Tên khoa học:

Pseudomonas solanacearum

Bệnh héo xanh cà chua, khoai tây do vi khuẩn  Pseudomonas solanacearum được Ervin Smith phát hiện trước nhất trên cây họ cà ở Mỹ vào năm 1896. Cho đến nay, bệnh thông dụng rất rộng đa số các nước châu Á, Phi, Mỹ, Úc, bệnh khởi đầu hiện ra ở châu Âu (bỉ, Thụy Điển,…) gây hại nghiêm trọng chủ đạo ở các nước vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới, có khi hậu nóng, ẩm. Bệnh gây hại trên 278 loài cây trên 44 cây trồng khác nhau trong đó đáng cảnh báo đặc biệt là các cây có giá trị kinh tế cao như cà chua, khoai tây, thuốc lá, ớt, cà, lạc, vừng, hồ tiêu, đậu tương, dâu tằm, chuối,…Bệnh mốc xanh vi khuẩn gây thiệt hại kinh tế lớn, giảm năng suất từ 5 – 100% tùy thuộc vào từng đối tượng thực vật, cây giống, vùng địa lý & nhiều yếu tố khác.

1. Biểu hiện bệnh héo xanh cà chua, khoai tây

– Biểu hiện bệnh héo xanh trên cây con & cây lớn từ ra hoa đến thu hoạch. Khi cây còn non (khoai tây, lạc,…) tất cả lá héo rũ mau lẹ đột ngột, lá tái xanh & cây chết khô.

– Trên cây đã lớn thường dễ phát hiện trên đồng ruộng với các biểu hiện rõ rệt” 1 – 2 cành, nhánh có lá héo rũ xuống, tái xanh, sau 2 – 5 ngày toàn thân cây héo xanh. Trên thân vỏ vẫn còn xanh hoặc hiện ra những sọc nâu, vỏ thân phía gốc sù sì, thân vẫn rắn đặc.

– Cắt ngang thân, cành nhìn rõ vòng bó mạch dẫn, mô xylem có màu nâu sẫm, bên trong bó mạch chứa đầy dịch nhờn vi khuẩn, ấn nhẹ vào đoạn cắt hoặc ngâm đoạn cắt thân có mạnh dẫn màu nâu vào cốc nước có lẽ thấy dịch vi khuẩn ở trong  đùn chảy qua miệng cắt ra ngoài. Dấu hiệu này được coi là 1 cách bắt bệnh nhanh bệnh héo do vi khuẩn. Khi cây đã héo, nhổ lên thấy rễ bị thâm đen, thối hỏng.

– So với khoai tây, củ cũng nhiễm bệnh ở ngoài đồng ruộng cho tới kho gìn giữ. Cắt đôi củ bệnh thấy các vòng mạch dẫn nâu đen có giọt dịch vi khuẩn màu trắng đục tiết ra trên mặt phẳng lát cắt.

– Đây là loại bệnh thuộc kiểu hai bó mạch xylem, tác mạch dẫn gây hiện tượng chết héo cây, dễ lầm lẫn với các bệnh héo do nấm hoặc các lý do khác gây ra song vẫn có lẽ phân biệt được.

Xem Thêm  [Update] Phim Định Luật Tình Yêu Của Murphy, Định Luật Tình Yêu (19 | phim yeu anh hon ca murphy - Xác minh

2. Lý do gây bệnh héo xanh cà chua, khoai tây

– Vi khuẩn gây bệnh héo xanh cà chua, khoai tây là loại vi khuẩn đất ký sinh cây trồng thuộc họ Pseudomonadacea, thuộc bộ Pseudomonadales.

– Vi khuẩn héo xanh cà chua, khoai tây hình gậy 0,5×1,5 micromet, hảo khí, chuyển động có lông roi (1 – 3 ) ở đầu. Nhuồm Gram âm.

– Trên môi trường Kelman (1954) khuẩn lạc có màu kem nhắn bóng, nhờn (vi khuẩn có tính độc gây bệnh).

– Nếu khuẩn lac chuyển sang khuẩn lạc nâu, nhăn nheo là isolate vi khuẩn mất tính độc (nhược độc). Để phát hiện dòng vi khuẩn có tính độc thường dùng môi trường chắt lọc TZC. Trên môi trường này isolate vi khuẩn có tính độc sẽ có khuẩn lạc ở giữa màu hồng ở rìa có màu trắng.

– Nói chung loài Pseidomonas solanacearum phân hóa thành nhiều races, biovars khác nhau tùy thuộc vào loài cây ký chủ, vùng địa lý, dấu hiệu sinh hóa tính độc, tính gây bệnh.

Cho đến nay dựa theo hai nền tảng phân loại khác nhau để phân loại chúng:

– Các pathovars, các races (chủng, nhóm nòi) phân định trên nền tảng phổ ký chủ của chúng & vùng địa lí phân bố (Buddenhagen, 1962).

+ Race 1: Có phổ ký chủ rộng, các cây họ cà (cà chua, khoai tây, thuốc lá, cà bát,…), họ đậu (lạc,…) phân bố ở các mảnh đất thấp, nhiệt đới, cận nhiệt đới (biovar 1, 3 & 4).

+ Race 2: Gây bệnh trên chuối (tam bội) Heliconia, phân bố ở vùng nhiệt đới châu Mỹ, châu Á (biovar 3 & 2).

+ Race 3: Chủ đạo hại khoai tây (cà chua) phân bố ở vùng nhiệt độ thấp hơn, mảnh đất núi cao nhiệt đới, cận nhiệt đới (biovar 2).

+ Race 4: Hại chủ đạo trên cây gừng (Philippines) (biovar 4).

+ Race 5: Hại trên cây dâu tằm (Trung Quốc) (biovar 5).

– Các Biovars phân định trên nền tảng đặc tính hóa (oxy hóa các nguồn Hydrate cacbon gồm 3 loại đường Lactose, maltose, cellobiose & 3 loại rượu mannitol, dulcitol, Sorbitol) đã xác nhận có 5 biovar ở các vùng trên toàn cầu là các biovar 1, 2, 3, 4 & 5.

– Ở miền Bắc VN, những tìm hiểu gần đây đã xác nhận chủ đạo tồn tại race 1 (biovar 3 & 4) hại trên lạc, cà chua, khoai tây,…Biovar 3 có đặc tính tạo thành xit oxy hóa cả 6 loại lactosse, maltose, cellobiose, dulcitol, mannitol & sorbitol. Biovar 4 chỉ oxy hóa (phản ứng +) ba loại dulcitol, mannitol & sorbitol.

Xem Thêm  [NEW] 2 cách gấp máy bay giấy bay lượn cực lâu mãi không rơi | cách gấp máy bay bằng giấy - Xác minh

3. Dấu hiệu xâm nhiễm & lớn mạnh bệnh héo xanh cà chua, khoai tây

– Vi khuẩn này xâm nhiễm vào rễ, thân, cuống lá qua các vết thương cơ giới do nhổ  cây con giống đem về trồng (cà chua), do côn trùng hoặc tuyến trùng tạo thành, do chăm chút vun trồng,…

– Vi khuẩn cũng có lẽ xâm nhập vào qua các lỗ hở tự nhiên, qua bì khổng trên củ khoai tây. Sau thời điểm đã xâm nhập vào rễ lan tới các bó mạch dẫn xylem, sinh sản lớn mạnh ở trong đó. Sản chào đời các men pectinaza & cellulaza để phân hủy mô, chào đời các độc tố ở dạng exopolysaccarit (EPS) & lipopolysacrit (LPS) vít tắc mạch dẫn cản trở sự giao nhận nước & nhựa trong cây, dẫn tới cây héo mau lẹ. SPS được thống kê ra nhờ có nhóm gen eps.A, eps. B, & OPS (Cook, Sequeira, 1991).

– Bệnh truyền lan từ cây này sang cây khác trên đồng ruộng nhờ tưới nước tưới, nước mưa, gió bụi, đất bám dính ở các dụng cụ để vun sới, chăm chút cây. Vai trò của tuyến trùng nốt sưng Meloidogyne incognita & các loài tuyến trùng khác hoạt động ở trong đất, tạo vết thương cho vi khuẩn truyền lan, lây bệnh hỗn hộp rất đáng cảnh báo để ngăn ngừa.

– Bệnh lớn mạnh mạnh & nhanh trong điều kiện nhiệt độ cao, mưa gió, đặc biệt là ở trên đất cát pha, thịt nhẹ hoặc đất đã nhiễm vi khuẩn, trồng các giống mẫn cảm với bệnh từ trước. Nhiệt độ là yếu tố trọng yếu tác động tới sự phát sinh lớn mạnh của bệnh. Nhiệt độ phù hợp đặc biệt là to hơn 30 độ C. Biểu hiện hiện ra rõ trên cây khi mà nhiệt độ ít nhất phải trên 20 độ C & nhiệt độ đất phải > 14 độ C, ẩm độ cao, tưới nhiều, tưới ngập rãnh đều là điều kiện tốt cho xâm nhiễm lớn mạnh mạnh, truyền lan dễ dàng.

– Đất khô ải hoặc ngâm nước dài ngày (luân canh lúa nước), bón phân đạm hữu cơ, phân hoai mục với lượng cao (thâm canh) đều có khả năng làm giảm bệnh. Bố trí thời vụ cũng có ý nghĩa. Bệnh thường lớn mạnh mạnh, gây hại to hơn trong vụ & chua trồng sớm (tháng 9) & trong vụ khoai tây cà chua xuân hè ở các tỉnh phái Bắc.

Xem Thêm  [Miễn Phí] Các loại cá cảnh dễ sinh sản, dễ nuôi | cua đẻ trứng hay đẻ con - Xác minh

– Nguồn bệnh vi khuẩn trước nhất truyền qua vụ qua năm là đất, tàn dư cây bệnh & củ giống (khoai tây). Ở trong đất vi khuẩn có lẽ bảo tồn sức sống bền vững tới 5 – 6 năm hoặc 6 – 7 tháng tùy thuộc vào vào tác động của nhiệt độ, độ ẩm, loại đất, các yếu tố sinh vật & các yếu tố khác.

– Củ giống khoai tây nhiễm bệnh thậm chí bệnh ẩn (không có biểu hiện) là nguồn lây bệnh đi các nơi xa.

4. Giải pháp phòng trừ bệnh héo xanh vi khuẩn cà chua, khoai tây

Phòng chống bệnh héo xanh vi khuẩn hiện tại còn rất khốn khó cầu kỳ, là vấn đề tồn tại chung nhất toàn cầu. Khả năng tốt đặc biệt là phải ứng dụng các bí quyết phòng trừ thống kê, chủ động sớm:

– Chọn lựa sử dung trồng các giống chống bệnh, có năng suất, đặc biệt thiết yếu cho acsc vùng màu vùng có stress bệnh nguy kịch hàng năm. Sử dụng cà chua ghép trên gốc cà chua kháng bệnh.

– Cây giống củ giống (cà chua, khoai tây) khỏe, sạch bệnh, lấy giống ở các vùng, các ruộng không nhiễm bệnh. Kiểm soát loại bỏ củ giống nhiễm bệnh ở trong kho trước khi đem trồng.

– Tiêu hủy tàn dư cây bệnh. Diệt trừ các loài cỏ dại đặc biệt các loài cỏ dại là ký chủ của bệnh Ageratum conyzoides,…

– Ngâm nước ruộng trong 15 – 30 ngày, hoặc cày đất phơi ải khô giới hạn nguồn bệnh vi khuẩn & tuyến trùng ở trong đất. Chúng mẫn xảm với điều kiện ngập nước & khô hạn.

– Luân canh với lúa nước hoặc các loài cây phi ký chủ như ngô, mía, bông.

– Tăng cường bón phân hữu cơ, phân hoai mục với bón vôi.

– Giải pháp sinh học: Sử dụng dược phẩm vi sinh vật đối kháng, tạo cơ hội cho đất tơi xốp, nhiều đất hữu cơ để tăng cường số lượng & hoạt tính đối kháng của các vi sing vật đối kháng ở trong đất.

Nguồn: admin thống kê

By ads_law

Trả lời