Quân đội Mỹ mở campaign trả đũa quy mô lớn sau khoảng thời gian tàu hộ vệ hoả tiễn nước này trúng thủy lôi Iran trên vịnh Ba Tư.

 

 

Đòn dằn mặt của Mỹ khi tàu chiến trúng thủy lôi Iran năm 1988

Tàu chiến Mỹ tấn công giàn khoan dầu Iran ngày 18/4/1988. Video: US Navy.

Năm 1980, Iraq phát động campaign quân sự tấn công Iran với nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng chính yếu nhằm tận dụng thực trạng bất ổn sau khoảng thời gian đế chế Shah sụp đổ & ngăn cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran lan sang các đất nước láng giềng. Hành động này châm ngòi cho Tranh đấu Iran – Iraq kéo dài suốt 8 năm.

Mỹ, Liên Xô & nhiều nước Arab không trực tiếp tham chiến nhưng giãi bày sự ủng hộ với Iraq, trong lúc Iran bị cô lập trên trường quốc tế. Để ngăn Iran tấn công các tàu chở dầu đi ngang qua vịnh Ba Tư, hải quân Mỹ triển khai nhiều chiến hạm thực hiện trách nhiệm hộ tống. Trong một đợt hộ tống như thế, một tàu chiến Mỹ bị trúng thủy lôi, dẫn tới campaign đền đáp khiến Iran mất một nửa lực lượng hải quân chỉ trong chiều 18/4/1988.

Ngày 14/4, tàu hộ vệ hoả tiễn USS Samuel B. Roberts trúng thủy lôi khi đang hộ tống một tàu chở dầu đưa cờ Kuwait. Vụ nổ tạo nên lỗ thủng rộng 4,5 m trên thân chiến hạm Mỹ & suýt khiến nó bị chìm. Con tàu được mang về cảng Dubai, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) sau đó hai ngày.

Hải quân Mỹ sau đó phát hiện nhiều quả thủy lôi trên vịnh Ba Tư. Mã số của chúng cùng loạt với nhiều quả thủy lôi được tìm ra trên tàu đổ bộ Iran Ajr trong tháng 9/1987, cho thấy USS Samuel B. Roberts đã trúng thủy lôi của Tehran. Lầu Năm Góc mau chóng lên chiến lược tấn công trả đũa đưa tên Praying Mantis (Bọ ngựa) nhằm dằn mặt Iran.

Ngày 18/4, hải quân Mỹ mở cuộc tấn công với lực lượng gồm tàu sân cất cánh USS Enterprise, hai tuần dương hạm, 4 khu trục hạm, ba tàu hộ vệ hoả tiễn & một tàu vận chuyển đổ bộ. Mục tiêu của nhóm tàu chiến Mỹ là giàn khoan dầu Sassan, Rakhsh & Sirri trên vùng biển Iran, được dùng để theo dõi tuyến đường thủy qua eo biển Hormuz.

Xem Thêm  Lịch sử tên gọi các chòm sao thiên văn

Lực lượng Mỹ tiếp cận giàn khoan Sassan lúc 8h sáng, phát thông báo qua sóng vô tuyến & yêu cầu những người có mặt trên giàn khoan rời đi. Tàu chiến Mỹ khai hỏa sau 20 phút, các khẩu đội pháo nòng đôi ZU-23 cỡ nòng 23 mm trên giàn khoan mau chóng bắn trả.

USS Samuel B. Roberts được sửa chữa sau khoảng thời gian trúng thủy lôi. Ảnh: US Navy.

Pháo hạm Mỹ có ưu điểm về tầm bắn & sát thương mau lẹ vô hiệu hóa một số khẩu ZU-23 Iran. Lực lượng trên giàn khoan phát tín hiệu đề xuất ngừng bắn & các tàu chiến chấp nhận. Sau thời điểm một tàu kéo mang nhân sự giàn khoan rời khỏi khu vực, lực lượng Mỹ tiếp tục nã pháo & phá hủy những khẩu đội ZU-23 còn sót lại.

Lính thủy đánh bộ từ tàu vận chuyển đổ bộ USS Trenton tiếp cận giàn khoan dưới sự yểm trợ của trực thăng AH-1 Cobra & tìm ra một người sống sót. Họ thu thập ebook tình báo & cài chất nổ để phá hủy Sassan. Nhóm tàu chiến Mỹ sau đó chuyển hướng tới giàn khoan Rakhsh.

Không quân Iran điều hai tiêm kích F-4 Phantom II tấn công nhóm tàu chiến Mỹ, nhưng biên đội này đổi hướng sau khoảng thời gian tàu khu trục USS Lynde McCormick bật radar hỏa lực & khóa mục tiêu vào chúng. Sau thời điểm di chuyển được nửa đường, các tàu chiến Mỹ nhận lệnh hủy cuộc tấn công để giảm căng não với Tehran.

Nhóm tác chiến thứ hai gồm tàu tuần dương USS Wainwright, hộ vệ hạm USS Simpson & USS Bagley tấn công giàn khoan Sirri. Đặc nhiệm hải quân Mỹ (SEAL) dự tính đổ bộ, làm chủ & phá hủy công trình này, nhưng giàn khoan đã hư hỏng nặng sau đợt pháo kích của tàu chiến Mỹ & đợt đổ bộ bị hủy.

Iran ứng phó bằng cách triển khai ít nhất 6 xuồng cao tốc Boghammar tấn công các mục tiêu trên vịnh Ba Tư như tàu hậu cần Willie Tide của Mỹ, tàu dầu York Marine của Anh & giàn khoan dầu Scan Cất cánh đưa cờ Panama, khiến các tàu đều hư hại.

Mỹ cho hai cường kích A-6E bay từ tàu sân cất cánh USS Enterprise & được một tàu hộ vệ dẫn đường tới địa điểm nhóm xuồng Iran. Máy cất cánh Mỹ thả bom chùm, đánh chìm một xuồng & làm hư hỏng những chiếc còn sót lại.

Xem Thêm  Tìm hiểu về hai vệ tinh tera và aqua

Kịch tính tiếp tục tăng trưởng khi hai tàu hoả tiễn Iran khiêu chiến với USS Wainwright & nhóm chiến hạm Mỹ. Hạm trưởng trên tàu Wainwright phát đi đồng loạt cảnh cáo, trong đó có nhắc nhở “tắt máy, rời bỏ tàu, tôi sẽ đánh chìm tàu của các vị”. Tàu hoả tiễn Joshan của Iran đền đáp bằng cách phóng một hoả tiễn diệt hạm Harpoon, nhưng quả đạn bị mồi bẫy trên tàu chiến Mỹ đánh lừa & đâm xuống biển.

Tàu hộ vệ USS Simpson phóng 4 hoả tiễn phòng không RIM-66 Standard, USS Wainwright cũng bắn một quả RIM-66. Toàn thể 5 quả đạn đều đánh trúng đích, phá hủy phần thượng tầng của tàu Joshan nhưng không đánh chìm được nó. USS Bagley phóng một quả hoả tiễn diệt hạm Harpoon nhưng trượt mục tiêu. Ba tàu chiến Mỹ sau đó áp sát chiến hạm Iran & đánh chìm nó bằng hải pháo.

Tàu hộ vệ Sahand bốc cháy dữ dội sau đòn tấn công của Mỹ. Ảnh: Wikipedia.

Một biên đội tiêm kích F-4 Iran duy trì khoảng cách gần 50 km với USS Wainwright, trước khi tàu chiến Mỹ phóng hai quả đạn RIM-174 Standard ERAM. Một quả kích nổ gần mục tiêu, thổi cất cánh một phần cánh & găm nhiều mảnh văng vào thân chiếc F-4. Biên đội tiêm kích Iran rút lui & bay xuống an toàn ở sân cất cánh Bandar Abbas.

Chiến sự tiếp diễn khi tàu hộ vệ Sahand của Iran rời cảng Bandar Abbas để khiêu chiến với lực lượng Mỹ. Hai cường kích A-6E phát hiện nó khi đang tuần tra trên không.

Sahand phóng hoả tiễn phòng không nhằm vào biên đội A-6E nhưng trượt mục tiêu, máy cất cánh Mỹ đền đáp bằng hai hoả tiễn diệt hạm Harpoon & 4 hoả tiễn dẫn đường laser Skipper. Tàu khu trục USS Joseph Strauss cũng phóng một quả Harpoon. Phần nhiều hoả tiễn đều trúng đích, khiến Sahand hỏng nặng & bốc cháy dữ dội. Ngọn lửa từ boong tàu sau đó lan xuống kho đạn, gây ra vụ nổ làm con tàu chìm hẳn.

Chiều 18/4, tàu hộ vệ Sabalan rời cảng Bandar Abbas & phóng nhiều hoả tiễn phòng không vào phi đội A-6E Mỹ. Cường kích Mỹ thả một quả bom dẫn đường laser trúng ống khói tàu chiến Iran, khiến nó bốc cháy & mất khả năng đấu tranh. Dù phần đuôi bị chìm một phần, Sabalan vẫn được kéo về cảng để sửa chữa & trở lại hoạt động sau này. Những chiếc A-6E ngừng tấn công & trở về tàu sân cất cánh USS Enterprise.

Xem Thêm  Huawei muốn ‘lên trời’, phóng 10.000 vệ tinh xây dựng mạng 6G và tuyên chiến với Starlink của Tesla

Iran tiếp tục phóng một số hoả tiễn chống hạm HY-4 vào nhóm tàu chiến Mỹ trên eo biển Hormuz & USS Gary ở bắc vịnh Ba Tư. Không những thế, toàn bộ đều trượt mục tiêu do tàu chiến Mỹ cơ động tránh né & tung mồi bẫy đánh lừa. Lầu Năm Góc sau đó bác bỏ thông tin chiến hạm Mỹ bị tấn công nhằm tránh để căng não leo thang.

Sau thời điểm đánh hỏng tàu Sabalan, lực lượng hải quân Mỹ được lệnh rút quân, giúp Iran có đường xuống thang & tránh gây ra thêm xung đột. Tehran đồng ý đề nghị ngừng bắn, nhưng hai bên vẫn duy trì tình trạng báo động sẵn sàng đấu tranh. Nhiều cuộc xung đột suýt nổ ra vào đêm 18/4 & rạng sáng 19/4 khi lực lượng Mỹ & Iran hoạt động trong khu vực.

Địa điểm vịnh Ba Tư (Persian Gulf) & eo biển kế sách Hormuz. Đồ họa: NY Times.

Tổng hợp sau trận đánh cho thấy Iran có 56 quân sĩ bỏ mạng, trong lúc Mỹ mất hai phi công trực thăng AH-1 do đâm xuống biển khi tránh né hỏa lực phòng không.

Campaign Praying Mantis là trận hải chiến lớn nhất của Mỹ kể từ sau Thế chiến II, đánh dấu lần đầu hải quân nước này đấu hoả tiễn diệt hạm với đối phương. Đây cũng là lần duy nhất Mỹ đánh chìm một chiến hạm mặt nước chủ lực trong công đoạn từ năm 1945 đến nay.

“Chỉ trong một buổi chiều 18/4/1988, tàu chiến và máy bay Mỹ đã đánh chìm hoặc làm hư hại nặng một nửa lực lượng tác chiến của hải quân Iran. Thiệt hại trong trận đánh này nhiều hơn tổng thiệt hại của Iran sau 8 năm chiến tranh với Iraq. Đây dường như là một trong những lý do chính khiến Iran quyết định chấm dứt chiến tranh với Iraq vào giữa năm đó”, Chuyên Viên quân sự Tyler Rogoway đánh giá.

Vũ Anh (Theo War is Boring)

By ads_law

Trả lời