Nhật thực một phần 21/06/2020 – hiện tượng hiếm gặp trong thập kỷ tới

Hiện tượng thiên văn đáng cảnh báo nhất năm 2020 sẽ diễn ra vào chiều ngày 21 tháng 6 tới đây: nhật thực một phần. Với tỷ lệ che phủ tương đối lớn, đây sẽ là hiện tượng cuốn hút so với người yêu thích xem xét khung trời ở viet nam không những của năm nay mà còn trong nhiều năm sắp đến.

 

Nhật thực là gì?

Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời trong lúc Mặt Trăng chuyển động quanh Trái Đất. Mỗi chu kỳ của mình, Mặt Trăng đi vào địa điểm nằm giữa Trái Đất & Mặt Trời một lần. Bên cạnh đó, vì hai quỹ đạo lệch nhau khoảng 5 độ nên không phải lần nào Mặt Trăng cũng đi cắt qua đường nối Trái Đất & Mặt Trời. Nói cách khác, nhiều lần Mặt Trăng đi vào giữa (thời điểm “Trăng mới” (New Moon), đêm không Trăng) mới có một lần ba thiên thể (Mặt Trời – Mặt Trăng – Trái Đất) thẳng hàng.

Khi ba thiên thể thẳng hàng với Mặt Trăng nằm ở giữa, nó che khuất Mặt Trời khiến người xem xét từ Trái Đất thấy một phần hoặc toàn thể Mặt Trời bị tối đen lại. Điều thú vị là, vì Mặt Trăng có đường kính bé hơn khoảng 400 lần đối với Mặt Trời & khoảng cách từ nó đến Trái Đất cũng bé hơn khoảng 400 lần đối với khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời, nên Mặt Trăng có thể che vừa vặn đĩa sáng Mặt Trời. Sự tự dưng này của tự nhiên đã đưa tới may mắn cho nhân loại khi có những thời dịp ngắm nhìn nhật thực toàn phần. Tuy nhiên, nhật thực toàn phần thường niên trong một phạm vi nhỏ, vì bóng của Mặt Trăng in xuống Trái Đất chỉ tạo ra một vết rất nhỏ & lướt đi cực kỳ nhanh. Những khu vực sát bên sót lại có thể xem xét nhật thực một phần. Hai lần Nhật thực toàn phần liên tiếp xảy ra tại cùng một địa điểm thường cách nhau khá lâu.

Xem Thêm  Tổng chỉ huy Lực lượng Không gian Mỹ nói về 'vệ tinh sát thủ' của Trung Quốc và nguy cơ xảy ra xung đột gia tăng

Nhờ nhật thực, một phần nhiều ánh sáng của Mặt Trời chiếu trực diện tới địa điểm của người xem xét trên Trái Đất bị che khuất. Này là thời dịp để các nhà khoa học xem xét được ánh sáng từ các sao hoặc thiên hà ở xa phía sau Mặt Trời, nhờ này mà từ năm 1919, lần trước tiên một phán đoán của thuyết tương đối rộng của Albert Einstein đã được kiểm chứng: Ánh sáng từ các thiên thể ở xa bị bẻ cong khi đi ngang qua gần rìa của Mặt Trời do trường cuốn hút của Mặt Trời gây ra.

Có hai dạng nhật thực căn bản là nhật thực toàn phần (toàn thể Mặt Trời bị che khuất) & nhật thực một phần (chỉ một phần bị che khuất). không chỉ thế có một nhật thực hiếm xảy ra hơn là nhật thực hình khuyên, toàn thể Mặt Trăng đi vào khu vực đĩa sáng của Mặt Trời nhưng do sai lệch về khoảng cách nên nó không che hết Mặt Trời mà để lộ ra một vành sáng như một chiếc khuyên.

 

Nhật thực diễn ra ngày 26/12/2019 là nhật thực hình khuyên. Bên cạnh đó tại viet nam, tất cả chúng ta sẽ chỉ xem xét được nhật thực một phần.

 

Nhật thực ngày 21 tháng 6 tới có gì đặc biệt?

Đa phần các lần xày ra nhật thực, chỉ có một phần nhỏ các khu vực trên toàn cầu có thể xem xét được. Thậm chí, có những nhật thực mà khu vực xem xét được chủ yếu năm ở hải dương hoặc gần một trong hai địa cực – những nơi không có người sinh sống để có thể xem xét. Bên cạnh đó, trong lần nhật thực tháng 6 này, một khu vực rất mênh mông chạy xuyên suốt châu Phi & châu Á có thể xem xét được. Tại viet nam, dù rằng chẳng thể xem xét được nhật thực hình khuyên như ơr một số nơi khác, nhưng người yêu thích khung trời vẫn có thể xem xét được hiện tượng này dưới dạng nhật thực một phần với độ che phủ chẳng hề nhỏ.

Xem Thêm  Top Ứng dụng App xem các kênh tivi bên Trung Quốc Miễn phí ⇒by tiếng Trung Chinese

Đáng cảnh báo hơn nữa, & có vẻ cũng là đáng thương, hiện tượng này sẽ xảy ra chẳng hề nhiều trong tương lai gần. Trong lúc người xem xét ở các bản địa phía Nam (ví dụ như TP. Sài Gòn) sẽ có thời dịp xem xét được 3 lần nhật thực trong vòng 10 năm tới vào các năm 2022, 2026 & 2029; thì với khu vực phía Bắc (ví dụ như Hà Nội) có thể bảo rằng sẽ không có nhật thực nào khác trong một thập kỷ tới bởi hai lần nhật thực hồi tháng 7 năm 2028 & tháng 1 năm 2030 mà khu vực xem xét được sẽ có độ che phủ rất không đáng kể. Nhật thực đáng cảnh báo kế tiếp với người ở Hà Nội & các tỉnh thành ở khu vực phía Bắc sẽ diễn ra hồi tháng 5 năm 2031 – tức là 11 năm nữa.

Vì những nguyên nhân này, chắc nịch rằng nhật thực tới đây sẽ là hiện tượng rất thú vị & có giá trị với những ai yêu thích xem xét thiên văn.

Nhật thực một phần do VACA xem xét & ghi hình này 26 tháng 12 năm 2019.

 

Xem xét như vậy nào?

Nhật thực lần này được xem xét dưới dạng hình khuyên ở các đất nước gồm: Cộng hòa Trung Phi, Công, Ethiopia, phía Nam Pakistan, phía Bắc Ấn Độ & một phần của Trung Quốc. Ngoài các vị trí đó, nhật thực vẫn có thể được xem xét dưới dạng một phần ở Đông & Bắc châu Phi, một phần Đông Nam châu Âu, chủ yếu châu Á & một phần nhỏ ở Bắc Australia.

Xem Thêm  Cách xem nhật thực an toàn mà không gây hại cho mắt bạn

viet nam nằm ở khu vực có thể xem xét được nhật thực với độ che phủ rất đáng cảnh báo, rõ ràng và cụ thể là 77% so với Hà Nội, 65% so với Đà Nẵng & 48% so với TP. Sài Gòn (các tỉnh thành khác ở sát bên hai tp này có độ che phủ chênh lệch một tí, càng xa độ lệch càng lớn).

 

Dưới đây là lịch biểu diễn ra nhật thực tại ba tp nêu trên, đại diện cho ba khu vực của viet nam. Người xem xét tại các khu vực khác có thể tự ước tính ra khoảng thời gian tại địa điểm của mình bằng cách lấy sai số một tí theo tp gần nhất.

Để xem xét nhật thực, về mặt không gian bạn chỉ cần một khung trời quang mây & hướng nhìn đủ để chứng kiến Mặt Trời, tức là đơn giản hơn nhiều đối với khi xem xét những hiện tượng như mưa sao băng hay theo dõi các hành tinh qua kính thiên văn.

Dù vậy, để xem xét nhật thực một cách an toàn nhất, không gây hại cho cặp mắt của mình, chúng ta nên chuẩn bị cho mình như thiết bị thích hợp: kính lọc sáng dành riêng cho mắt, lớp lọc chuyên dụng dành riêng cho kính thiên văn (nếu xem xét bằng kính thiên văn).

Hãy đọc bài sau để nắm vững hơn về các mẹo an toàn trong xem xét nhật thực: Cách an toàn để xem xét nhật thực.

Một hiện tượng đi theo cặp với nhật thực này sẽ diễn ra trước là nguyệt thực nửa tối có thể được xem xét vào rạng sáng ngày 06/06. Nếu điều kiện thời tiết lý tưởng, bạn sẽ đơn giản xem xét hiện tượng này, dù rằng nguyệt thực nửa tối sẽ không có sự thay đổi đáng kể của Mặt Trăng.

Đặng Vũ Tuấn Sơn
– Chủ tịch VACA –

By ads_law

Trả lời