, LIS vµ
GPS phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam.
d. X©y dùng quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000 b»ng gi¶i
ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh QuickBird víi c¸c c«ng nghÖ GIS, LIS vµ
GPS phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam.
5. øng dông quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp 01 m¶nh b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000
b»ng ¶nh SPOT-5 vµ 01m¶nh b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000 b»ng ¶nh QuickBird t¹i khu
vùc ngo¹i thÞ Hµ Néi.
a. øng dông quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp 01 m¶nh b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000
b»ng ¶nh SPOT-5 t¹i khu vùc ngo¹i thÞ Hµ Néi.
b. øng dông quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp 01m¶nh b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000
b»ng ¶nh QuickBird t¹i khu vùc ngo¹i thÞ Hµ Néi.
6. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ øng dông.
a. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ øng dông thùc tÕ quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së
tû lÖ 1/10.000 b»ng gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh SPOT-5 víi c¸c
c«ng nghÖ GIS, LIS vµ GPS phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam.
b. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ øng dông thùc tÕ quy tr×nh thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ
1/5.000 b»ng gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh QuickBird víi c¸c c«ng
nghÖ GIS, LIS vµ GPS phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam.
TiÕn ®é thùc hiÖn: §Ò tµi thùc hiÖn trong 2 n¨m 2006 vµ 2007.
6
ch−¬ng I: tæng quan vÒ c¬ së Khoa häc c¬ b¶n cña hÖ thèng th«ng
tin ®Þa lý (GIS), hÖ thèng ®Þnh vÞ toµn cÇu (GPS) vµ kh¶ n¨ng tÝch hîp
chóng víi hÖ thèng th«ng tin viÔn th¸m trong lÜnh vùc nghiªn cøu
thµnh lËp B§§C C¬ Së.
I.1. Kh¸i qu¸t vÒ th«ng tin viÔn th¸m
ë ViÖt Nam, ViÔn th¸m b¾t ®Çu ®−îc øng dông gÇn 30 n¨m, ®· cã nh÷ng kÕt qu¶ ®¸ng
khÝch lÖ vµ kh¼ng ®Þnh tÝnh −u viÖt cña c«ng nghÖ ViÔn th¸m øng dông trong thùc tiÔn. Tuy
nhiªn, c«ng nghÖ ViÔn th¸m ë n−íc ta ph¸t triÓn cßn chËm, ®¸p øng ch−a nhiÒu cho nhu cÇu
thùc tiÔn.
ViÖc kÕt hîp sö dông hÖ thèng ViÔn th¸m víi hÖ thèng tin ®Þa lý GIS vµ hÖ ®Þnh vÞ toµn
cÇu GPS míi ®ang ë b−íc ®Çu nghiªn cøu thö nghiÖm.
I.2. Kh¸i qu¸t vÒ HÖ thèng th«ng tin ®Þa lý(GIS) vµ HÖ thèng th«ng tin ®Êt ®ai (LIS).
HÖ thèng th«ng tin ®Þa lý (GIS).
C¸c th«ng tin qu¶n lý trong GIS phÇn lín lµ c¸c th«ng tin tÜnh vÒ nh÷ng sù vËt vµ hiÖn
t−îng ®· x¶y ra ë t¹i mét thêi ®iÓm hoÆc mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh nµo ®ã. ViÖc cËp nhËt
hoÆc ®æi míi th«ng tin trong GIS ®ßi hái ph¶i cã mét nguån t− liÖu th«ng tin ®Çy ®ñ vµ nhanh
chãng. C«ng nghÖ viÔn th¸m ngµy nay hoµn toµn cho phÐp ®¸p øng tèi −u nhu cÇu nµy.
C«ng nghÖ GIS l−u tr÷ c¸c d÷ liÖu kh«ng gian tõ thÕ giíi thùc kÌm theo th«ng tin thuéc
tÝnh cña chóng, tõ ®ã chóng ta cã thÓ t¹o ra c¸c tÇm nh×n theo nhu cÇu, môc ®Ých ®Æt ra.
HÖ thèng th«ng tin ®Êt ®ai (LIS).
ViÖc x©y dùng cơ sở dữ liệu quèc gia vÒ tµi nguyªn ®Êt mét c¸ch cã hÖ thèng vµ thèng nhÊt lµ
mét nhu cÇu kh¸ch quan cÇn thiÕt ®Ó phôc vô cho viÖc ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng, quy
ho¹ch vµ dù b¸o xu h−íng ph¸t triÓn, cung cÊp c¬ së luËn cø cho c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh
s¸ch, t¹o c«ng cô hiÖn ®¹i cho bé m¸y qu¶n lý nhµ n−íc.
cơ sở dữ liệu vÒ to¹ ®é, ®é cao nhµ nø¬c, bao gåm c¶ m« h×nh DEM b»ng c«ng nghÖ LIDAR;
cơ sở dữ liệu vÒ hÖ thèng quy chiÕu;
cơ sở dữ liệu vÒ ¶nh hµng kh«ng – viÔn th¸m;
7
cơ sở dữ liệu vÒ hÖ b¶n ®å ®Þa h×nh d·y tû lÖ c¬ b¶n;
cơ sở dữ liệu vÒ ®−êng biªn giíi, ®Þa giíi hµnh chÝnh;
cơ sở dữ liệu vÒ m« h×nh ®é cao ®Þa h×nh;
cơ sở dữ liệu vÒ c¸c lo¹i ®Êt ph©n theo môc ®Ých sö dông;
cơ sở dữ liệu vÒ b¶n ®å ®Þa chÝnh;
cơ sở dữ liệu vÒ c¸c th«ng tin METADATA thuéc tÝnh kh¸c.
I.3. Kh¸i qu¸t vÒ hÖ thèng ®Þnh vÞ toµn cÇu áp dụng trong trong ®o ®¹c b¶n ®å vµ qu¶n lý
®Êt ®ai.
X¸c ®Þnh to¹ ®é tuyÖt ®èi vÞ trÝ tr¹m thu mÆt ®Êt trong hÖ WGS-84
Trong ph−¬ng ph¸p nµy, sai sè vÞ trÝ ®iÓm mÆt ®Êt bÞ ¶nh h−ëng lín bëi ®é nhiÔu biÕn
thiªn trong tÇn sè c¬ së cña ®ång hå vÖ tinh.
X¸c ®Þnh to¹ ®é t−¬ng ®èi vÞ trÝ tr¹m thu trªn mÆt ®Êt
§©y lµ ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh to¹ ®é vÞ trÝ c¸c ®iÓm mÆt ®Êt dùa trªn c¸c sè gia to¹ ®é hay
cßn gäi lµ c¸c thµnh phÇn cña vÐc t¬ Baseline. −u ®iÓm cña ph−¬ng ph¸p nµy lµ lo¹i trõ ®−îc
sai sè do nhiÔu biÕn thiªn trong tÇn sè c¬ së cña ®ång hå vÖ tinh vµ ®−îc ¸p dông réng r·i
øng dông c«ng nghÖ ®o GPS ®éng trong viÖc thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së 1/10 000 vµ
1/5 000.
Trong c«ng t¸c thµnh lËp b¶n ®å §Þa chÝnh, c«ng nghÖ GPS gia nhập vµo c¸c c«ng ®o¹n
sau:
– X©y dùng m¹ng l−íi khèng chÕ täa ®é, ®é cao.
– C«ng nghÖ ®o GPS ®éng phôc vô viÖc ®o c¸c ®iÓm chi tiÕt khu vùc ®Êt thæ canh.
Trong phÇn nµy chóng t«i sÏ tËp trung vµo viÖc ®−a ra gi¶i ph¸p øng dông c«ng nghÖ ®o
GPS ®éng phôc vô viÖc thµnh lËp b¶n ®å §Þa chÝnh c¬ së
Cã ba c«ng nghÖ ®o GPS ®éng ®−îc dïng phæ biÕn hiÖn nay nh− sau:
– C«ng nghÖ ®o GPS ®éng sö dông trÞ ®o Code.
– C«ng nghÖ ®o GPS ®éng sö dông trÞ ®o Phase.
– C«ng nghÖ GPS ®éng sö dông tr¹m tham chiÕu ¶o Virtual Reference Station VRT.
8
I.4. Nghiªn cøu ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng tÝch hîp øng dông ba c«ng nghÖ VT, GIS vµ GPS.
Ba c«ng nghÖ viÔn th¸m, GIS vµ GPS hiÖn nay ®ang ®−îc nghiªn cøu s©u vµ øng dông
réng r·i vµ ®· ®em l¹i hiÖu qu¶ to lín. ViÖc nghiªn cøu mét c¸ch hÖ thèng kh¶ n¨ng tÝch hîp
c¸c c«ng nghÖ trªn ®Ó thµnh lËp b¶n ®å, trong ®ã cã b¶n ®å §CCS lµ nhu cÇu tÊt yÕu.
Kh¶ n¨ng xö lý d÷ liÖu trong GIS.
Sè liÖu Raster (d¹ng ¶nh) ®−îc t¹o bëi c¸c « l−íi d−íi d¹ng c¸c chÊm ®iÓm cã lùc ph©n
gi¶i nhÊt ®Þnh cho tr−íc nµo ®ã. Th«ng th−êng sè liÖu l−u tr÷ d−íi d¹ng raster nµy ®åi hái dung
l−îng bé nhí lín.
C¸c sè liÖu kh«ng gian lµ c¸c th«ng tin m« t¶ ®Æc tÝnh h×nh häc cña c¸c ®èi t−îng nh−
h×nh d¹ng, kÝch th−íc, vÞ trÝ… trong thÕ giíi thùc. Th«ng th−êng ng−êi ta quy ®æi tËp hîp phøc
t¹p c¸c ®èi t−îng vÒ c¸c lo¹i ®èi t−îng h×nh häc c¬ b¶n nh−: §èi t−îng ®iÓm; ®èi t−îng ®−êng;
®èi t−îng vïng vµ ®èi t−îng ch÷.
Th«ng th−êng cơ sở dữ liệu b¶n ®å ®−îc qu¶n lý d−íi d¹ng c¸c líp ®èi t−îng. Mçi mét líp chøa
c¸c h×nh ¶nh liªn quan ®Õn mét chøc n¨ng, phôc vô cho mét øng dông cô thÓ. ViÖc ph©n chia
thµnh c¸c líp cã ý nghÜa quan träng trong khai th¸c sö dông sau nµy.
Sù cÇn thiÕi x©y dùng hÖ thèng c¬ së d÷ liÖu to¹ ®é GPS
§Æc tÝnh næi bËt cña c«ng nghÖ GPS lµ cho phÐp x¸c ®Þnh to¹ ®é c¸c ®iÓm mÆt ®Êt nhanh
chãng, chÝnh x¸c vµ kh¶ n¨ng l−u tr÷ th«ng tin ®¬n gi¶n, dÔ thao t¸c. C¸c d÷ liÖu trªn cÇn thiÕt
ph¶i ®−îc thiÕt kÕ ®Ó l−u gi÷ trong cơ sở dữ liệu ®Ó phôc vô cho cËp nhËt th−êng xuyªn vµ khai th¸c sö
dông l©u dµi. Khi ®· cã c¬ së d÷ liÖu d¹ng sè nµy ta hoµn toµn cã thÓ tÝch hîp ®Ó xö lý trong
c«ng t¸c thµnh lËp b¶n ®å. C¸c gi¶i ph¸p tÝch hîp hoµn toµn phô thuéc vµo møc ®é chuÈn ho¸
cña c¸c d÷ liÖu, tr×nh ®é mÆt b»ng c«ng nghÖ xö lý th«ng tin th«ng qua c¸c phÇn mÒm øng
dông chuyªn ngµnh mµ quyÕt ®Þnh cho tõng tr−êng hîp cô thÓ.
Trong khu«n khæ cña ®Ò tµi NCKH nµy kh«ng ®i s©u vÒ x©y dùng c¸c thuËt to¸n vµ lËp
c¸c ch−¬ng tr×nh øng dông cô thÓ nµo. V× c¸c c«ng viÖc ®ã ®ßi hái mét khèi l−îng c«ng viÖc
rÊt lín vµ hÖ thèng cơ sở dữ liệu quèc gia ®· ®−îc chuÈn ho¸ ®Çy ®ñ.
I.5. Tham kh¶o kÕt qu¶ mét sè gi¶i ph¸p øng dông cña mét sè n−íc ph¸t triÓn vµ trong khu
vùc.
Tõ l©u, c¸c n−íc ph¸t triÓn nh− Mü, Ph¸p, NhËt… ®· øng dông c«ng nghÖ VT ®Ó thµnh
lËp vµ hiÖn chØnh c¸c thÓ lo¹i b¶n ®å chuyªn ®Ò tû lÖ lín vµ ®· thu ®−îc kÕt qu¶ rÊt thµnh c«ng.
9
¶nh vÖ tinh lùc ph©n gi¶i cao vµ siªu cao ®· ®−îc phæ biÕn vµ sö dông rÊt réng r·i trong nhiÒu
lÜnh vùc.
C¸c n−íc trong khu vùc nh− Singapore, Th¸i Lan, Malaisia…d· tù thu ®−îc ¶nh vÖ tinh
®Î phôc vô ®a ngµnh, trong ®ã cã c«ng t¸c thµnh lËp c¸c thÓ lo¹i b¶n ®å chuyªn ®Ò tû lÖ lín.
C«ng nghÖ ViÔn th¸m trªn thÕ giíi kh«ng ngõng ®−îc hoµn thiÖn. c«ng nghÖ ViÔn th¸m ë ViÖt
Nam ch−a ®¸p øng kÞp nhu cÇu cña thùc tiÔn, cã dÊu hiÖu tôt hËu so víi mét sè n−íc trong khu
vùc.
ë n−íc ta míi chØ dõng ë møc øng dông c«ng nghÖ VT ®Ó hiÖn chØnh b¶n ®å chuyªn ®Ò
tû lÖ vïa.
I.6. §¸nh gi¸ tiÒm n¨ng øng dông cña ph−¬ng ph¸p tÝch hîp VT, GIS, GPS cho c«ng t¸c
qu¶n lý tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ m«i tr−êng.
ViÖc nghiªn cøu c¬ së ®Ó øng dông cã hiÖu qu¶ c¸c lo¹i h×nh t− liÖu ViÔn th¸m ®èi víi
tõng nhãm ®«Ý t−îng trong tõng ®iÒu kiÖn cô thÓ, còng nh− nghiªn cøu ph¸t triÓn c¸c phÇn
mÒm vµ c¸c ph−¬ng ph¸p, quy tr×nh c«ng nghÖ xö lý vµ sö dông t− liÖu ViÔn th¸m cho c¸c môc
®Ých cô thÓ, ®Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c øng dông míi theo h−íng liªn kÕt hÖ thèng ¶nh hµng kh«ng-
¶nh vÖ tinh- hÖ thèng th«ng tin ®Þa lý (GPS)-hÖ thèng ®Þnh vÞ toµn cÇu (GPS) lµ cÇn thiÕt.
Ch−¬ng II: Ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng sö dông vt, GIS vµ GPS
ë n−íc ta hiÖn nay.
II.2. Nghiªn cøu ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng vµ tiÒm n¨ng c«ng nghÖ viÔn th¸m ë n−íc ta hiÖn nay.
Nghiªn cøu ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng
Trong mét sè lÜnh vùc nh− ®iÒu tra nghiªn cøu biÓn, phßng chèng thiªn tai, gi¸m s¸t m«i
tr−êng, an ninh – quèc phßng c«ng nghÖ ViÔn th¸m míi ®−îc øng dông rÊt h¹n chÕ.VÒ t− liÖu
viÔn th¸m ë n−íc ta míi cã mét sè tr¹m thu ¶nh vÖ tinh khÝ t−îng vµ ¶nh ®é ph©n gi¶i thÊp. Do
ch−a chñ ®éng ®−îc viÖc thu t− liÖu nªn mét sè øng dông c«ng nghÖ ViÔn th¸m bÞ h¹n chÕ
®¸ng kÓ.
ViÖc kÕt hîp sö dông hÖ thèng ¶nh ViÔn th¸m víi hÖ thèng tin ®Þa lý vµ hÖ ®Þnh vÞ toµn
cÇu míi ®ang ë b−íc ®Çu nghiªn cøu thö nghiÖm.
§Õn nay ë ViÖt Nam võa míi thµnh lËp Trung t©m ViÔn th¸m Quèc gia thuéc Bé Tµi
nguyªn M«i tr−êng.
10
Nhu cÇu ph¸t triÓn c«ng nghÖ ViÔn th¸m ë ViÖt Nam.
Trong chiÕn l−îc ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi còng nh− môc tiªu, nhiÖm vô kÕ ho¹ch ®Õn
2010 ViÖt Nam cã nhiÖm vô rÊt lín vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi, theo h−íng v−¬n tíi sù ph¸t
triÓn bÒn v÷ng trªn c¬ së sö dông hîp lý nguån tµi nguyªn, b¶o vÖ m«i tr−êng vµ gi¶m thiÓu
thiªn tai. ViÔn th¸m ®ãng gãp ch−a ®−îc nhiÒu. T×nh h×nh trªn ®· ®Æt ra nhiÒu nhiÖm vô vÒ øng
dông vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ ViÔn th¸m ë ViÖt Nam.
TiÒm n¨ng c«ng nghÖ viÔn th¸m ë n−íc ta hiÖn nay.
Dù ¸n “X©y dùng hÖ thèng gi¸m s¸t tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ m«i tr−êng t¹i ViÖt Nam”
®· ®−îc Thñ t−íng ChÝnh phñ chÝnh thøc phª duyÖt. Môc tiªu cña dù ¸n lµ x©y dùng ®ång bé
hÖ thèng c«ng nghÖ viÔn th¸m – Th«ng tin ®Þa lý ®ñ møc hiÖn ®¹i, phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt
Nam giai ®o¹n 5-10 n¨m tr−íc m¾t, cã kh¶ n¨ng n©ng cÊp cho giai ®o¹n tiÕp theo. Chñ ®éng
trùc tiÕp thu nhËn c¸c lo¹i d÷ liÖu ¶nh vÖ tinh c¬ b¶n nhÊt, xö lý n¾n chØnh ¶nh, thµnh lËp ng©n
hµng th«ng tin vµ n©ng cÊp hÖ thèng viÔn th¸m øng dông cho c¸c Bé, ngµnh ë ViÖt Nam.
Néi dung chÝnh cña dù ¸n ®Çu t− “X©y dùng hÖ thèng gi¸m s¸t tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ
m«i tr−êng t¹i ViÖt Nam” bao gåm c¸c thµnh phÇn chÝnh sau:
a/ X©y dùng tr¹m thu ¶nh vÖ tinh VNGS;
b/ X©y dùng trung t©m d÷ liÖu quèc gia NDC;
c¸c thµnh phÇn chÝnh cña dù ¸n
VNGS cã nhiÖm vô : thu nhËn c¸c ¶nh vÖ tinh, lu tr÷ vµ s¬ chÕ
NDC cã nhiÖm vô s¶n xuÊt c¸c d÷ liÖu ®Þa lý; qu¶n lý cơ sở dữ liệu quèc gia (lu tr÷, danh môc,
chuyÓn giao s¶n phÈm…)
DUS-A SARSYS cã nhiÖm vô s¶n xuÊt ra s¶n phÈm phôc vô c«ng t¸c cøu hé, cøu n¹n
DUS-A AGRIM & GEOLENV cã nhiÖm vô s¶n xuÊt ra s¶n phÈm chuyªn ®Ò
DUS-B cã nhiÖm vô nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn
D÷ liÖu
¶nh vÖ tinh : D÷ liÖu ¶nh vÖ tinh ®îc thu bëi VNGS (Ra®a hoÆc quang häc)
C¸c s¶n phÈm : ®−îc chÕ biÕn bëi NDC vµ DUS phôc vô lîi Ých ng−êi sö dông
11
yªu cÇu kü thuËt– nh×n tõ bÒ ngoµi
vÖ tinh truyÒn b¨ng x
2-L−u tr÷2-L−u tr÷ 4-Bé xö lý4-Bé xö lý
1-ThiÕt bÞ ghi 1-ThiÕt bÞ ghi
B¸o c¸o kÕt qu¶ thu nhËn
Tham sè kü
thuËt
B¸o c¸o kÕt qu¶ thu nhËn
Tham sè thu nhËn d−îc
Tham sè kü thuËt
VNGS
S¶n phÈm
¶nh vÖ tinh
S¶n phÈm
¶nh theo ®¬n
®Æt hµng
3- Danh môc 3- Danh môc
NDC
DUS
CËp nhËt danh môc
Tham sè thu nhËn d−îc
H×nh II – 1 : S¬ ®å kü thuËt HÖ thèng GSTNTTvàamp;MT t¹i ViÖt Nam
9 C¸c s¶n phÈm møc 2 do NDC sö lý: Theo hÖ thèng to¹ ®é ®Þa lý, víi c¸c ®iÓm kiÓm tra
mÆt ®Êt.
9 C¸c s¶n phÈm møc 3 do NDC sö lý : Theo hÖ thèng to¹ ®é ®Þa lý, víi c¸c ®iÓm kiÓm tra
mÆt ®Êt cã c¶i chÝnh d÷ liÖu ®i¹ h×nh.
9 C¸c s¶n phÈm møc 4 do NDC sö lý : b¶n ®å kh«ng gian víi c¸c « líi, ®¸nh dÊu c¸c ®iÓm,
c¸c th«ng tin vÒ hµnh ch×nh (nh−: ®Þa giíi, biªn giíi, ®Þa danh…)
9 C¸c s¶n phÈm møc 5 do NDC sö lý : nh− møc 4 nh−ng ®−îc bæ xung thªm thuû hÖ vµ giao
th«ng.
9 C¸c s¶n phÈm møc 6 do NDC vµ c¸c DUS sö lý: c¸c s¶n phÈm b¶n ®å chuyªn ®Ò chi tiÕt.
II.3. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng vµ tiÒm n¨ng c«ng nghÖ hÖ thèng th«ng tin ®Þa lý (GIS)
vµ hÖ thèng th«ng tin ®Êt ®ai (LIS) ë n−íc ta hiÖn nay.
HiÖn nay chóng ta ®ang x©y dùng HÖ thèng cơ sở dữ liệu quèc gia. HÖ thèng nµy ®−îc tæ chøc
thµnh c¸c khèi th«ng tin nh− sau:
1. Th«ng tin vÒ hÖ thèng quy chiÕu;
2. Th«ng tin vÒ hÖ thèng to¹ ®«, ®é cao nhµ n−íc;
12
3. Th«ng tin vÒ hÖ thèng ¶nh hµng kh«ng, ¶nh vÖ tinh phñ trïm l·nh thæ;
4. Th«ng tin vÒ hÖ thèng b¶n ®å ®Þa h×nh d·y tû lÖ c¬ b¶n 1/5.000, 1/10.000, 1/25
000, 1/50 000, 1/100 000, 1/200 000, 1/500 000 vµ 1/1000 000;
5. Th«ng tin vÒ ®−êng biªn giíi, ®Þa giíi hµnh chÝnh;
6. Th«ng tin vÒ m« h×nh ®é cao ®Þa h×nh;
7. Th«ng tin vÒ m« h×nh träng lùc l·nh thæ;
8. Th«ng tin vÒ m« h×nh ®Þa h×nh – thuû v¨n c¬ b¶n;
9. Th«ng tin vÒ b¶n ®å ®Þa chÝnh thÓ lo¹i ®Õn tõng « thöa 1/200, 1/500, 1/1.000 cho
®Êt ®« thÞ; 1/1.000, 1/2.000 cho ®Êt d©n c− n«ng th«n; 1/2.000, 1/5.000 cho ®Êt
n«ng nghiÖp; 1/10.000 cho ®Êt l©m nghiÖp; 1/25.000, 1/50.000 cho ®Êt ch−a sö
dông; C¸c lo¹i ®Êt chuyªn dïng tuú tõng tr−êng hîp cô thÓ mµ thÓ hiÖn víi c¸c
lo¹i ®Êt nãi trªn cña c¸c ®Þa ph−¬ng;
10. Th«ng tin vÒ hÖ thèng hå s¬ ®Þa chÝnh ®Õn tõng thöa ®Êt bao gåm ®Çy ®ñ c¸c
th«ng tin vÒ tù nhiªn nh− kÝch th−íc, h×nh d¸ng, vÞ trÝ, lo¹i ®Êt…; vÒ x· héi nh−
chñ sö dông, môc ®Ých sö dông, qu¸ tr×nh biÕn ®éng…; vÒ kinh tÕ nh− gi¸ ®Êt,
møc thuÕ, hiÖu qu¶ sö dông…; vµ vÒ ph¸p lý nh− lo¹i h×nh sö dông, tr¹ng th¸i
®¨ng ký, thÓ lo¹i giÊy ®¨ng ký…cña c¸c ®Þa ph−¬ng;
11. Th«ng tin vÒ c¸c lo¹i ®Êt ph©n theo môc ®Ých sö dông;
12. Th«ng tin vÒ c¸c d÷ liÖu cã liªn quan Metadata.
PhÇn d÷ liÖu ®å ho¹ ®−îc chia thµnh c¸c líp, tuú thuéc vµo tõng thÓ lo¹i b¶n ®å mµ
quy ®Þnh sè líp cho phï hîp. Mçi líp chøa c¸c h×nh ¶nh b¶n ®å liªn quan tíi mét chøc
n¨ng, mét øng dông cô thÓ. VÞ trÝ kh«ng gian cña nã ®−îc x¸c ®Þnh th«ng qua mét hÖ
to¹ ®é chung toµn hÖ thèng. C¸c líp c¬ b¶n cô thÓ nh− sau:
1. Líp c¬ së to¸n häc gåm khung, tû lÖ, ph©n m¶nh…;
2. Líp ®Þa h×nh;
3. Líp hÖ thèng giao th«ng;
4. Líp hÖ thèng thuû v¨n;
13
5. Líp d©n c−;
6. Líp thùc phñ;
7. Líp hiÖn tr¹ng sö dông ®Êt;
8. Líp c¸c « thöa ®Êt;
9. Líp nhµ cöa, c«ng tr×nh h¹ tÇng.
Mçi líp cã thÓ l¹i ®−îc chia tiÕp thµnh nhiÒu ph©n líp tuú thuéc vµo ®Æc ®iÓm vµ môc
®Ých hiÓn thÞ.
PhÇn d÷ liÖu thuéc tÝnh gåm c¸c yÕu tè sau:
1. §Þa danh;
2. C¸c chó gi¶i vµ ký hiÖu;
3. C¸c th«ng tin vÒ kinh tÕ, x· héi, tù nhiªn g¾n víi thöa ®Êt.
II.4. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng vµ tiÒm n¨ng c«ng nghÖ GPS ë n−íc ta hiÖn nay.
Ngµy nay, trong c«ng t¸c ®o ®¹c b¶n ®å ë n−íc ta, c«ng nghÖ GPS ®· ®−îc sö dông réng
r·i vµ trë thµnh c«ng nghÖ mòi nhän ë hÇu hÕt c¸c lÜnh vùc chuyªn s©u kÓ c¶ trong s¶n suÊt,
nghiªn cøu øng dông… HÖ thèng m¸y mãc thiÕt bÞ ®· ®−îc trang bÞ kh¸ hiÖn ®¹i cña mét sè
h·ng næi tiÕng vµ hÖ thèng c«ng nghÖ chuyÓn giao ngang tÇm víi c¸c n−íc trong khu vùc.
Trong ®o ®¹c chi tiÕt, ®Æc biÖt trong ®o ®¹c bæ sung ®iÓm ®o, ®o ®iÒu vÏ, t¨ng dµy, khèng
chÕ ¶nh… c«ng nghÖ ®o GPS ®éng ®ang ®−îc nghiªn cøu hoµn thiÖn vµ ¸p dông thµnh c«ng.
Gi¶i ph¸p c«ng nghÖ nµy cho phÐp rót ng¾n thêi gian ®o, ®é chÝnh x¸c cao, ph¹m vÞ sö dông
réng r·i cho nhiÒu ®èi t−îng ®o ®¹c. HiÖn nay ®ang phæ biÕn 3 gi¶i ph¸p c«ng nghÖ ®o GPS
®éng chÝnh sau:
– C«ng nghÖ DGPS ®éng c¶i chÝnh ph©n sai trÞ ®o code (m· sè);
– C«ng nghÖ GPS ®éng sö dông trÞ ®o Phase;
– C«ng nghÖ GPS ®éng sö dông tr¹m tham chiÕu ¶o Virtual Reference Station VRT.
II.5. Kh¶o s¸t kÕt qña c¸c trÞ ®o GPS vµ gi¶i ph¸p kÕt nèi víi hai c«ng nghÖ VT vµ GIS.
HiÖn nay c¸c kÕt qu¶ ®o GPS kh¸ nhiÒu tõ c¸c kÕt qu¶ ®o l−íi khèng chÕ quèc gia, l−íi
14
§CCS c¸c tØnh, l−íi ®o ®iÓm khèng chÕ ¶nh, l−íi t¨ng dµy, l−íi ®o ®iÓm ®o GPS cho ®iÒu vÏ
chi tiÕt… Tæng sè c¸c ®iÓm ®o GPS nµy cì kho¶ng vµi chôc v¹n ®iÓm trªn ph¹m vi c¶ n−íc.
Chóng ta hoµn toµn cã thÓ tæ chøc x©y dùng cơ sở dữ liệu c¸c kÕt qu¶ ®o GPS ®Ó t¸i sö dông trong c¸c
c«ng viÖc ®o ®¹c b¶n ®å tiÕp theo. Trong tr−êng hîp cô thÓ cña ®Ò tµi nµy, nhãm c¸c t¸c gi¶ ®Ò
xuÊt ph−¬ng ph¸p tæ chøc cơ sở dữ liệu l−u gi÷ kÕt qu¶ ®o GPS d−íi d¹ng to¹ ®é mÆt ph¼ng quy chiÕu
vµ ®é cao trong hÖ to¹ ®é Viet Nam-2000. Ngoµi ra cÇn thiÕt ph¶i tæ chøc l−u gi÷ th«ng tin thuéc tÝnh
( vÝ dô nh− ghi chó ®iÓm, c¸c m« t¶ vÒ vÞ trÝ ®Þa lý, môc ®Ých cña ®iÓm ®o GPS t¹i thêi ®iÓm tæ
chøc ®o…).
Gi¶i ph¸p kÕt nèi cã thÓ m« t¶ s¬ l−îc nh− sau:
– T×m kiÕm tÊt c¶ c¸c kÕt qu¶ ®o GPS trong cơ sở dữ liệu l−u gi÷ kÕt qu¶ ®o GPS trong ph¹m vi khu
vùc cÇn kh¶o s¸t. ViÖc t×m kiÕm nµy cã thÓ thùc hiÖn th«ng qua c¸c ch−¬ng tr×nh øng dông.
ViÖc x©y dùng thuËt to¸n vµ lËp tr×nh øng dông nµy kh¸ ®¬n gi¶n.
– ThÓ hiÖn vÞ trÝ c¸c ®iÓm GPS nµy trªn 1 file tab. b¶n ®å trong hÖ to¹ ®é mµ ta cÇn kh¶o s¸t
(xem h×nh II-4).
– Trong tËp hîp con cơ sở dữ liệu ®o GPS nµy, trªn c¬ së ph©n tÝch c¸c th«ng tin thuéc tÝnh, chóng ta
tiÕn hµnh ph©n lo¹i c¸c ®iÓm ®o GPS nªu trªn vµ lùa chän nh÷ng ®iÓm ®o cã kh¶ n¨ng sö
dông ®Ó kÕt nèi víi c«ng viÖc tiÕp theo. Nh÷ng ®iÓm ®o GPS nµy cã thÓ ®−îc t¸i sö dông ®Ó
bæ sung ®iÓm khèng chÕ ¶nh, kiÓm tra chÊt l−îng n¾n chØnh ¶nh vÖ tinh, t¨ng dµy c¸c ®iÓm
®o chi tiÕt, gi¶i ®o¸n ®iÒu vÏ néi nghiÖp, x¸c ®Þnh to¹ ®é chÝnh x¸c c¸c ®iÓm ®Æc tr−ng cña
b¶n ®å…
KÕt luËn qua nghiªn cøu t¹i ch−¬ng I vµ II
– ¶nh vÖ tinh ph©n gi¶i cao vµ siªu cao cho ta chÊt l−îng h×nh häc vµ quang häc cao cã
thÓ ®¸p øng ®é chÝnh x¸c h×nh häc cña ®Þa vËt trªn ¶nh vµ kh¶ n¨ng suy gi¶i kh¸ nhiÒu c¸c ®èi
t−îng ®i¹ vËt trªn ¶nh. Cã thÓ ¸p dông ®Ó gi¶i ®o¸n vµ ®iÒu vÏ néi nghiÖp trong qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt b¶n ®å;
– CÇn thiÕt ph¶i x©y dùng cơ sở dữ liệu quèc gia vÒ d÷ liÖu ®o GPS trong cơ sở dữ liệu quèc gia vÒ GIS
do sè l−îng c¸c kÕt qu¶ ®o ngµy cµng lín, môc ®Ých ®o ®a d¹ng vµ hoµn toµn cã thÓ tËn dông
®Ó tÝch hîp vµo c¸c lo¹i s¶n phÈm ®o ®¹c b¶n ®å kh¸c;
– Cã thÓ tËn dông c¸c lo¹i s¶n phÈm b¶n ®å ®Þa h×nh, b¶n ®å §CCS trong cơ sở dữ liệu GIS vµ
LIS ®Ó tÝch hîp trong c«ng t¸c thµnh lËp mét sè lo¹i b¶n ®å chuyªn ®Ò tû lÖ lín.
15
ch−¬ng III : Nghiªn cøu c¸c gi¶i ph¸p tÝch hîp c«ng nghÖ VT, GIS, LIS vµ
GPS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000.
III.1. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p øng dông c«ng nghÖ ¶nh vÖ tinh SPOT-5 ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa
chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000.
Chóng ta ®· ¸p dông thµnh c«ng viÖc sö dông ¶nh SPOT-5 ®é ph©n gi¶i 2,5 m chôp n¨m
2003-2004 ®Ó hiÖn chØnh c¸c lo¹i b¶n ®å chuyªn ®Ò tû lÖ 1/10.000. Trong ®ã ®Æc biÖt lµ x©y
dùng khèi b¶n ®å nÒn ¶nh vÖ tinh tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000 cÊp x· phôc vô ®¾c lùc cho c«ng t¸c
tæng kiÓm kª ®Êt ®ai hµng n¨m.
B×nh ®å ¶nh 1:10 000 thµnh lËp ë møc n¾n 3 (trùc ¶nh), mode P + XS mµu tù nhiªn;
n¾n chØnh ¶nh sè thùc hiÖn trªn tr¹m Spacemat víi c¸c phÇn mÒm Mac 330, Frech 3.01, Mapix,
Delta Multi, Geoview, photoshop 6.0, Freehand 10.0.
Qua thùc tÕ ¸p dông ¶nh vÖ tinh SPOT-5 cho thÊy thÕ m¹nh lµ ®é chÝnh x¸c h×nh häc cña
®Þa vËt trªn ¶nh kh¸ tèt vµ kh¶ n¨ng suy gi¶i ®−îc kh¸ nhiÒu c¸c ®èi t−îng ®i¹ vËt trªn ¶nh.
Tuy nhiªn ph¶i thõa nhËn r»ng mét trong nh÷ng h¹n chÕ cña ¶nh vÖ tinh nãi chung vµ
¶nh SPOT-5 nãi riªng lµ kh¶ n¨ng ®o vÏ ®Þa h×nh d¸ng ®Êt ®èi víi tû lÖ võa vµ lín. Song ®èi víi
®a sè c¸c thÓ lo¹i b¶n ®å chuyªn ®Ò th× yªu cÇu ®é chÝnh x¸c vÒ ®Þa h×nh ®ßi hái chØ ë møc ®é
kh«ng cao l¾m. Trong ®ã kÓ c¶ b¶n ®å §CCS. Do ®ã nÕu tÝch hîp c¸c yÕu tè ®Þa h×nh tõ c¸c
cơ sở dữ liệu quèc gia tõ c«ng nghÖ GIS th× vÊn ®Ò thµnh lËp b¶n ®å §CCS sÏ trë nªn râ nÐt h¬n.
III.2. Gi¶i ph¸p øng dông c«ng nghÖ ¶nh vÖ tinh QuickBird ®Ó thµnh lËp b¶n ®å
®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000
Nh÷ng ®Æc tr−ng c¬ b¶n cña ¶nh vÖ tinh QuickBird.
¶nh QuickBird cã 3 bËc s¶n phÈm t−¬ng øng víi 3 møc xö lý nh− sau: s¶n phÈm ¶nh c¬
së Basic, s¶n phÈm ¶nh chuÈn Standard vµ s¶n phÈm ¶nh trùc giao Ortho-rectified.
Qua thùc nghiÖm ®Ó kiÓm tra kh¶ n¨ng ph©n biÖt vµ gi¶i ®o¸n c¸c ®èi t−îng trªn ¶nh cã
®é ph©n gi¶i trong kho¶ng 0,6 m ÷ 1 m, ta cã kÕt luËn nh− sau:
– Nh÷ng vïng ¶nh cã ®é t−¬ng ph¶n cao, cã thÓ ph©n biÖt vµ gi¶i ®o¸n nh÷ng ®èi t−îng
cã kÝch th−íc 3m ÷ 5m, nh− c¸c nhµ, kho, c¸c b·i trèng.
– Nh÷ng vïng cã ®é t−¬ng ph¶n thÊp, cã thÓ ph©n biÖt vµ gi¶i ®o¸n ®−îc nh÷ng ®èi
t−îng cã kÝch th−íc 3m ÷ 6m, nh− c¸c ®iÓm giao nhau cña c¸c m−¬ng m¸ng, c¸c ®iÓm ®ç xe.
16
– Nh÷ng vïng cã ®é t−¬ng ph¶n cao, cã thÓ ph©n biÖt vµ gi¶i ®o¸n ®−îc nh÷ng ®èi
t−îng cã ®é réng 1 m nh− c¸c v¹ch s¬n ph©n c¸ch c¸c lµn ®−êng, c¸c ®iÓm ®¸nh dÊu trªn
®−êng.
– Nh÷ng vïng cã ®é t−¬ng ph¶n thÊp, cã thÓ ph©n biÖt vµ gi¶i ®o¸n ®−îc nh÷ng ®èi
t−îng cã ®é réng tõ 1m ÷ 1,5m nh− ®−êng mßn.
D−íi ®©y ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu ¸p dông ¶nh QuickBird lùc ph©n gi¶i siªu cao
®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5000:
1/ Trong thùc tÕ s¶n xuÊt thµnh lËp b¶n ®å cÇn thiÕt ph¶i tiÕn hµnh c«ng t¸c ®iÒu vÏ vµ
®o vÏ bæ sung thùc ®Þa. Tr−íc tiªn cÇn xö lý s¬ bé ¶nh vÖ tinh ®é ph©n gi¶i siªu cao sau ®ã in ra
víi tû lÖ gÇn ®óng víi tû lÖ 1:5000 ®Ó phôc vô c«ng t¸c ®o khèng chÕ vµ ®iÒu vÏ, ®o vÏ bæ sung
thùc ®Þa.
2/ Trªn nÒn ¶nh mÇu, ng−êi sö dông sÏ dÔ dµng nhËn biÕt ®èi t−îng so víi ¶nh hµng
kh«ng ®en tr¾ng khi ®o ®¹c gi¶i ®o¸n néi nghiÖp còng nh− ngo¹i nghiÖp.
Qua kh¶o s¸t thùc nghiÖm, néi dung th«ng tin trªn ¶nh vÖ tinh QuickBird ®é ph©n gi¶i
siªu cao hoµn toµn cã thÓ ®¸p øng yªu cÇu thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh tû lÖ 1:5 000.
C¸c ph−¬ng ph¸p n¾n ¶nh lùc ph©n gi¶i siªu cao [10]
Víi ¶nh vÖ tinh ®é ph©n gi¶i siªu cao chôp vïng b»ng ph¼ng cã thÓ ¸p dông nhiÒu ph−¬ng ph¸p
b×nh sai m« h×nh c¶nh ¶nh theo c¸c m« h×nh to¸n häc kh¸c nhau nh−:
(1). M« h×nh chuyÓn ®æi tuyÕn tÝnh trùc tiÕp DLT;
(2). M« h×nh chuyÓn ®æi phÐp chiÕu xuyªn t©m PT bËc 1;
(3). M« h×nh hµm ®a thøc bËc 1, hoÆc bËc 2;
(4). M« h×nh phÐp biÕn ®æi affine;
(5). M« h×nh c¸c hÖ sè hµm sè h÷u tû RPC ®−îc cung cÊp cïng d÷ liÖu ¶nh;
(6). M« h×nh c¸c hÖ sè RPC ®−îc tÝnh to¸n tõ c¸c ®iÓm khèng chÕ mÆt ®Êt;
(7). M« h×nh tham sè.
III.5. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p tÝch hîp hçn hîp c¸c c«ng nghÖ GIS, LIS vµ GPS víi c«ng nghÖ
ViÔn th¸m sö dông ¶nh vÖ tinh SPOT-5, ¶nh QuickBird ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së
tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000.
Gi¶ sö t¹i khu vùc cÇn thµnh lËp b¶n ®å §CCS ®· cã ¶nh vÖ tinh lùc ph©n gi¶i cao hoÆc
siªu cao, chóng ta cßn cã thªm:
– D÷ liÖu vÒ GIS bao gåm c¸c b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ lín h¬n hoÆc b»ng 1/10.000; c¸c lo¹i
b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1/25.000, 1/50.000 trong tr−êng hîp kh«ng cã b¶n ®å tû lÖ lín; c¸c lo¹i
b¶n ®å chuyªn ®Ò tû lÖ lín míi ®−îc thµnh lËp;
17
– D÷ liÖu vÒ LIS bao gåm c¸c lo¹i b¶n ®å §C tû lÖ 1/200, 1/500, 1/1000, 1/2.000,
1/5.000, 1/10.000…; b¶n ®å §CCS tû lÖ 1/5.000, 1/10.000….®−îc thµnh lËp trong thêi gian gÇn
nhÊt.
D−íi ®©y lµ gi¶i ph¸p ®Ò xuÊt ®Ó tiÕn hµnh tÝch hîp c¸c d÷ liÖu nµy nh− sau:
1/ Thùc hiÖn qu¸ tr×nh n¾n chØnh ¶nh vÖ tinh SPOT-5 theo quy tr×nh hiÖn hµnh vÒ hÖ
thèng to¹ ®é quèc gia Viet Nam-2000;
2/ ChuyÓn hÖ thèng to¹ ®é ¶nh tõ hÖ to¹ ®é quèc gia vÒ hÖ to¹ ®é ®Þa ph−¬ng phï hîp
víi quy ®Þnh hiÖn hµnh cña Bé Tµi nguyªn vµ M«i tr−êng;
3/ Lùa chän nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt cã s½n trong cơ sở dữ liệu vÒ c¸c trÞ ®o GPS ®Ó phôc vô
cho viÖc tÝch hîp sau nµy sao cho ®é chÝnh x¸c cña c¸c th«ng tin ®ã Ýt nhÊt lµ phï hîp víi ®é
chÝnh x¸c cña B§ §CCS cÇn thµnh lËp;
4/ Th«ng qua c¸c ch−¬ng tr×nh tiÖn Ých ®Ó quyÕt ®Þnh sö dông phÇn mÒm qu¶n lý d÷ liÖu
phï hîp víi kh¶ n¨ng vµ thãi quen cña ng−êi sö dông. HiÖn nay ®a sè c¸c ®Þa ph−¬ng vÉn sö
dông phÇm mÒm qu¶n lý cơ sở dữ liệu vÒ GIS lµ ARC/INFO, MAPINFO, GIS-OFFICE, ILWIS,
PAMAP. Cßn d÷ liÖu ®a sè l−u tr÷ d−íi d¹ng dgn cña Intergraph/Microstasion Thiết kế, DWG
cña AutoCAD, ESRI ARCINFO, MapInfo TAB…
5/ ChuyÓn ®æi toµn bé d÷ liÖu ®å ho¹ ®· lùa chän nªu trªn vÒ mét d¹ng d÷ liÖu së tr−êng
cña ng−êi sö dông th«ng qua c¸c tr×nh tiÖn Ých s½n cã hoÆc tù lËp tr×nh;
6/ HiÓn thÞ c¸c d÷ liÖu trªn lªn nÒn ¶nh ®· ®−îc n¾n chØnh;
7/ Ph©n lo¹i, ®¸nh gi¸ møc ®é sö dông cña c¸c th«ng tin nªu trªn vµ kh¶ n¨ng t¸i sö
dông chóng trong qu¸ tr×nh thµnh lËp b¶n ®å §CCS;
Ch−¬ng IV : X©y dùng quy tr×nh thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬
së tû lÖ 1/10.000, 1/5.000.
IV.1. Nghiªn cøu gi¶i ph¸p chän lùa c¸c khu«n d¹ng (Format) c¸c s¶n phÈm trong c«ng
nghÖ GIS phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam vµ nh»m ®¸p øng tèi −u c¸c nhu cÇu sö dông
®a ngµnh.
Mét phÇn mÒm ®å häa ®éc lËp phôc vô cho c«ng t¸c thµnh lËp vµ qu¶n lý b¶n ®å cÇn cã
mét sè tÝnh n¨ng b¾t buéc:
T¹o vµ chØnh söa c¸c ký hiÖu b¶n ®å d−íi d¹ng ®iÓm (khèi);
18
T¹o vµ chØnh söa c¸c ký hiÖu b¶n ®å d−íi d¹ng miÒn (t¹o c¸c mÉu t«);
T¹o vµ chØnh söa c¸c kiÓu ký tù phï hîp víi c¸c ch÷ quy ®Þnh trong b¶n ®å;
T¹o vµ chØnh söa c¸c kiÓu ®−êng linh ho¹t t−¬ng øng víi c¸c kiÓu ®−êng cña b¶n ®å;
ThÓ hiÖn mµu s¾c;
Biªn tËp c¸c ®èi t−îng bao gåm c¸c thao t¸c xãa, t¹o míi, chØnh söa ®èi t−îng;
Qu¶n lý ®èi t−îng theo líp;
V.2. Chän gi¶i ph¸p thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000 b»ng c«ng nghÖ
ViÔn th¸m, c«ng nghÖ GIS vµ c«ng nghÖ GPS phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam.
C¬ së sè häc vµ c¸ch chia m¶nh b¶n ®å §CCS 1/10.000 vµ 1/5.000 (theo Quy ph¹m hiÖn
hµnh)
§é chÝnh x¸c cña B§ §CCS (theo Quy ph¹m hiÖn hµnh)
Néi dung B§ §CCS (theo Quy ph¹m hiÖn hµnh)
Møc ®é biÓu thÞ néi dung b¶n ®å khi thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000
(theo Quy ph¹m hiÖn hµnh).
IV.2.5 Ph−¬ng ph¸p thµnh lËp b¶n ®å §CCS
Tæ chøc ®iÒu vÏ, ®o bæ sung chi tiÕt b»ng c«ng nghÖ GPS ®éng sö dông trÞ ®o Phase ®Ó
thµnh lËp b¶n ®å.
TiÕn hµnh n¾n ¶nh trùc giao, c¾t ghÐp lËp b×nh ®å §CCS vµ in lªn giÊy phôc vô c«ng t¸c
®iÒu vÏ ngo¹i nghiÖp.
– Chång ghÐp c¸c líp ®Þa h×nh, thuû hÖ, giao th«ng tõ c¸c b¶n ®å ®Þa h×nh c¬ b¶n hoÆc tõ
B§§C tû lÖ b»ng hoÆc lín h¬n tû lÖ cÇn lËp;
– VÐc t¬ ho¸ c¸c yÕu tè néi dung b¶n ®å §CCS trªn nÒn b×nh ®å ¶nh vÖ tinh;
– Biªn tËp vµ l−u gi÷ B§ §CCS;
– Biªn tËp, tæng hîp diÖn tÝch tõng m¶nh b¶n ®å §CCS theo ®¬n vÞ HC cÊp x·;
– KiÓm tra, nghiÖm thu B§ §CCS vµ B§ §CCS theo ®¬n vÞ HC cÊp x·;
IV.3. X©y dùng quy tr×nh thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000 b»ng gi¶i ph¸p ®a
tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh SPOT-5 vµ tû lÖ 1/5.000 b»ng gi¶i ph¸p ®a tÝch
hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh QuickBird víi c¸c c«ng nghÖ GIS, LIS vµ GPS phï
hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam.
19
X©y dùng quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp b¶n ®å §Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10000 b»ng
gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh SPOT-5 víi c¸c c«ng nghÖ GIS vµ
GPS phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam.
+ N¾n ¶nh theo c¸c ®iÓm kh«ng chÕ.
+ Vector hãa c¸c ®èi t−îng b¶n ®å trªn nÒn ¶nh.
+ TriÓn c¸c ®iÓm täa ®é, ®é cao x¸c ®Þnh b»ng c«ng nghÖ GPS trªn nÒn ¶nh vµ
b¶n ®å.
+ Bæ sung c¸c líp th«ng tin tõ c¸c d¹ng b¶n ®å sè cã s½n.
+ Biªn tËp hoµn thiÖn vµ in Ên b¶n ®å.
+ X©y dùng cơ sở dữ liệu hå s¬ ®Þa chÝnh ban ®Çu cho b¶n ®å ®Þa chÝnh
Nh− vËy chóng ta sÏ x©y dùng mét quy tr×nh c«ng nghÖ tÝch hîp, phèi hîp mét c¸ch hîp
lý 3 c«ng nghÖ ¶nh VT, GIS vµ GPS, trªn c¬ së tËn dông mét c¸ch tèi ®a c¸c nguån d÷ liÖu s½n
cã ®Ó hoµn thµnh qu¸ tr×nh x©y dùng b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së, trong s¬ ®å quy tr×nh c«ng nghÖ
viÖc ®¸nh gi¸, kiÓm tra chÊt l−îng, tÝnh ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c cña tõng thµnh phÇn d÷ liÖu, s¶n
phÈm t¹i tÊt c¶ c¸c b−íc, c¸c kh©u lµ cÇn thiÕt.
S¬ ®å quy tr×nh c«ng nghÖ TÝch hîp c¸c c«ng nghÖ ¶nh, GIS vµ GPS ®Ó n¾n chØnh h×nh
häc ¶nh
20
S¬ ®å quy tr×nh c«ng nghÖ tÝch hîp c¸c c«ng nghÖ ¶nh vÖ tinh
SPOT-5, quickbird, GIS, GPS ®Ó xö lý ¶nh trong thµnh lËp B§ §CCS
™Thu nhËn, xö lý ¶nh míi.
™Thu thËp ¶nh cò trong cơ sở dữ liệu ¶nh vÖ tinh.
™KiÓm tra chÊt l−îng ¶nh.
C«ng nghÖ VT sö dông ¶nh lùc ph©n gi¶i cao vµ siªu cao
™T×m kiÕm c¸c th«ng tin t− liÖu vÒ to¹ ®é, ®é cao trong c¸c cơ sở dữ liệu GIS phôc vô c«ng t¸c n¾n ¶nh.
™KiÓm tra, ®¸nh gi¸ c¸c th«ng tin trªn.
C«ng nghÖ GIS
™§o bæ xung c¸c ®iÓm KCA
C«ng nghÖ GPS
™N¾n chØnh h×nh häc ¶nh vÖ tinh
™lËp b×nh ®å ¶nh vÖ tinh theo ph©n m¶nh b¶n ®å
C«ng nghÖ GIS
S¬ ®å quy tr×nh c«ng nghÖ tÝch hîp c¸c c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ
tinh lùc ph©n gi¶i cao vµ siªu cao SPOT-5, quickbird, GIS, GPS ®Ó ®iÒu vÏ,
®o bæ sung, sè ho¸, biªn tËp B§ §CCS
™In, c¾t b×nh ®å ¶nh phôc vô c«ng t¸c ®iÒu vÏ ngo¹i nghiÖp.
C«ng nghÖ VT sö dông ¶nh lùc ph©n gi¶i cao vµ siªu cao
™T×m kiÕm c¸c th«ng tin t− liÖu vÒ c¸c lo¹i b¶n ®å trong c¸c cơ sở dữ liệu GIS.
™KiÓm tra, ®¸nh gi¸ c¸c th«ng tin trªn vµ tÝch hîp nh÷ng th«ng tin cßn gi¸ tri.
C«ng nghÖ GIS
™§o bæ xung c¸c ®iÓm KCA, ®o bæ xung c¸c ®iÓm to¹ ®é, ®é cao;
™§iÒu vÏ ¶nh ngo¹i nghiÖp b»ng c«ng nghÖ MobileGIS;
™X¸c ®Þnh c¸c th«ng tin thuéc tÝnh cña thöa ®Êt.
C«ng nghÖ GPS
™HiÓn thÞ c¸c líp th«ng tin h÷u Ých tõ c¸c lo¹i b¶n ®å cã s½n, to¹ ®é, ®é cao b¶n ®å;
™Sè ho¸ c¸c yÕu tè ®Þa vËt trªn ¶nh; hiÖu chØnh, biªn tËp néi dung b¶n ®å;
™X©y dùng cơ sở dữ liệu hå s¬ ®Þa chÝnh ban ®Çu.
C«ng nghÖ GIS
21
KiÓm tra
®é chÝnh x¸c
C«ng nghÖ VT sö dông ¶nh lùc ph©n gi¶i cao vµ siªu cao
-Thu nhËn, xö lý ¶nh míi;
-Thu tËp c¸c t− liÖu ¶nh cò.
l i i i
– , l i;
– t t li .
C«ng nghÖ GPS
– §o bæ xung c¸c ®iÓm khèng chÕ ¶nh
– i
C«ng nghÖ GIS
T×m kiÕm c¸c th«ng tin cã s½n trong cơ sở dữ liệu GIS
I
× i t ti tr I
C«ng nghÖ ¶nh vµ GIS
N¾n chØnh h×nh häc ¶nh
I
Ø ×
C«ng nghÖ GIS
L−u d÷ liÖu ¶nh n¾n chØnh trong hÖ quy chiÕu ®Þa lý
I
li Ø tr i Þ l
KiÓm tra chÊt
l−îng ¶nh
KiÓm tra
th«ng tin
Kh«ng ®¹t t
Kh«ng ®¹t t
§¹tt
§¹tt
§¹tt
Kh«ng ®¹t t
KiÓm tra
®é chÝnh x¸c
C«ng nghÖ VT sö dông ¶nh lùc ph©n gi¶i cao vµ siªu cao
In, c¾t b×nh ®å ¶nh phôc vô c«ng t¸c ®iÒu vÏ ngo¹i nghiÖp.
l i i i
I , t × t i i i .
C«ng nghÖ GPS
™§o bæ xung c¸c ®iÓm KCA, ®o bæ xung c¸c ®iÓm to¹ ®é, ®é cao;
™§iÒu vÏ ¶nh ngo¹i nghiÖp b»ng c«ng nghÖ MobileGIS;
™X¸c ®Þnh c¸c th«ng tin thuéc tÝnh cña thöa ®Êt.
i , i t , ;
i i i il I ;
Þ t ti t tÝ t t.
C«ng nghÖ GIS
™KiÓm tra, ®¸nh gi¸ c¸c th«ng tin trªn vµ tÝch hîp nh÷ng th«ng tin cßn gi¸ tri.
™T×m kiÕm c¸c th«ng tin t− liÖu vÒ c¸c lo¹i b¶n ®å trong c¸c cơ sở dữ liệu GIS.
I
i tr , i t ti tr tÝ t ti i tri.
× i t ti t li l i tr I .
C«ng nghÖ GIS
™HiÓn thÞ c¸c líp th«ng tin h÷u Ých tõ c¸c lo¹i b¶n ®å cã s½n, to¹ ®é, ®é cao line b¶n ®å;
™Sè ho¸ c¸c yÕu tè ®Þa vËt trªn ¶nh; hiÖu chØnh, biªn tËp néi dung b¶n ®å;
™X©y dùng cơ sở dữ liệu hå s¬ ®Þa chÝnh ban ®Çu.
I
i t Þ l t ti Ý t l i , t , li ;
t Þ t tr ; i Ø , i t i ;
Þ Ý .
KiÓm tra chÊt
l−îng ¶nh
KiÓm tra
th«ng tin
Kh«ng ®¹t t
§¹tt
Kh«ng ®¹t t
§¹tt
§¹tt
Kh«ng ®¹t t
22
IV.4. X©y dùng cơ sở dữ liệu l−u tr÷, qu¶n lý vµ khai th¸c sö dông c¸c th«ng tin vÒ c¸c ®iÓm täa
®é GPS, phôc vô c«ng t¸c thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh vµ c¸c môc ®Ých kh¸c.
Giíi thiÖu tæng quan, môc ®Ých, ý nghÜa
C«ng nghÖ GPS ®−îc ®−a vµo øng dông t¹i ViÖt Nam tõ n¨m 1992 (®Õn nay ®· ®−îc 15
n¨m) vµ ®· chøng tá lµ c«ng nghÖ sè 1 trong viÖc ®o ®¹c ®é chÝnh x¸c cao, ®Þnh vÞ dÉn ®−êng
vµ thµnh lËp b¶n ®å.
Tõ khi ®−îc ®−a vµo øng dông ®Õn nay, c«ng nghÖ GPS ®· ®−îc sö dông ®Ó ®o ®¹c rÊt
nhiÒu m¹ng l−íi, vµ nhiÒu ®¬n vÞ sö dông c«ng nghÖ nµy víi nh÷ng m¸y mãc, thiÕt bÞ, ph−¬ng
ph¸p ®o kh¸c nhau víi ®é chÝnh x¸c còng rÊt kh¸c nhau vµ c¸c ®iÓm ®o GPS bao phñ tÊt c¶ c¸c
tØnh trªn toµn quèc. §©y lµ nguån t− liÖu quý gi¸ nh−ng hiÖn nay ®−îc qu¶n lý manh món, r¶i
r¸c ë nhiÒu ®¬n vÞ kh¸c nhau.
V× vËy, cÇn thiÕt ph¶i x©y dùng c¬ së d÷ liÖu (cơ sở dữ liệu) ®Ó l−u tr÷ c¸c th«ng tin vÞ trÝ, ®é
cao, …, th«ng tin MetaData cña c¸c ®iÓm ®o GPS ®ã ®Ó dÔ dµng tra cøu vµ sö dông.
cơ sở dữ liệu nµy b−íc ®Çu phôc vô cho c«ng t¸c chªm dÇy ®iÓm täa ®é, ®é cao, phôc vô viÖc
thµnh lËp b¶n ®å §Þa chÝnh c¬ së (1/5000, 1/10000) trong ®Ò tµi. Giai ®o¹n tiÕp theo cơ sở dữ liệu sÏ
®−îc më réng thªm phÇn l−u tr÷ ghi chó ®iÓm sÏ phôc vô thªm cho c«ng t¸c qu¶n lý m¹ng l−íi
tham chiÕu kh«ng gian ë ViÖt Nam.
IV.5. KÕt qu¶ øng dông quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp 01 m¶nh B§ §CCS tû lÖ
1/10.000 b»ng ¶nh SPOT-5 vµ 01 m¶nh B§ §CCS tû lÖ 1/5.000 b»ng ¶nh QuickBird t¹i
khu vùc ngo¹i thÞ Hµ Néi.
Trong qu¸ tr×nh lµm nghiªn cøu ®Ò tµi, nhãm c¸c t¸c gi¶ ®· tiÕn hµnh lµm thùc nghiÖm 01
m¶nh B§ §CCS tû lÖ 1/10.000 thuéc huyÖn §«ng Anh gåm ®Þa phËn c¸c x· n»m ë phÝa nam
cña huyªn §«ng Anh: x· Kim Nç, x· V©n Néi, x· Tiªn D−¬ng, ThÞ trÊn §«ng Anh, X· Uy Nç,
x· Cæ Loa, x· Xu©n Canh, x· TÇm X¸, x· VÜnh Ngäc, x· H¶i Bèi. M¶nh B§ §CCS 1/10.000
cã phiªn hiÖu m¶nh lµ 10-340582-§«ng Anh – Hµ Néi
23
H×nh IV – 1 : B¶n ®å §CCS tØ lÖ 1:10 000 thö nghiÖm thu nhá
24
M¶nh B§ §CCS tû lÖ 1/5.000 thuéc QuËn Long Biªn gåm ®Þa phËn c¸c ph−êng Ngäc
L©m, Phóc §ång, Long Biªn vµ Th¹ch Bµn. m¶nh nµy cã phiªn hiÖu lµ 5-328591 Gia L©m, Hµ
Néi
H×nh IV – 2 : B¶n ®å §CCS tØ lÖ 1:5 000 thö nghiÖm thu nhá
25
Trong qu¸ tr×nh nghiÖm thu, ®¸nh gi¸ chÊt l−îng s¶n phÈm cho thÊy c¸c chØ tiªu kü thuËt
®Òu ®¹t yªu cÇu. C¸c mÉu kiÓm tra ®−îc tiÕn hµnh trùc tiÕp trªn thùc ®Þa ®Òu phï hîp víi quy
®Þnh hiÖn hµnh.
Ch−¬ng V : §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ øng dông.
V.1. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ øng dông thùc tÕ quy tr×nh c«ng nghÖ thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬
së tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000 b»ng gi¶i ph¸p ®a tÝch hîp c«ng nghÖ VT sö dông ¶nh vÖ tinh
SPOT-5, QuickBird víi c¸c c«ng nghÖ GIS, LIS vµ GPS phï hîp víi ®iÒu kiÖn ViÖt Nam.
¶nh SPOT-5 lµ lo¹i t− liÖu ®· ®−îc sö dông phæ biÕn trong lÜnh vùc ViÔn th¸m nh− hiÖn
chØnh c¸c lo¹i b¶n ®å ®Þa h×nh, thµnh lËp b¶n ®å nÒn trùc ¶nh vÖ tinh SPOT-5 ®Ó cung cÊp cho
c¸c tØnh thµnh trong c¶ n−íc. KÕt qu¶ khai th¸c sö dông cho thÊy ®Òu ®¸p øng ®−îc môc tiªu ®Ò
ra.
Ngoµi ra, qua c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu ®Ò tµi NCKH cña c¸c nhµ khoa häc còng ®· chøng
minh ®−îc c¬ së lý luËn còng nh− thùc tiÔn s¶n xuÊt viÖc ¸p dông lo¹i t− liÖu ¶nh vÖ tinh nµy.
Trong thùc tÕ ®é lín pixel ngoµi thùc ®Þa cã ý nghÜa quan träng khi quyÕt ®Þnh sö dông
lo¹i t− liÖu ¶nh vÖ tinh vµo s¶n xuÊt. Th«ng sè nµy quyÕt ®Þnh ®Õn chÊt l−îng gi¶i ®o¸n ¶nh
trong qu¸ tr×nh vÐc t¬ ho¸ néi dung b¶n ®å.
Gi¶ sö vÒ mÆt ®Þa vËt, ta cÇn thµnh lËp b¶n ®å tû lÖ 1/10.000; §é ph©n gi¶i ¶nh vÖ tinh
SPOT-5 lµ 2,5m, khi ®ã sè pixel trªn 1mm b¶n ®å lµ:
Sp = 10.000/2.500 = 4.
B×nh ®å trùc ¶nh ®−îc lËp víi ®é ph©n gi¶i kho¶ng 4 – 5 pixel/1mm th× vÖ tinh SPOT-5
hoµn toµn cã thÓ ®¸p øng ®−îc cho viÖc thµnh lËp B§ §CCS tû lÖ 1/10.000. Trong thùc tÕ s¶n
xuÊt còng ®· chøng minh kÕt luËn nµy.
V.2 So s¸nh quy tr×nh c«ng nghÖ truyÒn thèng vµ quy tr×nh c«ng nghÖ ®Ò xuÊt øng dông
Quy tr×nh c«ng nghÖ truyÒn thèng:
26
Kiềm chế ảnh ngoại nghiệp
khu đo
i i
– Khảo s¸t.
– Lập kiến trúc kỹ thuật – dự to¸n
– t.
– t i t t t – t
Đo kiềm chế ảnh bề mặt +
độ cao ngoại nghiệp
t
i i
Tăng dày (KT trục , mói )
– TÝnh chuyển tăng dày về KT trục
( tr , i )
– Ý t tr
– QuÐt phim.
– Tạo PROJECT
– t i .

– Tăng dày (KT trục , mói) trªn trạm
IMAGESTATION.
– TÝnh chuyển tăng dày về KT trục.
– ( tr , i) tr tr
I I .
– Ý t tr .
– Đo vẽ địa h×nh + thuỷ hệ.
– Lập DTM.
– ị × t .
– .
Đo vẽ địa h×nh, thuỷ hệ trªn m¸y ADAM.
– Lập DTM.
ị × , t tr .
– .
QuÐt phimt i
– Nắn ảnh số (ortho).
– Thành lập b×nh đồ ảnh số.
– In b×nh đồ ảnh số trªn giấy phục vụ điều vẽ ngoại nghiệp.
– ( rt ).
– l × .
– I × tr i i i i .
Sử dụng máy ADAM ụn á Sử dụng trạm INTERGRAPH
ử ụ trạ
s¬ ®å c«ng nghÖ
truyÒn thèng
Thu thËp bản đồ địah×nh 1/10.000
mới của c¸c bé ngµnh
t ị × / .
i
Điều vẽ bổ sung bài viết bản
đồ địa h×nh 1/10.000
i i
ị × / .
Đo vẽ bổ sung bài viết bản đồ
địa h×nh 1/10.000
i
ị × / .
Biªn tập bài viết bản đồ
gốc dạng số
i t i
Giao nộp sản phẩmi
Điều vẽ ngoại nghiệp c¸c
yếu tố bài viết bản đồ địa
chÝnh nền tảng.
i i i
t i ị
Ý .
– VÐctơ ho¸ c¸c yếu tố nội
dung bản đồ địa chÝnh nền tảng
trªn b¶n đồ ảnh.
– Biªn tập, ghi đ?a CD.
– t t i
ị Ý
tr .
– i t , i .
Biªn tập & in bản đồ địa
chÝnh nền tảng theo nhà cung cấp x∙.
Đo đạc diện tÝch theo từng
x∙.
i t i ị
Ý t ị .
i tÝ t t
.
Giao nộp sản phẩmi
Kết hợp
với lực
lượng kiểm
l©m, địa
chÝnh,
trưởng bản.
– C¸c ebook
bản đồ quản
lý & sử
dụng đất
l©m nghiệp
của địa
phương
i
i l
l i
l , ị
Ý ,
tr .
– t i li
l
t
l i

s¬ ®å c«ng nghÖ
truyÒn thèng (tiÕp theo)
( i )
Quy tr×nh c«ng nghÖ ®Ò xuÊt øng dông (xem trang 19-20)
Tõ kÕt qu¶ s¶n xuÊt thö nghiÖm vµ so s¸nh gi÷a quy tr×nh c«ng nghÖ ®Ò xuÊt vµ quy tr×nh
c«ng nghÖ truyÒn thèng cã thÓ s¬ bé kÕt luËn: gi¸ thµnh s¶n phÈm khi sö dông t− liÖu ¶nh vÖ
27
tinh víi quy m« lín chØ b»ng 1/2- 1/3 so víi sö dông ¶nh chôp tõ m¸y cất cánh. MÆt kh¸c, c«ng t¸c
néi nghiÖp sÏ chiÕm tõ 65 – 90 % toµn bé khèi l−îng c«ng viÖc mµ tr−íc ®©y chñ yªó lµ ngo¹i
nghiÖp kÌm theo lùc l−îng nh©n c«ng ®o ®¹c kh«ng nhá.
KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ
kÕt luËn
Nhãm c¸c t¸c gi¶ ®· tiÕn hµnh kh¶o s¸t, thu thËp th«ng tin, tµi liÖu tõ c¸c nguån trong vµ
ngoµi n−íc liªn quan ®Õn vÊn ®Ò nghiªn cøu, tiÕn hµnh ph©n tÝch, thèng kª thùc tr¹ng nhu cÇu
còng nh− kh¶ n¨ng ®¸p øng cña hÖ thèng b¶n ®å ®Þa chÝnh phôc vô qu¶n lý vµ khai th¸c sö
dông. B»ng c¸c ph−¬ng ph¸p to¸n vµ m« h×nh ho¸ ®−îc sö dông ®Ó l−îng ho¸ kÕt qu¶ nghiªn
cøu, c¸c t¸c gi¶ ®· ®−a ra nh÷ng nhËn ®Þnh, ®¸nh gi¸ kh¸ch quan, t¹o thuËn lîi cho c¸c dù b¸o
vµ ®Ò xuÊt cô thÓ, cã tÝnh kh¶ thi vÒ hÖ thèng c¸c gi¶i ph¸p. Víi viÖc sö dông mét sè ph−¬ng
ph¸p chuyªn ngµnh kh¸c nh− ph−¬ng ph¸p chuyªn gia, tæ chøc c¸c héi th¶o chuyªn ®Ò, kÕt qu¶
nghiªn cøu cña ®Ò tµi cho thÊy, ®Ó ®¸p øng nhu cÇu vÒ thµnh lËp, chØnh lý biÕn ®éng b¶n ®å ®Þa
chÝnh tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000, c«ng nghÖ kh¶ thi nhÊt lµ sö dông ¶nh vÖ tinh. MÆt kh¸c, c«ng
nghÖ viÔn th¸m cßn cho phÐp gi¶m chi phÝ tõ 20 – 30% so víi c«ng nghÖ dïng ¶nh hµng kh«ng.
HiÖn nay ë n−íc ta ®ang hiÖn chØnh b¶n ®å ®Þa h×nh tØ lÖ 1/25 000 vµ nhá h¬n b»ng ¶nh vÖ tinh
chñ yÕu b»ng c¸c c«ng nghÖ truyÒn thèng. KÕt qu¶ thu ®−îc míi chØ ®¸p øng d−íi 20% nhu
cÇu. C«ng nghÖ sè míi chØ ®−îc øng dông h¹n chÕ, thËt sù ch−a ®¸p øng ®−îc nhu cÇu thùc tÕ.
Ngoµi nhu cÇu øng dông c«ng nghÖ ViÔn th¸m trong c«ng t¸c ®iÒu tra c¬ b¶n, mét sè
ch−¬ng tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi ®ßi hái nh÷ng th«ng tin chuyªn dông mµ chØ cã øng
dông míi theo h−íng liªn kÕt hÖ thèng ¶nh vÖ tinh – hÖ thèng th«ng tin ®Þa lý (GIS) – hÖ thèng
®Þnh vÞ toµn cÇu (GPS) míi cã thÓ ®¸p øng ®−îc.
Tõ kÕt qu¶ ¸p dông thùc tiÔn KHCN ë n−íc ngoµi, c¸c ®Ò tµi khoa häc nghiªn c−ó trong
n−íc, nguån t− liÖu ¶nh vÖ tinh trong n−íc cã thÓ cho phÐp øng dông kÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò
tµi nµy vµo thö nghiÖm s¶n xuÊt.
C«ng nghÖ xö lý vµ ph©n tÝch ¶nh sè ®ang ®−îc ph¸t triÓn øng dông rÊt m¹nh. ¶nh vÖ tinh
®· ®−îc sö dông phæ biÕn ®Ó ®iÒu tra, qu¶n lý tµi nguyªn ®Êt, tµi nguyªn n−íc, tµi nguyªn rõng,
kho¸ng s¶n, dÇu khÝ, m«i tr−êng …
§Ó ®iÒu tra, quy ho¹ch vµ b¶o vÖ c¸c nguån tµi nguyªn vÒ ®Êt, LuËt §Êt ®ai quy ®Þnh viÖc
thµnh lËp vµ qu¶n lý b¶n ®å ®Þa chÝnh trong ph¹m vi c¶ nø¬c. Cho ®Õn nay, theo c«ng nghÖ
truyÒn thèng, c«ng t¸c kh¶o s¸t, ®o ®¹c, lËp vµ qu¶n lý b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tØ lÖ c¬ b¶n 1:10
28
000 vµ 1:5 000 tuy ®−îc quan t©m ®Çu t− song tiÕn ®é kh¸ chËm so víi yªu cÇu bøc xóc cña
thùc tÕ. Nguyên nhân ë ®©y lµ c¸c ph−¬ng ph¸p cæ truyÒn kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng ®¸p øng nhu cÇu nµy.
BiÖn ph¸p kh¶ thi duy nhÊt lµ øng dông réng r·i vµ th−êng xuyªn t− liÖu ¶nh vÖ tinh lùc ph©n
gi¶i cao vµ siªu cao. H¬n n÷a c«ng nghÖ nµy cßn cho phÐp rót ng¾n thêi gian ®iÒu tra kh¶o s¸t,
n©ng cao ®é tin cËy, tÝnh ®ång nhÊt cña th«ng tin trªn ph¹m vi c¶ n−íc, kÓ c¶ c¸c vïng hÎo l¸nh
khã ®Õn.
– ¦u ®iÓm c¬ b¶n cña ¶nh vÖ tinh lùc ph©n gi¶i cao vµ siªu cao lµ kh¶ n¨ng ®¸p øng
nhanh trªn diÖn réng (kÝch th−íc mét c¶nh chôp SPOT – 5 d¹ng sè lµ 60 km × 60 km) vµ víi
d©y chuyÒn xö lý ¶nh ®ång bé hiÖn cã cña Trung t©m ViÔn th¸m cã T¹o ra nh÷ng ¶nh mÇu tù
nhiªn víi lùc ph©n gi¶i siªu cao cho phÐp më réng cho nhiÒu ®èi t−îng sö dông , thao t¸c
kh«ng qóa phøc t¹p. Bªn c¹nh ®ã, gi¸ thµnh s¶n phÈm khi sö dông t− liÖu ¶nh vÖ tinh nÒn víi
quy m« lín chØ b»ng 1/5 – 1/10 so víi sö dông ¶nh chôp tõ m¸y cất cánh. MÆt kh¸c, c«ng t¸c néi
nghiÖp sÏ chiÕm tõ 65 – 90 % toµn bé khèi l−îng c«ng viÖc mµ tr−íc ®©y chñ yªó lµ ngo¹i
nghiÖp kÌm theo lùc l−îng nh©n c«ng ®o ®¹c kh«ng nhá.
– ë ViÖt Nam c«ng nghÖ nµy cßn míi mÎ, mÆc dï ë c¸c n−íc ph¸t triÓn ®· ®−îc øng
dông réng r·i. ViÖc nghiªn cøu ¸p dông s¶n xuÊt vµ chuyÓn giao c«ng nghÖ míi nµy sÏ ®em l¹i
hiÖu qu¶ ®¸ng kÓ vÒ kinh tÕ, chÊt l−îng s¶n phÈm vµ ®¸p øng nhanh yªu cÇu cho c¸c nhµ qu¶n
lý. Néi dung cña ®Ò tµi ®· ®Ò cËp ®Õn:
– So s¸nh, lùa chän c¸c gi¶i ph¸p vÒ c¸c phÇn mÒm ®å ho¹ thÝch hîp cho c«ng t¸c thµnh
lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tØ lÖ 1:10000 vµ 1:5 000.
– ThiÕt kÕ c¬ së d÷ liÖu ®å ho¹ vµ thuéc tÝnh theo khu«n d¹ng b¶n ®å ®iÖn tö ®Þa chÝnh c¬
së trªn nÒn ¶nh vÖ tinh phñ kÝn mét huyÖn (bao gåm ®Çy ®ñ c¸c x· trong huyÖn).
– Thµnh lËp b¶n ®Þa chÝnh c¬ së tØ lÖ 1:10000 vµ 1:5 000 b»ng ¶nh vÖ tinh tíi cÊp x· trªn
mét ®¬n vÞ hµnh chÝnh cÊp huyÖn (c¶ phÇn ®å ho¹ vµ c¬ së d÷ liÖu thuéc tÝnh).
– TÝch hîp c¸c ®¬n vÞ liÒn kÒ theo tõng vïng l·nh thæ hoÆc theo tõng tØnh phôc vô t¸c
nghiÖp chuyªn s©u vµ qu¶n lý.
– X©y dùng quy tr×nh vµ h−íng dÉn sö dông.
S¬ bé −íc tÝnh sÏ tiÕt kiÖm ®−îc kho¶ng 10 – 20% nguån ng©n s¸ch tõ Nhµ n−íc chi
hµng n¨m cho c«ng t¸c kh¶o s¸t, ®o ®¹c, lËp vµ qu¶n lý b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tØ lÖ 1:10000
vµ 1:5 000.
KiÕn nghÞ
S¶n xuÊt thö nghiÖm thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000 b»ng ¶nh QuickBird
vµ 1/10.000 b»ng ¶nh Spot-5 t¹i c¸c khu vùc ®Þa h×nh ®Æc tr−ng cña ViÖt Nam trªn c¬ së øng
29
dông kÕt qu¶ nghiªn cøu ®Ò tµi tÝch hîp c«ng nghÖ ¶nh vÖ tinh, c«ng nghÖ GIS vµ c«ng nghÖ
GPS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000.
1. TÝnh cÊp thiÕt cña nhiÖm vô
Néi dung cña ®Ò tµi đưa ý nghÜa thùc tiÔn. Tõ kÕt qu¶ nghiªn cøu, nhãm t¸c gi¶ cña ®Ò
tµi ®· cã nh÷ng ®¸nh gi¸ tÝch cùc vÒ kh¶ n¨ng øng dông s¶n xuÊt réng r·i. Tuy nhiªn, ®Ó ®¹t
®−îc môc tiªu trªn, cÇn thiÕt ph¶i cã dù ¸n s¶n xuÊt thö nghiÖm t¹i c¸c vïng ®Þa h×nh kh¸c
nhau nh− vïng nói cao; vïng trung du; vïng ®ång b»ng, khu d©n c− ®« thÞ… ®Ó ®¸nh gi¸
®Çy ®ñ vÒ c¸c nguån sai sè thùc tÕ t¸c ®éng ¶nh h−ëng chÊt l−îng b¶n ®å §CCS. Trªn c¬ së
®ã rót ra kÕt luËn vÒ viÖc øng dông s¶n xuÊt quy m« lín trªn ph¹m vi c¶ n−íc.
2. Môc tiªu cña dù ¸n s¶n xuÊt thö nghiÖm
S¶n xuÊt thö nghiÖm thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/5.000 b»ng ¶nh QuickBird
vµ 1/10.000 b»ng ¶nh Spot-5 t¹i c¸c khu vùc ®Þa h×nh ®Æc tr−ng cña ViÖt Nam trªn c¬ së øng
dông kÕt qu¶ nghiªn cøu ®Ò tµi tÝch hîp c«ng nghÖ ¶nh vÖ tinh, c«ng nghÖ GIS vµ c«ng nghÖ
GPS ®Ó thµnh lËp b¶n ®å ®Þa chÝnh c¬ së tû lÖ 1/10.000 vµ 1/5.000. §Ò xuÊt ph−¬ng ¸n s¶n
xuÊt ®¹i trµ trªn ph¹m vi toµn quèc.
3. Nh÷ng néi dung chÝnh cÇn nghiªn cøu
– Ph©n tÝch tæng hîp kÕt qu¶ nghiªn cøu ®Ò tµi nªu trªn;
– §¸ng gi¸, ph©n lo¹i
– ThiÕt kÕ hÖ thèng s¬ ®å ph©n vïng vµ lùa chän c¸c khu vùc ®Æc tr−ng vÒ ®Þa h×nh kh¸c
nhau nh− vïng nói cao; vïng trung du; vïng ®ång b»ng, khu d©n c− ®« thÞ…®Ó quyÕt ®Þnh
ph−¬ng ph¸p thµnh lËp b¶n ®å §CCS phï hîp;
– Thö nghiÖm thµnh lËp b¶n ®å §CCS t¹i c¸c khu vùc ®· lùa chän nªu trªn theo quy
tr×nh c«ng nghÖ phï hîp cho tõng vïng;
– KiÓm tra, ®¸nh gi¸ ®é chÝnh x¸c thùc tÕ. §iÒu chØnh c¸c quy tr×nh cho phï hîp víi c¸c
®iÒu kiÖn cô thÓ;
– §¸nh gi¸ kÕt qu¶ cña dù ¸n thö nghiÖm vµ ®Ò xuÊt quy tr×nh s¶n suÊt ®¹i trµ trªn ph¹m
vi c¶ n−íc.
4. C¸c s¶n phÈm chñ yÕu dù kiÕn t¹o ra
– B¸o c¸o kÕt qu¶ ph©n tÝch, tæng hîp;
– B¸o c¸o ph©n lo¹i c¸c yÕu tè ®Þa h×nh, ®Þa chÝnh c¬ b¶n t¸c ®éng ®Õn ®é chÝnh x¸c cña
b¶n ®å §CCS hai lo¹i tû lÖ nªu trªn;
– Thö nghiÖm thµnh lËp b¶n ®å §CCS t¹i c¸c khu vùc ®· lùa chän nªu trªn theo quy
tr×nh c«ng nghÖ phï hîp cho tõng vïng:
30
+ 12 m¶nh b¶n ®å §CCS tû lÖ 1/5.000 b»ng ¶nh QuickBird;
+ 12 m¶nh b¶n ®å §CCS tû lÖ 1/10.000 b»ng ¶nh Spot-5;
– B¸o c¸o ph©n tÝch ®é chÝnh x¸c thùc tÕ ®¹t ®−îc;
– B¸o c¸o ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ cña dù ¸n thö nghiÖm vµ ®Ò xuÊt quy tr×nh s¶n xuÊt ®¹i trµ
trªn ph¹m vi c¶ n−íc
5. §Þa chØ øng dông
Trung t©m ViÔn th¸m ViÔn th¸m – Bé Tµi nguyªn vµ M«i tr−êng.
31

Xem Thêm  tiết kiệm, đồ ăn, dạy trẻ, lao động

Các file đính kèm theo ebook này:

  • 7074R.pdf

By ads_law

Trả lời