I

Hồi lên sáu, có lần tôi đã chứng kiến một bức họa cực đẹp trong một quyển sách nói về Rừng hoang nhan đề “Những chuyện có thật”. Nó vẽ một con trăn đang nuốt một con vật. Đây là bản sao của bức họa đó. 

Người ta nói trong sách: “Con trăn nuốt chửng cả con mồi mà không nhai. Sau đó nó không thể nhúc nhích được nữa và nó nằm ngủ sáu tháng liền trong khi chờ tiêu hoá.”

Từ đó tôi hay nghĩ đến các cuộc phiêu lưu trong rừng rậm, & đến lượt tôi, với một cây viết chì màu, tôi đã vẽ được bức phác họa trước nhất. Bức phác họa đầu tiền của tôi. Nó như vậy này:

Tôi đem khoe kiệt tác của mình với những người lớn & hỏi họ rằng nó có làm họ kinh hãi không. Họ giải đáp: “Sao lại phải sợ một cái mũ chứ?”

Bức vẽ của tôi không vẽ một cái mũ. Nó vẽ một con trăn đang nằm chờ tiêu hoá một con voi. Thế là tôi phải vẽ phía trong của con trăn, để cho người lớn có thể hiểu. Người lớn khi nào cũng cần có giải thích. Bức phác họa thứ hai của tôi nó như vậy này: 

Những người lớn bèn khuyên tôi nên gác sang một bên các bức vẽ trăn kín & trăn mở kia & nên chuyên chú học địa lý, sử ký, tính toán & văn phạm. Tôi đã bỏ dở như thế đó, vào năm lên sáu, một sự nghiệp hội hoạ tuyệt vời. Tôi bị thất vọng vì sự thất bại của bản thảo số một & số hai. Những người lớn chẳng lúc nào tự họ hiểu được cái gì cả, & thật là mệt cho trẻ em khi nào cũng cần phải giải thích cho họ.

Vậy là tôi phải chọn ngành khác, & tôi học lái máy cất cánh. Tôi đã cất cánh khắp toàn cầu mỗi nơi một chút. & môn địa lý, đúng như thế, đã hỗ trợ tôi rất nhiều. Tôi biết làm sao mà chỉ nhìn qua một cái là phân biệt được ngay Trung Quốc với Arizona. Cái đó thật là ích lợi nếu như người ta cất cánh lạc đường trong đêm tối.

Tôi cũng từng gặp trong đời tôi cả đống những nhân loại đàng hoàng. Tôi đã sống nhiều với những người lớn. Tôi đã chứng kiến họ rất là gần. Nhưng cái đó chẳng làm biến đổi quan niệm của tôi bao nhiêu.

Mỗi lúc gặp một người lớn có lẽ thanh tao một chút, tôi lại thử ông ta bằng bức phác họa số một mà tôi luôn đưa theo. Nhưng luôn luôn ông ta giải đáp: “Đấy là một cái mũ”. Thế là tôi chẳng thèm nói với ông ta về trăn rắn, rừng hoang hay các tại sao nữa. Tôi tự hạ mình xuống ngang tầm ông ta. Tôi nói về chơi bài, chơi gôn, chính trị & cravate. & nhân loại lớn kia cảm thấy bằng lòng vô cùng khi được quen một nhân loại biết điều như thế.

II

Tôi đã sống cô quạnh như thế đó, chẳng có ai để chat chit thực sự, cho đến khi máy cất cánh của tôi bị hỏng giữa sa mạc Sahara, cách đây sáu năm. Có cái gì đó trong động cơ của tôi bị gãy. & tôi chỉ đi một mình không có hành khách cũng chẳng có thợ máy, tôi phải một mình khởi đầu cuộc sửa chữa khổ cực. Đấy là vấn đề sống chết với tôi. Tôi chỉ có đủ nước để uống trong nhiều đặc biệt là tám ngày.

Đêm trước nhất vậy là tôi phải ngủ trên cát ở cách xa nơi người ở hàng ngàn dặm. Lúc đó tôi còn cô độc hơn cả một kẻ đắm tàu trên chiếc bè lên đênh giữa biển. Bạn chắc sẽ tưởng tượng ra nỗi ngạc nhiên của tôi, vào lúc mờ sáng, khi một giọng nói nhỏ nhẹ ngộ nghĩnh đánh thức tôi dậy. Cái giọng ấy nói:

– Nếu ông vui lòng… xin vẽ hộ tôi một con cừu!

– Cái gì?

– Xin vẽ hộ tôi một con cừu…

Tôi nhảy dựng lên như là bị sét đánh. Tôi dụi mắt thật kỹ. Tôi đã nhìn thật kỹ. & tôi thấy một cậu bé thật khác thường đang nhìn tôi với vẻ cực kỳ nghiêm trọng. Đây là bức chân dung đẹp nhất mà về sau tôi vẽ được về cậu bé ấy. Nhưng bức vẽ của tôi chắc là kém đẹp hơn người mẫu nhiều. Không phải lỗi tại tôi. Tôi đã bị người lớn khiến cho nản lòng trong sự nghiệp hội hoạ từ hồi sáu tuổi, & tôi có lúc nào học vẽ cái gì ngoài những con trăn khép kín & những con trăn mở bụng đâu. 

Vậy là tôi nhìn cái sự hiển hiện đó với hai con mắt tròn xoe vì ngạc nhiên. Xin nhớ là lúc ấy tôi đang ở cách mọi chỗ có người hàng ngàn dặm. Vậy mà cậu bé của tôi trông chẳng giống như bị lạc đường, không hề mệt lả, không hề đói, không hề khát nước hay sợ hãi gì cả. Cậu ta chẳng có lẽ gì của một cậu bé lạc giữa sa mạc, cách nơi có người cả ngàn dặm. Tới khi mở được miệng, tôi hỏi em:

– Nhưng… em làm cái gì ở giai đoạn này?

Thế là em lặp lại câu nói lúc nãy, thật nhẹ nhõm, như là một điều rất trọng yếu:

– Nếu ông vui lòng… xin vẽ hộ tôi một con cừu…

Khi mà sự huyền bí quá lớn, người ta không dám không vâng lời. Dù điều này thật là vô lý khi tôi đang ở cách xa nơi người ở cả ngàn dặm & đang bị nguy đến tính mạng, tôi rút trong túi ra một cây viết & một mảnh giấy. Nhưng tôi sực nhớ rằng mình đã chỉ học địa lý, sử ký, tính toán & văn phạm, & tôi nói với cậu bé (có lẽ hi khó chịu) rằng tôi không biết vẽ. Em giải đáp tôi:

– Chẳng sao đâu. Xin vẽ hộ tôi một con cừu.

Bởi vì tôi chưa lúc nào vẽ một con cừu cả nên tôi vẽ lại cho em một trong hai bức họa mà tôi có thể vẽ. Này là hình con trăn kín.

& tôi bàng hoàng khi nghe cậu bé giải đáp:

– Không! Không! Tôi không mong muốn một con voi trong bụng một con trăn đâu. Con trăn bất trắc lắm, còn con voi thì quá bự chảng. Chỗ tôi bé lắm. Tôi cần một con cừu. Hãy vẽ cho tôi một con cừu!

Thế là tôi vẽ. 

Em nhìn chuyên chú, rồi nói:

– Không! Con này ốm quá. Hãy vẽ con khác đi.

Tôi vẽ. 

Cậu bé của tôi cười nhẹ, giọng độ lượng:

– Ông thấy đấy… đây không phi con cừu, đây là dê. Nó có sừng…

Tôi lại vẽ lại lần nữa. Nhưng bức này cũng bị chối từ như các bức trước.

– Con này già quá. Tôi mong muốn một con cừu sống thật lâu.

Bấy giờ tôi hết kiên trì, bởi sốt ruột mong muốn khởi đầu tháo máy, tôi vẽ nguệch ngoạc bức vẽ này đây.

& tôi nói bừa:

– Đây là cái thùng. Con cừu chú mong muốn nó ở trong ấy đấy.

Nhưng tôi hết sức kinh ngạc khi thấy mặt vị quan toà nhỏ của tôi sáng rõ lên:

– Đúng là cái mà tôi mong muốn đấy! Ông nghĩ có cần nhiều cỏ cho con cừu này không ạ?

– Sao vậy?

– Vì chỗ tôi bé lắm…

– Chắc là đủ. Tôi vẽ cho em một con cừu nhỏ tuổi ấy mà.

Em cúi đầu xuống bức vẽ:

– Không nhỏ lắm đâu… Kìa! Nó đã ngủ rồi…

& như vậy đấy, tôi đã làm quen với ông hoàng nhỏ bé.

III

Phải rất lâu tôi mới biết em từ đâu đến. Ông hoàng nhỏ bé, vốn rất hay đặt thắc mắc cho tôi, lại hình như không lúc nào cảnh báo nghe tôi hỏi. Chỉ vì những tiếng bất chợt buột ra dần dần nói cho tôi hiểu mọi sự. Chẳng hạn như, khi lần đầu em thấy cái máy cất cánh của tôi (tôi sẽ không vẽ cái máy cất cánh đâu, bức vẽ đó quá cầu kỳ so với tôi) em hỏi tôi:

– Cái thứ đó là cái gì?

– Không phải cái thứ. Nó cất cánh được đấy. Nó là một cái máy cất cánh. Này là cái máy cất cánh của tôi.

Tôi tự hào nói cho em biết là tôi cất cánh. Em liền kêu lên:

– Sao? Ông từ trên trời rơi xuống ư?

– Phải, tôi nói kiêm tốn.

– ái chà! Cái này ngộ đấy…

& ông hoàng nhỏ bé bật lên một tràng cười khanh khách rất kháu nhưng làm tôi cáu lắm. Tôi mong muốn ai cũng cần phải nhận xét một cách nghiêm túc mọi tai nạn của tôi. Sau đó em nói thêm:

– Thế là ông cũng từ trên trời rơi xuống! Ông ở hành tinh nào?

Tức thì tôi loé lên một tia sáng nào đó, về sự có mặt huyền bí của em, & ngẫu nhiên tôi hỏi:

– Thế ra em ở một hành tinh khác tới?

Nhưng em không giải đáp tôi. Em khẽ lắc đầu nhìn cái máy cất cánh của tôi:

– Tuy thế ngồi trên cái đó thì ông cũng không thể đến từ xa lắm đâu…

Rồi em đắm mình trong chiêm bao màng thật dài. Sau đó, móc túi lấy con cừu tôi vừa vẽ, em lại mê mải ngắm cái của báu đó.

Các bạn hãy tưởng tượng tôi bị kích động như vậy nào bởi lời bày tỏ nửa vời về “các hành tinh khác” ấy. Vì thế, tôi cố tìm tinh thông hơn:

– Cậu bé ơi, em từ đâu đến? “Chỗ em” là đâu thế? Em mong muốn đưa con cừu của ta về đâu?

Sau một lát lặng im trầm ngâm, em giải đáp tôi:

– Có cái tốt là với cái thùng ông cho tôi, ban tối con cừu có thể dùng nó làm nhà ở.

– Phải đấy. & nếu em ngoan, ta sẽ còn cho em một sợi dây để buộc nó lại ban ngày. & một cái cọc nữa.

Lời đề xuất đó có vẻ khiến cho ông hoàng nhỏ bé không vừa lòng:

– Buộc nó lại? Nghĩ gì mà lạ thế!

Xem Thêm  Bảng xếp hạng kính thiên văn nửa đầu 2018 của Telescope Observer

– Nhưng không buộc nó lại, nó sẽ đi lung tung, nó sẽ đi lạc…

Cậu bạn của tôi lại bật cười khanh khách:

– Nó đi đằng nào được chứ?

– Bất cứ nơi nào. Cứ đi thẳng tới trước mặt…

Bấy giờ ông hoàng nhỏ đánh giá một cách nặng nề:

– Chẳng hề gì. Chỗ tôi bé lắm!

Rồi, có vẻ với một tí bùi ngùi, em nói thêm:

– Thẳng tới trước mặt người ta chẳng đi được bao xa đâu…

IV

Vậy đấy, tôi hiểu rằng một điều nữa thật trọng yếu: Rằng cái hành tinh quê hương của cậu em chỉ to hơn cái nhà một tí! 

Điều ấy chẳng làm tôi kinh ngạc nhiều lắm. Tôi vẫn biết ngoài những hành tinh lớn như Trái Đất, Sao Kim, Sao Hoả, Sao Thuỷ, mà người ta đặt tên cho, có hàng trăm người nổi tiếng khác mà đôi lúc bé đến nỗi người ta chỉ thấy trong kính viễn vọng một cách khổ cực. Khi một nhà thiên văn tìm hiểu ra một trong đàn chúng, nhà thiên văn ấy cho nó một con số. Chẳng hạn ông gọi nó là “tiểu hành tinh 3251”. 

Tôi có những nguyên nhân chính đáng để coi rằng cái hành tinh từ đó ông hoàng nhỏ đến đây là tiểu hành tinh B612. Tiểu hành tinh đó chỉ được trông thấy có một lần trong kính viễn vọng năm 1909, bởi một nhà thiên văn Thổ Nhĩ Kỳ. 

Lúc đó ông này mở một buổi thuyết trình lớn về phát hiện của mình tại một Hội nghị Quốc tế về Thiên văn. Nhưng do bộ đồ của ông ta, chẳng ai tin điều ông ta nói. Người lớn là thế đấy.

May mắn cho tiểu tinh cầu B612, một nhà độc tài Thổ Nhĩ Kỳ buộc dân Thổ phi mặc âu phục, ai không tuân theo sẽ bị tội chết. Nhà thiên văn trình bày lại vấn đề năm 1920, trong bộ đồ rất lịch sự. & lần này, toàn bộ mọi người chấp nhận với ông ta. 

Nếu tôi kể với các bạn tỉ mỉ về tiểu tinh cầu B612, & nếu tôi bật mý với các bạn số hiệu của nó, ấy là tại các người lớn. Những người lớn cực thích chữ số. Khi bạn trò chuyện với họ về một người bạn mới, không lúc nào họ hỏi bạn về cái chủ chốt đâu. Họ không lúc nào hỏi: “Giọng nói hắn ta thế nào? Hắn thích chơi trò gì? Hắn có sưu tầm bươm bướm không?” Họ chỉ hỏi bạn: “Hắn ta bao nhiêu tuổi? Hắn ta có mấy anh em? Hắn ta cân nặng bao nhiêu?” Thế đấy. Sau đó, họ cho vậy là họ hiểu hắn ta rồi. Nếu bạn nói với những người lớn: “Tôi có thấy một cái nhà gạch mầu hồng với hoa phong lữ trên cửa sổ, và chim bồ câu trên mái…” họ chẳng làm thế nào mà hình dung nổi cái nhà ấy như vậy nào đâu. Phải nói với họ: “Tôi đã thấy một cái nhà 10 vạn franc”. Họ sẽ kêu ngay: “Ôi thật xinh đẹp làm sao.”

Như thế đó, nếu các bạn bảo họ: “Ông hoàng bé nhỏ là có thật chứ, chứng cứ là cậu ta rất đẹp, cậu ta cười và cậu ta thích có một con cừu. Khi người ta thích có một con cừu, thế là có người ấy chứ!”, họ sẽ nhún vai & cho bạn là trẻ em! Nhưng nếu bạn hỏi họ: “Cái hành tinh từ đó cậu ấy đi đến đây là tiểu tinh cầu B612”, thế là họ nghe ra ngay, & thôi không phá quấy bạn với các thắc mắc của họ nữa. Họ là thế. Không nên giận họ. Trẻ em phải hết sức khoan dung so với người lớn.

Nhưng chắc nịch rằng so với đàn ta là những người hiểu đời, tất cả chúng ta cóc cần những con số! Tôi đã cực thích khởi đầu kể mẩu chuyện này như kiểu một mẩu chuyện thần tiên. Tôi đã cực thích nói thế này:

“Xưa có một lần, một ông hoàng bé nhỏ ở trên một tinh cầu chỉ lớn hơn cậu ấy có một tí, cậu ấy thấy cần có một người bạn thân…”. So với những ai hiểu đời, kể như thế có lẽ thật hơn nhiều.

Bởi vì tôi không mong muốn người ta đọc quyển sách của tôi một cách hời hợt. Khi kể lại các kỷ niệm này, tôi buồn tủi biết bao. Sáu năm đã qua, từ khi cậu bạn tôi đi mất với con cừu của em. Nếu tôi nỗ lực tả lại em ở giai đoạn này, chính là để tôi không quên em. Thật là buồn nếu ta quên một người bạn. Có phải ai cũng có được một người bạn bè đâu. & có vẻ tôi sắp trở nên những người lớn, chỉ còn thích các chữ số. Lại chính cũng chính vì như vậy nữa mà tôi đã mua 1 hộp màu nước & bút chì màu. Trở lại vẽ vời thật là khó, vào tuổi tôi hiện giờ, khi mà người ta chưa hề vẽ gì ngoài con trăn khép kín với con trăn mở từ hồi lên sáu. Tôi sẽ cố thử, hẳn thế, làm những bức chân dung càng giống càng hay. Nhưng tôi không thành công chút nào. Một bức trước vứt đi, bức sau còn tệ hơn nữa. Tôi lại cũng có lỗi lầm về tầm vóc. Chỗ này thì ông hoàng nhỏ lớn quá. Chỗ kia em bé quá. Tôi cứ lần mò như vậy này rồi như vậy khác, khi được khi không. Cuối cùng tôi còn nhầm ở những nét trọng yếu hơn nữa. Nhưng này, các bạn phải tha lỗi cho tôi. Bạn tôi chẳng hề giảng giải gì cho tôi. Có vẻ em nghĩ rằng tôi cũng như em. Nhưng tôi, buồn thay, tôi không biết cách chứng kiến con cừu xuyên qua cái thùng. Có vẻ tôi hơi giống những người lớn rồi. Tôi đã già rồi. V

Hàng ngày tôi lại biết thêm một điều gì đó về hành tinh, về lúc ra đi, về cuộc du hành của cậu. Cái ấy đến nhẹ nhõm bằng những suy đoán bất chợt. Cũng thế này mà vào ngày thứ ba, tôi được biết về tấm bi kịch của những cây baobab.

Lần này cũng là nhờ con cừu, ông hoàng nhỏ hỏi tôi, như vừa mới nghĩ ra điều gì cực kỳ nghiêm trọng lắm:

– Có thật đúng là con cừu ăn những bụi cây con không?

– Phải, đúng đấy.

– ồ, tốt quá!

Tôi không hiểu sao chuyện những con cừu ăn những bụi cây con lại trọng yếu như vậy. Nhưng ông hoàng nhỏ nói thêm:

– Thành ra chúng ăn cả những cây baobab chứ?

Tôi nói rằng cây baobab không phải là thứ bụi cây nhỏ, mà là những cây to như cả cái nhà thờ, & cậu em có đưa theo cả một bầy voi, thì cả bầy voi ấy cũng chẳng làm lung lay nổi một cây baobab.

ý nghĩ về bầy voi khiến cho ông hoàng nhỏ bật cười:

– Phải chồng con này lên con kia…

Nhưng cậu em đánh giá với vẻ triết lý:

– Bầy baobab, trước khi lớn, cũng khởi đầu bé tẹo chứ!

– Đúng là như vậy. Nhưng sao em lại cứ mong muốn cho con cừu của em ăn những cây baobab nhỏ thế?

Em giải đáp: “Ôi chà!” như này là một chuyện đương nhiên. & tôi phải bắt trí thông minh của tôi làm việc dữ dội mới tự hiểu được vấn đề ấy.

Nguyên là, trên hành tinh của ông hoàng nhỏ, cũng như trên mọi hành tinh khác, đều có những loại cỏ tốt & những loại cỏ xấu. Vì thế, có hạt tốt của cỏ tốt & hạt xấu của cỏ xấu. Nhưng chẳng thể chứng kiến hạt. Chúng ngủ trong âm thầm cho đến khi một cái hạt nào trong đàn chúng nổi hứng mong muốn thức dậy… Nó vươn vai, nhút nhát nhú lên mặt trời một cái nhánh con hiền từ tuyệt xinh. Nếu là nhánh dưa hay một nhánh hồng, ta có thể mong muốn để cho nó mọc thế nào tuỳ ý. Nhưng nếu là một cây xấu, ngay khi nhận thấy là phải nhổ ngay. Mà trên hành tinh của ông hoàng nhỏ thì có những hạt giống khủng khiếp… ấy là những hạt baobab. Chúng nhiễm đầy cả tinh cầu. Mà một cây baobab, nếu như ta cảnh báo muộn màng quá, ta có thể chẳng lúc nào dẫy nó ra được nữa, baobab sẽ mọc cao & rễ nó chằng chịt khắp tinh cầu. Nó cho rễ của nó xói đục hành tinh. & nếu hành tinh mà quá bé, mà nếu cây baobab mà nhiều quá, có thể làm vỡ tung cả hành tinh. 

“Đây là một vấn đề kỷ luật, ông hoàng nhỏ về sau nói với tôi. Khi ta làm vệ sinh cho ta buổi sáng rồi, ta phải làm kỹ vệ sinh cho hành tinh. Phải đều đặn lo nhổ bọn baobab ngay lúc ta vừa phân biệt được chúng với cây hoa hồng. Đó là một việc làm chán lắm, nhưng mà thật dễ.”

Đến một ngày, cậu em khuyên tôi cố sức vẽ được một bức vẽ đẹp, để cho các cậu bé ở quê hương tôi ghi nhớ chuyện ấy. “Một ngày kia, nếu các bạn ấy lên đường, cậu em nói với tôi, chuyện ấy sẽ có ích cho họ. Đôi khi hoãn lại một việc cũng chẳng hại gì. Nhưng nếu là những cây baobab, thì bao giờ cũng tai hoạ đấy. Tôi có biết một tinh cầu, trên ấy có một gã lười. Hắn bỏ mặc ba cái cây con…” 

Thế là, theo sự hướng dẫn của ông hoàng nhỏ, tôi đã vẽ tinh cầu đó. Tôi tuyệt không thích lên mặt dạy đời. Nhưng cái hoạ baobab còn ít người biết quá, mà những bất trắc mà một cậu bé một mai lạc vào một tiểu tinh cầu sẽ gặp phải thì rất là đáng kể, thành ra, chỉ một lần thôi, tôi làm khác với phép tắc của tôi. Tôi xin nói: “Hỡi các em! Hãy coi chừng bọn baobab!” ấy chính là để báo trước cho các bạn tôi về một rủi ro mà các bạn cũng như tôi vẫn sát bên bên nó mà không hay biết, nên tôi ra sức thật nhiều để vẽ bức vẽ đó! Bài học mà tôi đề ra rất xứng công. Có vẻ bạn sẽ tự hỏi: Vì sao trong quyển sách này không có bức vẽ nào lớn lao bằng bức vẽ những cây baobab? Câu giải đáp dễ dàng thôi: tôi có thử vẽ nhưng không thành. Khi vẽ cây baobab, tôi bị thôi thúc bởi một cảm tình cần kíp

Xem Thêm  Từ vựng tiếng Nhật chuyên ngành thực phẩm

Hồi lên sáu, có lần tôi đã chứng kiến một bức họa cực đẹp trong một quyển sách nói về Rừng hoang nhan đề “Những chuyện có thật”. Nó vẽ một con trăn đang nuốt một con vật. Đây là bản sao của bức họa đó.Người ta nói trong sách: “Con trăn nuốt chửng cả con mồi mà không nhai. Sau đó nó không thể nhúc nhích được nữa và nó nằm ngủ sáu tháng liền trong khi chờ tiêu hoá.”Từ đó tôi hay nghĩ đến các cuộc phiêu lưu trong rừng rậm, & đến lượt tôi, với một cây viết chì màu, tôi đã vẽ được bức phác họa trước nhất. Bức phác họa đầu tiền của tôi. Nó như vậy này:Tôi đem khoe kiệt tác của mình với những người lớn & hỏi họ rằng nó có làm họ kinh hãi không. Họ giải đáp: “Sao lại phải sợ một cái mũ chứ?”Bức vẽ của tôi không vẽ một cái mũ. Nó vẽ một con trăn đang nằm chờ tiêu hoá một con voi. Thế là tôi phải vẽ phía trong của con trăn, để cho người lớn có thể hiểu. Người lớn khi nào cũng cần có giải thích. Bức phác họa thứ hai của tôi nó như vậy này:Những người lớn bèn khuyên tôi nên gác sang một bên các bức vẽ trăn kín & trăn mở kia & nên chuyên chú học địa lý, sử ký, tính toán & văn phạm. Tôi đã bỏ dở như thế đó, vào năm lên sáu, một sự nghiệp hội hoạ tuyệt vời. Tôi bị thất vọng vì sự thất bại của bản thảo số một & số hai. Những người lớn chẳng lúc nào tự họ hiểu được cái gì cả, & thật là mệt cho trẻ em khi nào cũng cần phải giải thích cho họ.Vậy là tôi phải chọn ngành khác, & tôi học lái máy cất cánh. Tôi đã cất cánh khắp toàn cầu mỗi nơi một chút. & môn địa lý, đúng như thế, đã hỗ trợ tôi rất nhiều. Tôi biết làm sao mà chỉ nhìn qua một cái là phân biệt được ngay Trung Quốc với Arizona. Cái đó thật là ích lợi nếu như người ta cất cánh lạc đường trong đêm tối.Tôi cũng từng gặp trong đời tôi cả đống những nhân loại đàng hoàng. Tôi đã sống nhiều với những người lớn. Tôi đã chứng kiến họ rất là gần. Nhưng cái đó chẳng làm biến đổi quan niệm của tôi bao nhiêu.Mỗi lúc gặp một người lớn có lẽ thanh tao một chút, tôi lại thử ông ta bằng bức phác họa số một mà tôi luôn đưa theo. Nhưng luôn luôn ông ta giải đáp: “Đấy là một cái mũ”. Thế là tôi chẳng thèm nói với ông ta về trăn rắn, rừng hoang hay các tại sao nữa. Tôi tự hạ mình xuống ngang tầm ông ta. Tôi nói về chơi bài, chơi gôn, chính trị & cravate. & nhân loại lớn kia cảm thấy bằng lòng vô cùng khi được quen một nhân loại biết điều như thế.IITôi đã sống cô quạnh như thế đó, chẳng có ai để chat chit thực sự, cho đến khi máy cất cánh của tôi bị hỏng giữa sa mạc Sahara, cách đây sáu năm. Có cái gì đó trong động cơ của tôi bị gãy. & tôi chỉ đi một mình không có hành khách cũng chẳng có thợ máy, tôi phải một mình khởi đầu cuộc sửa chữa khổ cực. Đấy là vấn đề sống chết với tôi. Tôi chỉ có đủ nước để uống trong nhiều đặc biệt là tám ngày.Đêm trước nhất vậy là tôi phải ngủ trên cát ở cách xa nơi người ở hàng ngàn dặm. Lúc đó tôi còn cô độc hơn cả một kẻ đắm tàu trên chiếc bè lên đênh giữa biển. Bạn chắc sẽ tưởng tượng ra nỗi ngạc nhiên của tôi, vào lúc mờ sáng, khi một giọng nói nhỏ nhẹ ngộ nghĩnh đánh thức tôi dậy. Cái giọng ấy nói:– Nếu ông vui lòng… xin vẽ hộ tôi một con cừu!– Cái gì?– Xin vẽ hộ tôi một con cừu…Tôi nhảy dựng lên như là bị sét đánh. Tôi dụi mắt thật kỹ. Tôi đã nhìn thật kỹ. & tôi thấy một cậu bé thật khác thường đang nhìn tôi với vẻ cực kỳ nghiêm trọng. Đây là bức chân dung đẹp nhất mà về sau tôi vẽ được về cậu bé ấy. Nhưng bức vẽ của tôi chắc là kém đẹp hơn người mẫu nhiều. Không phải lỗi tại tôi. Tôi đã bị người lớn khiến cho nản lòng trong sự nghiệp hội hoạ từ hồi sáu tuổi, & tôi có lúc nào học vẽ cái gì ngoài những con trăn khép kín & những con trăn mở bụng đâu.Vậy là tôi nhìn cái sự hiển hiện đó với hai con mắt tròn xoe vì ngạc nhiên. Xin nhớ là lúc ấy tôi đang ở cách mọi chỗ có người hàng ngàn dặm. Vậy mà cậu bé của tôi trông chẳng giống như bị lạc đường, không hề mệt lả, không hề đói, không hề khát nước hay sợ hãi gì cả. Cậu ta chẳng có lẽ gì của một cậu bé lạc giữa sa mạc, cách nơi có người cả ngàn dặm. Tới khi mở được miệng, tôi hỏi em:– Nhưng… em làm cái gì ở giai đoạn này?Thế là em lặp lại câu nói lúc nãy, thật nhẹ nhõm, như là một điều rất trọng yếu:– Nếu ông vui lòng… xin vẽ hộ tôi một con cừu…Khi mà sự huyền bí quá lớn, người ta không dám không vâng lời. Dù điều này thật là vô lý khi tôi đang ở cách xa nơi người ở cả ngàn dặm & đang bị nguy đến tính mạng, tôi rút trong túi ra một cây viết & một mảnh giấy. Nhưng tôi sực nhớ rằng mình đã chỉ học địa lý, sử ký, tính toán & văn phạm, & tôi nói với cậu bé (có lẽ hi khó chịu) rằng tôi không biết vẽ. Em giải đáp tôi:– Chẳng sao đâu. Xin vẽ hộ tôi một con cừu.Bởi vì tôi chưa lúc nào vẽ một con cừu cả nên tôi vẽ lại cho em một trong hai bức họa mà tôi có thể vẽ. Này là hình con trăn kín.& tôi bàng hoàng khi nghe cậu bé giải đáp:– Không! Không! Tôi không mong muốn một con voi trong bụng một con trăn đâu. Con trăn bất trắc lắm, còn con voi thì quá bự chảng. Chỗ tôi bé lắm. Tôi cần một con cừu. Hãy vẽ cho tôi một con cừu!Thế là tôi vẽ.Em nhìn chuyên chú, rồi nói:– Không! Con này ốm quá. Hãy vẽ con khác đi.Tôi vẽ.Cậu bé của tôi cười nhẹ, giọng độ lượng:– Ông thấy đấy… đây không phi con cừu, đây là dê. Nó có sừng…Tôi lại vẽ lại lần nữa. Nhưng bức này cũng bị chối từ như các bức trước.– Con này già quá. Tôi mong muốn một con cừu sống thật lâu.Bấy giờ tôi hết kiên trì, bởi sốt ruột mong muốn khởi đầu tháo máy, tôi vẽ nguệch ngoạc bức vẽ này đây.& tôi nói bừa:– Đây là cái thùng. Con cừu chú mong muốn nó ở trong ấy đấy.Nhưng tôi hết sức kinh ngạc khi thấy mặt vị quan toà nhỏ của tôi sáng rõ lên:– Đúng là cái mà tôi mong muốn đấy! Ông nghĩ có cần nhiều cỏ cho con cừu này không ạ?– Sao vậy?– Vì chỗ tôi bé lắm…– Chắc là đủ. Tôi vẽ cho em một con cừu nhỏ tuổi ấy mà.Em cúi đầu xuống bức vẽ:– Không nhỏ lắm đâu… Kìa! Nó đã ngủ rồi…& như vậy đấy, tôi đã làm quen với ông hoàng nhỏ bé.IIIPhải rất lâu tôi mới biết em từ đâu đến. Ông hoàng nhỏ bé, vốn rất hay đặt thắc mắc cho tôi, lại hình như không lúc nào cảnh báo nghe tôi hỏi. Chỉ vì những tiếng bất chợt buột ra dần dần nói cho tôi hiểu mọi sự. Chẳng hạn như, khi lần đầu em thấy cái máy cất cánh của tôi (tôi sẽ không vẽ cái máy cất cánh đâu, bức vẽ đó quá cầu kỳ so với tôi) em hỏi tôi:– Cái thứ đó là cái gì?– Không phải cái thứ. Nó cất cánh được đấy. Nó là một cái máy cất cánh. Này là cái máy cất cánh của tôi.Tôi tự hào nói cho em biết là tôi cất cánh. Em liền kêu lên:– Sao? Ông từ trên trời rơi xuống ư?– Phải, tôi nói kiêm tốn.– ái chà! Cái này ngộ đấy…& ông hoàng nhỏ bé bật lên một tràng cười khanh khách rất kháu nhưng làm tôi cáu lắm. Tôi mong muốn ai cũng cần phải nhận xét một cách nghiêm túc mọi tai nạn của tôi. Sau đó em nói thêm:– Thế là ông cũng từ trên trời rơi xuống! Ông ở hành tinh nào?Tức thì tôi loé lên một tia sáng nào đó, về sự có mặt huyền bí của em, & ngẫu nhiên tôi hỏi:– Thế ra em ở một hành tinh khác tới?Nhưng em không giải đáp tôi. Em khẽ lắc đầu nhìn cái máy cất cánh của tôi:– Tuy thế ngồi trên cái đó thì ông cũng không thể đến từ xa lắm đâu…Rồi em đắm mình trong chiêm bao màng thật dài. Sau đó, móc túi lấy con cừu tôi vừa vẽ, em lại mê mải ngắm cái của báu đó.Các bạn hãy tưởng tượng tôi bị kích động như vậy nào bởi lời bày tỏ nửa vời về “các hành tinh khác” ấy. Vì thế, tôi cố tìm tinh thông hơn:– Cậu bé ơi, em từ đâu đến? “Chỗ em” là đâu thế? Em mong muốn đưa con cừu của ta về đâu?Sau một lát lặng im trầm ngâm, em giải đáp tôi:– Có cái tốt là với cái thùng ông cho tôi, ban tối con cừu có thể dùng nó làm nhà ở.– Phải đấy. & nếu em ngoan, ta sẽ còn cho em một sợi dây để buộc nó lại ban ngày. & một cái cọc nữa.Lời đề xuất đó có vẻ khiến cho ông hoàng nhỏ bé không vừa lòng:– Buộc nó lại? Nghĩ gì mà lạ thế!– Nhưng không buộc nó lại, nó sẽ đi lung tung, nó sẽ đi lạc…Cậu bạn của tôi lại bật cười khanh khách:– Nó đi đằng nào được chứ?– Bất cứ nơi nào. Cứ đi thẳng tới trước mặt…Bấy giờ ông hoàng nhỏ đánh giá một cách nặng nề:– Chẳng hề gì. Chỗ tôi bé lắm!Rồi, có vẻ với một tí bùi ngùi, em nói thêm:– Thẳng tới trước mặt người ta chẳng đi được bao xa đâu…IVVậy đấy, tôi hiểu rằng một điều nữa thật trọng yếu: Rằng cái hành tinh quê hương của cậu em chỉ to hơn cái nhà một tí!Điều ấy chẳng làm tôi kinh ngạc nhiều lắm. Tôi vẫn biết ngoài những hành tinh lớn như Trái Đất, Sao Kim, Sao Hoả, Sao Thuỷ, mà người ta đặt tên cho, có hàng trăm người nổi tiếng khác mà đôi lúc bé đến nỗi người ta chỉ thấy trong kính viễn vọng một cách khổ cực. Khi một nhà thiên văn tìm hiểu ra một trong đàn chúng, nhà thiên văn ấy cho nó một con số. Chẳng hạn ông gọi nó là “tiểu hành tinh 3251”.Tôi có những nguyên nhân chính đáng để coi rằng cái hành tinh từ đó ông hoàng nhỏ đến đây là tiểu hành tinh B612. Tiểu hành tinh đó chỉ được trông thấy có một lần trong kính viễn vọng năm 1909, bởi một nhà thiên văn Thổ Nhĩ Kỳ.Lúc đó ông này mở một buổi thuyết trình lớn về phát hiện của mình tại một Hội nghị Quốc tế về Thiên văn. Nhưng do bộ đồ của ông ta, chẳng ai tin điều ông ta nói. Người lớn là thế đấy.May mắn cho tiểu tinh cầu B612, một nhà độc tài Thổ Nhĩ Kỳ buộc dân Thổ phi mặc âu phục, ai không tuân theo sẽ bị tội chết. Nhà thiên văn trình bày lại vấn đề năm 1920, trong bộ đồ rất lịch sự. & lần này, toàn bộ mọi người chấp nhận với ông ta.Nếu tôi kể với các bạn tỉ mỉ về tiểu tinh cầu B612, & nếu tôi bật mý với các bạn số hiệu của nó, ấy là tại các người lớn. Những người lớn cực thích chữ số. Khi bạn trò chuyện với họ về một người bạn mới, không lúc nào họ hỏi bạn về cái chủ chốt đâu. Họ không lúc nào hỏi: “Giọng nói hắn ta thế nào? Hắn thích chơi trò gì? Hắn có sưu tầm bươm bướm không?” Họ chỉ hỏi bạn: “Hắn ta bao nhiêu tuổi? Hắn ta có mấy anh em? Hắn ta cân nặng bao nhiêu?” Thế đấy. Sau đó, họ cho vậy là họ hiểu hắn ta rồi. Nếu bạn nói với những người lớn: “Tôi có thấy một cái nhà gạch mầu hồng với hoa phong lữ trên cửa sổ, và chim bồ câu trên mái…” họ chẳng làm thế nào mà hình dung nổi cái nhà ấy như vậy nào đâu. Phải nói với họ: “Tôi đã thấy một cái nhà 10 vạn franc”. Họ sẽ kêu ngay: “Ôi thật xinh đẹp làm sao.”Như thế đó, nếu các bạn bảo họ: “Ông hoàng bé nhỏ là có thật chứ, chứng cứ là cậu ta rất đẹp, cậu ta cười và cậu ta thích có một con cừu. Khi người ta thích có một con cừu, thế là có người ấy chứ!”, họ sẽ nhún vai & cho bạn là trẻ em! Nhưng nếu bạn hỏi họ: “Cái hành tinh từ đó cậu ấy đi đến đây là tiểu tinh cầu B612″, thế là họ nghe ra ngay, & thôi không phá quấy bạn với các thắc mắc của họ nữa. Họ là thế. Không nên giận họ. Trẻ em phải hết sức khoan dung so với người lớn.Nhưng chắc nịch rằng so với đàn ta là những người hiểu đời, tất cả chúng ta cóc cần những con số! Tôi đã cực thích khởi đầu kể mẩu chuyện này như kiểu một mẩu chuyện thần tiên. Tôi đã cực thích nói thế này:”Xưa có một lần, một ông hoàng bé nhỏ ở trên một tinh cầu chỉ lớn hơn cậu ấy có một tí, cậu ấy thấy cần có một người bạn thân…”. So với những ai hiểu đời, kể như thế có lẽ thật hơn nhiều.Bởi vì tôi không mong muốn người ta đọc quyển sách của tôi một cách hời hợt. Khi kể lại các kỷ niệm này, tôi buồn tủi biết bao. Sáu năm đã qua, từ khi cậu bạn tôi đi mất với con cừu của em. Nếu tôi nỗ lực tả lại em ở giai đoạn này, chính là để tôi không quên em. Thật là buồn nếu ta quên một người bạn. Có phải ai cũng có được một người bạn bè đâu. & có vẻ tôi sắp trở nên những người lớn, chỉ còn thích các chữ số. Lại chính cũng chính vì như vậy nữa mà tôi đã mua 1 hộp màu nước & bút chì màu. Trở lại vẽ vời thật là khó, vào tuổi tôi hiện giờ, khi mà người ta chưa hề vẽ gì ngoài con trăn khép kín với con trăn mở từ hồi lên sáu. Tôi sẽ cố thử, hẳn thế, làm những bức chân dung càng giống càng hay. Nhưng tôi không thành công chút nào. Một bức trước vứt đi, bức sau còn tệ hơn nữa. Tôi lại cũng có lỗi lầm về tầm vóc. Chỗ này thì ông hoàng nhỏ lớn quá. Chỗ kia em bé quá. Tôi cứ lần mò như vậy này rồi như vậy khác, khi được khi không. Cuối cùng tôi còn nhầm ở những nét trọng yếu hơn nữa. Nhưng này, các bạn phải tha lỗi cho tôi. Bạn tôi chẳng hề giảng giải gì cho tôi. Có vẻ em nghĩ rằng tôi cũng như em. Nhưng tôi, buồn thay, tôi không biết cách chứng kiến con cừu xuyên qua cái thùng. Có vẻ tôi hơi giống những người lớn rồi. Tôi đã già rồi. VMỗi ngày tôi lại biết thêm một điều gì đó về hành tinh, về lúc ra đi, về cuộc du hành của cậu. Cái ấy đến nhẹ nhõm bằng những suy đoán bất chợt. Cũng thế này mà vào ngày thứ ba, tôi được biết về tấm bi kịch của những cây baobab.Lần này cũng là nhờ con cừu, ông hoàng nhỏ hỏi tôi, như vừa mới nghĩ ra điều gì cực kỳ nghiêm trọng lắm:– Có thật đúng là con cừu ăn những bụi cây con không?– Phải, đúng đấy.– ồ, tốt quá!Tôi không hiểu sao chuyện những con cừu ăn những bụi cây con lại trọng yếu như vậy. Nhưng ông hoàng nhỏ nói thêm:– Thành ra chúng ăn cả những cây baobab chứ?Tôi nói rằng cây baobab không phải là thứ bụi cây nhỏ, mà là những cây to như cả cái nhà thờ, & cậu em có đưa theo cả một bầy voi, thì cả bầy voi ấy cũng chẳng làm lung lay nổi một cây baobab.ý nghĩ về bầy voi khiến cho ông hoàng nhỏ bật cười:– Phải chồng con này lên con kia…Nhưng cậu em đánh giá với vẻ triết lý:– Bầy baobab, trước khi lớn, cũng khởi đầu bé tẹo chứ!– Đúng là như vậy. Nhưng sao em lại cứ mong muốn cho con cừu của em ăn những cây baobab nhỏ thế?Em giải đáp: “Ôi chà!” như này là một chuyện đương nhiên. & tôi phải bắt trí thông minh của tôi làm việc dữ dội mới tự hiểu được vấn đề ấy.Nguyên là, trên hành tinh của ông hoàng nhỏ, cũng như trên mọi hành tinh khác, đều có những loại cỏ tốt & những loại cỏ xấu. Vì thế, có hạt tốt của cỏ tốt & hạt xấu của cỏ xấu. Nhưng chẳng thể chứng kiến hạt. Chúng ngủ trong âm thầm cho đến khi một cái hạt nào trong đàn chúng nổi hứng mong muốn thức dậy… Nó vươn vai, nhút nhát nhú lên mặt trời một cái nhánh con hiền từ tuyệt xinh. Nếu là nhánh dưa hay một nhánh hồng, ta có thể mong muốn để cho nó mọc thế nào tuỳ ý. Nhưng nếu là một cây xấu, ngay khi nhận thấy là phải nhổ ngay. Mà trên hành tinh của ông hoàng nhỏ thì có những hạt giống khủng khiếp… ấy là những hạt baobab. Chúng nhiễm đầy cả tinh cầu. Mà một cây baobab, nếu như ta cảnh báo muộn màng quá, ta có thể chẳng lúc nào dẫy nó ra được nữa, baobab sẽ mọc cao & rễ nó chằng chịt khắp tinh cầu. Nó cho rễ của nó xói đục hành tinh. & nếu hành tinh mà quá bé, mà nếu cây baobab mà nhiều quá, có thể làm vỡ tung cả hành tinh.”Đây là một vấn đề kỷ luật, ông hoàng nhỏ về sau nói với tôi. Khi ta làm vệ sinh cho ta buổi sáng rồi, ta phải làm kỹ vệ sinh cho hành tinh. Phải đều đặn lo nhổ bọn baobab ngay lúc ta vừa phân biệt được chúng với cây hoa hồng. Đó là một việc làm chán lắm, nhưng mà thật dễ.”Đến một ngày, cậu em khuyên tôi cố sức vẽ được một bức vẽ đẹp, để cho các cậu bé ở quê hương tôi ghi nhớ chuyện ấy. “Một ngày kia, nếu các bạn ấy lên đường, cậu em nói với tôi, chuyện ấy sẽ có ích cho họ. Đôi khi hoãn lại một việc cũng chẳng hại gì. Nhưng nếu là những cây baobab, thì bao giờ cũng tai hoạ đấy. Tôi có biết một tinh cầu, trên ấy có một gã lười. Hắn bỏ mặc ba cái cây con…”Thế là, theo sự hướng dẫn của ông hoàng nhỏ, tôi đã vẽ tinh cầu đó. Tôi tuyệt không thích lên mặt dạy đời. Nhưng cái hoạ baobab còn ít người biết quá, mà những bất trắc mà một cậu bé một mai lạc vào một tiểu tinh cầu sẽ gặp phải thì rất là đáng kể, thành ra, chỉ một lần thôi, tôi làm khác với phép tắc của tôi. Tôi xin nói: “Hỡi các em! Hãy coi chừng bọn baobab!” ấy chính là để báo trước cho các bạn tôi về một rủi ro mà các bạn cũng như tôi vẫn sát bên bên nó mà không hay biết, nên tôi ra sức thật nhiều để vẽ bức vẽ đó! Bài học mà tôi đề ra rất xứng công. Có vẻ bạn sẽ tự hỏi: Vì sao trong quyển sách này không có bức vẽ nào lớn lao bằng bức vẽ những cây baobab? Câu giải đáp dễ dàng thôi: tôi có thử vẽ nhưng không thành. Khi vẽ cây baobab, tôi bị thôi thúc bởi một cảm tình cần kíp

Xem Thêm  Tối 26/5 xuất hiện nguyệt thực toàn phần

By ads_law

Trả lời