Ngày 21 tháng 6 tới đây, cũng đúng vào ngày Hạ chí, người dân viet nam có thời cơ xem xét hiện tượng nhật thực một phần kỳ thú với tỉ lệ che phủ từ 27 đến 79% (tùy vị trí). Toàn thể tiến trình nhật thực một phần sẽ kéo dài hơn 3 tiếng đồng hồ

Nhật thực là gì?

Trái Đất quay quanh Mặt Trời & Mặt Trăng quay quanh Trái Đất. Thi thoảng ba thiên thể này sẽ dóng thẳng hàng nhau. Nếu như Mặt Trăng nằm giữa Mặt Trời & Trái Đất, chắn tia nắng chiếu tới hành tinh của các bạn, lúc đó sẽ diễn ra hiện tượng nhật thực.

Dù rằng Mặt Trời to hơn Mặt Trăng khoảng 400 lần, nhưng khoảng cách từ Trái Đất tất cả chúng ta tới Mặt Trời lại xa gấp 400 lần khoảng cách tới Mặt Trăng, thành ra khi nhìn từ Trái Đất, hai thiên thể hình như có cùng kích thước. Một sự sắp xếp kì diệu của tạo hóa!

Tùy vào vào địa điểm tương đối giữa ba thiên thể Mặt Trời, Trái Đất, Mặt Trăng mà tất cả chúng ta thấy 3 kiểu nhật thực:

 


Nhật thực toàn phần: xảy ra khi Trái Đất, Mặt Trăng, Mặt Trời nằm đúng đắn trên cùng một đường thẳng, & Mặt Trăng sẽ vừa khít trùm kín Mặt Trời. Tất cả chúng ta chỉ có thể xem xét được kiểu nhật thực này ở những nơi nằm ở giữa vùng bóng tối (umbra) của Mặt Trăng. Khung trời khi ấy sẽ tối sầm như chập tối vậy.
Nhật thực một phần: xảy ra khi Trái Đất, Mặt Trăng, Mặt Trời không thực sự nằm trên một đường thẳng. Khi ấy, Mặt Trăng chỉ chắn được một phần Mặt Trời.
Nhật thực hình khuyên: hiện ra khi Mặt Trăng cách xa Trái Đất nhất. Càng nằm cách xa Trái Đất thì trông Mặt Trăng càng nhỏ, thành ra không hoàn toàn che khuất Mặt Trời mà chỉ như chiếc dĩa nhỏ đặt lên trên chiếc dĩa to hơn nằm ở phía sau là Mặt Trời. Kiểu nhật thực này tạo một đường viền trông như chiếc nhẫn bao quanh Mặt Trăng.

Nhật thực ngày 21/6 sẽ diễn ra như vậy nào?

Nhật thực toàn phần: xảy ra khi Trái Đất, Mặt Trăng, Mặt Trời nằm đúng đắn trên cùng một đường thẳng, & Mặt Trăng sẽ vừa khít trùm kín Mặt Trời. Tất cả chúng ta chỉ có thể xem xét được kiểu nhật thực này ở những nơi nằm ở giữa vùng bóng tối (umbra) của Mặt Trăng. Khung trời khi ấy sẽ tối sầm như chập tối vậy.Nhật thực một phần: xảy ra khi Trái Đất, Mặt Trăng, Mặt Trời không thực sự nằm trên một đường thẳng. Khi ấy, Mặt Trăng chỉ chắn được một phần Mặt Trời.Nhật thực hình khuyên: hiện ra khi Mặt Trăng cách xa Trái Đất nhất. Càng nằm cách xa Trái Đất thì trông Mặt Trăng càng nhỏ, thành ra không hoàn toàn che khuất Mặt Trời mà chỉ như chiếc dĩa nhỏ đặt lên trên chiếc dĩa to hơn nằm ở phía sau là Mặt Trời. Kiểu nhật thực này tạo một đường viền trông như chiếc nhẫn bao quanh Mặt Trăng.

Nhật thực ngày 21/6 tới đây là nhật thực hình khuyên, ngoài ra ở viet nam chỉ xem xét được pha nhật thực một phần. Lộ trình của nhật thực sẽ khởi đầu ở Trung Phi, đi ngang qua Ả-rập Xê-út, Bắc Ấn & Nam Trung Quốc trước khi chấm dứt ở vùng biển Thái Bình Dương. Pha nhật thực một phần có thể xem xét được ở phần đông Đông Phi, Trung Đông & Nam Á, trong đó có viet nam.

Trái với lần nhật thực một phần tháng 12 năm trước, lần này người dân phía Bắc nước ta sẽ xem xét được nhật thực một phần với tỉ lệ che phủ cực đại to hơn người phía Nam. Rõ ràng, tỉ lệ che phủ cao đặc biệt là 79% (Hà Giang), & thấp đặc biệt là 27% (Cà Mau).

Bảng dưới đây liệt kê quá trình nhật thực một số tỉnh & tp tại viet nam. Bạn có thể tra cứu quá trình nhật thực & tỉ lệ che phủ cực đại tại nơi sinh sống thông qua trang web Timevàamp;Date.

Địa danh Nhật thực một phần khởi đầu Nhật thực một phần cực đại Nhật thực một phần chấm dứt Tỉ lệ che phủ cực đại
Hà Giang 13:12 14:52 16:16 79%
Hà Nội 13:16 14:55 16:18 71%
Đà Nẵng 13:30 15:04 16:22 56%
Thành Phố Hồ Chí Minh 13:37 15:05 16:18 36%
Cà Mau 13:38 15:02 16:12 27%

Làm cách nào để xem xét nhật thực an toàn?

Địa danh Nhật thực một phần khởi đầu Nhật thực một phần cực đại Nhật thực một phần chấm dứt Tỉ lệ che phủ cực đạiHà Giang 13:12 14:52 16:16 79phần trămHà Nội 13:16 14:55 16:18 71phần trămĐà Nẵng 13:30 15:04 16:22 56phần trămThành Phố Hồ Chí Minh 13:37 15:05 16:18 36phần trămCà Mau 13:38 15:02 16:12 27%

NASA lời khuyên rằng không được phép nhìn mắt trần vào Mặt Trời hoặc sử dụng các loại kính râm, kính chống nắng thông thường. Kính râm có thể giảm lượng ánh sáng chứng kiến, nhưng chẳng thể cản được tia cực tím cường độ cao.

Bất trắc hơn, tuyệt đối không được nhìn Mặt Trời qua các thiết bị xem xét như ống nhòm hoặc kính thiên văn nếu chưa gắn kính lọc thích hợp, vì ánh sáng Mặt Trời hội tụ có thể đốt cháy võng mạc chỉ trong tích tắc.

Cách an toàn để xem xét nhật thực là tạo một lỗ thủng nhỏ bằng đầu bút chì lên tờ giấy hoặc bìa cứng, sau đó để ánh sáng Mặt Trời chiếu qua lỗ lên màn hình tạm thời như là một mẩu giấy. Hình ảnh hiện lên trên màn hình xem xét tạm thời sẽ an toàn hơn cho mắt của các bạn.

Chuyên nghiệp hơn, bạn có thể tìm mua kính mắt nhật thực (eclipse glasses) – một thiết bị xem xét gọn nhẹ, trông khá giống kính râm nhưng đủ khả năng chặn bức xạ nguy hại từ Mặt Trời. So với ống nhòm hoặc kính thiên văn, bạn cần gắn thiết bị lọc ánh sáng chuyên dụng gọi là tấm lọc mặt trời (solar filter).

Nhưng ngay cả vậy thì việc xem xét Mặt Trời qua kính thiên văn vẫn tiềm tàng nhiều nguy cơ, đòi hỏi bạn cần thận trọng trong suốt tiến trình xem xét.

Dự đoán nhật thực tại viet nam

Sau lần nhật thực ngày 21/6 này, người viet nam phải đợi đến năm 2023 mới lại xem xét được hiện tượng thiên văn kỳ thú. Ngoài ra, nhật thực ngày 20/4/2023 này không ấn tượng chút nào khi ở nước ta Mặt Trời chỉ bị che khuất tối đa 5%.

Hai lần nhật thực một phần vào năm 2027 & năm 2028 cũng không đáng lưu ý cho lắm vì tỉ lệ che phủ chỉ đạt lần lượt 15% & 30%.

Phải đến năm 2031, tất cả chúng ta mới lại thấy một lần nguyệt thực thú vị khi có nơi ở viet nam xem xét được tỉ lệ che phủ lên tới 80%.

Bạn mong muốn xem xét nhật thực toàn phần ở viet nam? Hãy nỗ lực chờ đến tháng 4 năm 2070 nhé!

Xem Thêm  Khí quyển Sao Kim trong tiếng Tiếng Anh - Tiếng Việt-Tiếng Anh

By ads_law

Trả lời