Trạm không gian là một kết cấu nhân tạo được kiến trúc cho nhân loại sống trong không gian bên ngoài vũ trụ. Với thuộc tính cầu kỳ của nó, trạm không gian vũ trụ hầu hết hội tụ đầy đủ những gì ưu việt nhất của khoa học, cùng với này là một ngân sách đồ sộ, vì vậy số lượng trạm vũ trụ được nhân loại phóng vào không gian cũng tương đối ít, thường là những nước tiến triển có trình độ khoa học – công nghệ vượt bậc mới có khả năng thực hiện. Dưới đây, báo Đại Kỷ Nguyên xin gửi đến quý bạn đọc thông tin những trạm không gian đã được nhân loại phóng thành công lên quỹ đạo

Salyut series

Salyut là một series trạm không gian trong chương trình không gian của Liên Xô, bao gồm một: bốn trạm không gian tìm hiểu khoa học & hai trạm không gian thám thính quân sự có phi hành đoàn trong khoảng thời gian 15 năm, từ 1971 đến 1986.

Đầu thập niên 1960, lo lắng trước viễn tượng tàu vũ trụ Mỹ tiếp cận, thám thính & thậm chí phá hủy các vệ tinh quân sự của mình, Liên Xô đã xây dựng dự án trạm vũ trụ trước tiên đưa mật danh Almaz (Kim cương) có mục đích phòng vệ. Bên cạnh đó dự án bị chậm tiến độ đối với kế sách.

Việc trạm không gian Skylab của Mỹ dự định phóng lên vũ trụ năm 1973 khiến Liên Xô đứng trước rủi ro thất thế trong cuộc đua mang trạm không gian trước tiên vào quỹ đạo. Chính phủ Liên Xô quyết định chế tác một tiền đồn dân sự cỡ nhỏ từ các thành phần sẵn có của phi thuyền Soyuz & dự án Almaz. Trạm không gian mới có tên Salyut được phóng thành công lên quỹ đạo vào năm 1971.

Salyut đã phá vỡ nhiều kỷ lục chuyến cất cánh vũ trụ, trong đó có một số kỷ lục về thời gian, lần trước tiên các phi hành đoàn bàn trả một trạm không gian trên quỹ đạo & một số kỷ lục ra ngoài khoảng trống.

Chương trình Salyut có vai trò trọng yếu so với sự tiến triển công nghệ các trạm không gian từ căn bản, công đoạn tiến triển kỹ thuật, từ trạm lắp rắp một cổng đến cầu kỳ – đa cổng, thành tiền đồn lâu dài trên quỹ đạo với năng lực khoa học ấn tượng, mà công nghệ tiếp tục được kế thừa cho đến nay.

Cuối cùng, kinh nghiệm nhận được từ các trạm Salyut tiếp tục mở đường cho các trạm không gian nhiều mô-đun như Mir & Trạm vũ trụ quốc tế, mà mỗi trạm đều sở hữu mô-đun tâm điểm có nguồn gốc từ Salyut.

Trạm Salyut cuối cùng (Salyut 7) chấm dứt hoạt động ngày 7 tháng 2 năm 1991, đây cũng là trạm có tuổi thọ cao nhất trong các thế hệ trạm không gian kiểu Salyut.

Trạm vũ trụ Skylab

Skylab là trạm vũ trụ trước tiên của Hoa Kỳ, được tiến triển bởi đơn vị hàng không NASA. Vào ngày 14 tháng 5 năm 1973, NASA đã phóng thành công Skylab lên quỹ đạo của Địa cầu & mở ra một bước đột phá trong ngành nghề tìm tòi vũ trụ & mang nhân loại vào không gian.

Trạm vũ trụ Skylab được phóng lên quỹ đạo Địa cầu bằng hoả tiễn Saturn V, đây là hoả tiễn từng được sử dụng trong thời tiến triển các tàu vũ trụ Apollo. Mặc dầu tiến trình phóng lên vũ trụ thành công nhưng sau đó Skylab hầu hết gặp vấn đề về kỹ thuật do một trận mưa sao băng xảy ra đúng thời điểm nó gần vào quỹ đạo, làm hỏng một trong hai tấm năng lượng mặt trời chính của trạm vũ trụ.

Trạm vũ trụ Skylab được kiến trúc để các tấm năng lượng mặt trời hướng tối đa về phía Mặt trời nhằm phân phối càng nhiều năng lượng càng tốt. Nhưng vì thiếu một tấm chắn, nhiệt độ trong khoang đã tăng trưởng tới 52 độ C.

Ngày 25-5-1973, bổ phận có người lái trước tiên, với các phi hành gia Charles Conrad Junior, Paul J. Weitz & Joseph P. Kerwin, được phóng lên quỹ đạo, bao gồm việc lắp thêm một tấm chắn giúp giảm nhiệt độ bên trong khoang lái xuống còn 23,9 độ C. Trạm vũ trụ đi vào hoạt động đầy đủ từ ngày 4 tháng 6 & chấm dứt sứ mạng của mình hồi tháng 11, năm 1979 tại một vùng biển gần Perth, Australia

Trạm vũ trụ Hòa Bình

Trạm vũ trụ Hòa Bình, hay trạm vũ trụ Mir, (tiếng Nga: Мир – Mir – có nghĩa là “hòa bình”), là một trạm tìm hiểu được phóng lên vũ trụ vào ngày 19 tháng 2 năm 1986, chú tâm vào các thử nghiệm khoa học phục vụ mục đích hòa bình & sự tiến triển của nhân loại. Mir chấm hết hoạt động ngày 23 tháng 3 năm 2001 & bị phá vỡ khi tiếp xúc khí quyển.

Trạm vũ trụ Hòa Bình đã cất cánh vòng quanh địa cầu 80.000 lần, là nơi tiến hành 23.000 thử nghiệm khoa học. Trạm đã tiếp đãi 104 người, bao gồm 42 nhà du hành vũ trụ, các nhà tìm hiểu thiên văn của Mỹ, Anh, Pháp, Đức & nhiều đất nước khác. không chỉ thế một nhà báo Nhật & một công nhân công ty tư vấn du học kẹo bánh của Anh, người đã thắng lợi trong 1 cuộc thi với phần thưởng là chuyến du lịch vào vũ trụ.

Trong thời gian hoạt động, 5 môđun đã được lắp ghép vào Trạm vũ trụ Hòa Bình, khiến nó trở thành trạm vũ trụ có những phòng ban bên ngoài lớn nhất đối với các trạm trước đây, với trọng lượng tổng cộng 143 tấn.

Trạm vũ trụ Hòa Bình đã tồn tại trên quỹ đạo đúng 15 năm, vượt thời gian tính toán của các kỹ sư kiến trúc hơn 10 năm. Liên Xô trước đó & Nga hiện tại đã chi 4,2 tỷ $ để chế tác & duy trì sự tồn tại của trạm. Người Nga từng cho mướn trạm phục vụ cộng tác tìm hiểu vũ trụ cũng như có ý định biến Trạm vũ trụ Hòa Bình thành khách sạn vũ trụ để tìm kiếm thêm chi phí cho việc duy trì nó. Bên cạnh đó, ngân sách duy trì quá lớn, song song do 2 sự cố xảy ra vào năm 1997, Nga quyết định mang trạm về địa cầu.

Trạm không gian Thiên Cung 1, Thiên Cung 2

Thiên Cung 1 là trạm không gian trước tiên của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, được trông mong là sẽ làm nền tảng cho việc thí nghiệm tiến triển các trạm không gian có kích thước to hơn.

Thiên Cung 1 được phóng bởi một hoả tiễn đẩy Trường Chinh 2FT1, vào ngày 29 tháng 9 năm 2011. Đây là một phần trong chương trình trạm không gian Thiên Cung, còn được biết tới với cái tên Dự án 921-2, có mục đích xây dựng một trạm không gian lớn & có người ở bán thường xuyên trên quỹ đạo vào năm 2020.

Mục tiêu của Thiên Cung 1 là phân phối mô-đun mục tiêu cho việc thử nghiệm ghép nối trên vũ trụ; bước đầu xây dựng lên mặt bằng thử nghiệm vũ trụ vận hành trên quỹ đạo không có người trong thời gian dài & có người trong thời gian ngắn, nhằm tích góp kinh nghiệm cho việc tìm hiểu chế tác trạm vũ trụ; tiến hành thử nghiệm khoa học vũ trụ, thí nghiệm y học vũ trụ & thử nghiệm công nghệ vũ trụ.

Năm 2016, Trung Quốc phóng tiếp tàu vũ trụ Thiên Cung 2 lên quỹ đạo. Bên cạnh đó, họ lại mất quyền làm chủ trạm Thiên Cung 1 & ngày 2/4/2018 đã rơi xuống Trái Đất trên khu vực Nam Thái Bình Dương.

Trạm vũ trụ Quốc tế ISS

Trạm vũ trụ Quốc tế ISS là một tổ hợp công trình được phóng lên vũ trụ vào năm 1998 nhằm tìm hiểu vũ trụ. Đây được xem là ngôi nhà chung trên vũ trụ của các nhà du hành & tìm hiểu không gian tới từ các nước trên toàn cầu, dẫn đầu là Mỹ, Nga, Nhật Bản, Canada v.v…Theo ước tính, trạm ISS đang trị giá160 tỷ $ – đắt giá nhất đối với các phương tiện vũ trụ khác do nhân loại đã từng chế tạo nên.

Do quỹ đạo của Trạm vũ trụ Quốc tế thuộc dạng quỹ đạo gần mặt đất, độ cao cách Mặt Đất chỉ trong khoảng từ 319,6 km đến 346,9 km, trạm có các tấm pin mặt trời rộng, phản chiếu tốt ánh sáng Mặt Trời nên có thể xem xét ISS từ Mặt Đất. ISS di chuyển trong không gian với tốc độ bình quân là 27.743,8 km/giờ, ứng với 15,79 lần cất cánh quanh Trái Đất hàng ngày.

Từ năm 2007, ISS đã biến đổi thành vệ tinh nhân tạo lớn nhất trong quỹ đạo Trái Đất, to hơn bất kỳ trạm vũ trụ nào khác. Khi được lắp đặt đầy đủ các mô-đun, ISS có thể tích được điều áp khoảng chừng 1.000 m³, với trọng lượng khoảng 400.000 kg (400 tấn), có thể tạo nên xấp xỉ 100 kilowatt năng lượng, bề dài toàn thể giàn đỡ là 108,4 m, bề dài các mô-đun là 74 m, & chứa được 6 phi hành gia.

Một trong những mục đích chính của ISS là phân phối một vị trí để giám sát thực hiện các thử nghiệm & đòi hỏi một hoặc nhiều điều kiện đặc biệt hiện tại trên trạm cho công việc này. Những ngành nghề tìm hiểu chính bao gồm sinh học (gồm tìm hiểu y sinh & công nghệ sinh học), vật lý (gồm vật lý chất lỏng, khoa học Nguyên liệu, & cơ học lượng tử), thiên văn học (bao gồm vũ trụ học), & khí tượng học…

Nhờ những chuyến du hành mang người lên bảo trì mà ISS còn hoạt động thêm được đến năm 2028. Chính vì vậy, trạm ISS vẫn sẽ là nền tảng tìm hiểu khoa học trọng yếu, giữ vai trò tiến triển mục tiêu kế tiếp cho những chuyến cất cánh du hành của người Mỹ lên vũ trụ.

Nam Minh (TH)

Xem Thêm  Tội ngoại tình có hay không?

By ads_law

Trả lời