Cụ thể Hien PHAN Mặt Trăng, Mặt Trời & Thiên thực 19 Tháng 2 2016 Update lần cuối: 21 Tháng 10 2018

Cụ thể Hien PHAN Mặt Trăng, Mặt Trời & Thiên thực 19 Tháng 2 2016 Update lần cuối: 21 Tháng 10 2018

Một nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng di chuyển giữa Mặt Trời & Trái Đất, chặn ánh sáng tới từ Mặt Trời & tạo nên bóng của Mặt Trăng trên mặt phẳng Trái Đất.

Bạn đang xem: Nhật thực là gì vật lý 7

Nhật thực chỉ xảy ra trong thời gian trăng mới.

Bóng của Mặt Trăng

Bóng của Mặt Trăng

Nếu bạn mong muốn xem xét một nhật thực, bạn phải ở trên đường đi của bóng Mặt Trăng. Bóng của Mặt Trăng có 3 phần tách biệt:

Vùng bóng tối (Umbra): Là vùng trong cùng & là phần tối nhất của bóng Mặt Trăng. Ánh sáng Mặt Trời bị chặn lại ở những nơi có vùng bóng tối đi ngang qua. Khi đứng ở trong vùng này, đĩa Mặt Trời sẽ không còn hiện diện nữa. Những người ở khu vực này sẽ xem xét được Nhật thực toàn phần.Vùng bóng nửa tối (Penumbra): Là vùng ngoài cùng & là phần sáng nhất của bóng Mặt Trăng. Chỉ một phần của Mặt Trời bị che khuất ở những nơi có vùng bóng nửa tối đi ngang qua. Đĩa Mặt Trời bây giờ chỉ hiện ra một phần. Những người ở khu vực này sẽ xem xét được Nhật thực một phần.Vùng đối của vùng bóng tối (Antumbra): Vùng này nằm đằng sau vùng bóng tối. Nó chỉ hiện ra trên mặt phẳng Trái Đất khi khoảng cách Mặt Trăng ở xa hơn. (Mặt Trăng di chuyển quanh Trái Đất theo quỹ đạo hình Elip. Tùy thuộc thời điểm trăng mới mà Mặt Trăng ở xa hay gần Trái Đất). Từ Trái Đất, Mặt Trăng hiện ra bé hơn & chẳng thể che khuất hoàn toàn Mặt Trời, cho nên rìa ngoài của Mặt Trời vẫn có thể chứng kiến. Những người ở khu vực này sẽ xem xét được Nhật thực hình khuyên.

: Là vùng trong cùng & là phần tối nhất của bóng Mặt Trăng. Ánh sáng Mặt Trời bị chặn lại ở những nơi có vùng bóng tối đi ngang qua. Khi đứng ở trong vùng này, đĩa Mặt Trời sẽ không còn hiện diện nữa. Những người ở khu vực này sẽ xem xét được Nhật thực toàn phần.: Là vùng ngoài cùng & là phần sáng nhất của bóng Mặt Trăng. Chỉ một phần của Mặt Trời bị che khuất ở những nơi có vùng bóng nửa tối đi ngang qua. Đĩa Mặt Trời bây giờ chỉ hiện ra một phần. Những người ở khu vực này sẽ xem xét được Nhật thực một phần.: Vùng này nằm đằng sau vùng bóng tối. Nó chỉ hiện ra trên mặt phẳng Trái Đất khi khoảng cách Mặt Trăng ở xa hơn. (Mặt Trăng di chuyển quanh Trái Đất theo quỹ đạo hình Elip. Tùy thuộc thời điểm trăng mới mà Mặt Trăng ở xa hay gần Trái Đất). Từ Trái Đất, Mặt Trăng hiện ra bé hơn & chẳng thể che khuất hoàn toàn Mặt Trời, cho nên rìa ngoài của Mặt Trời vẫn có thể chứng kiến. Những người ở khu vực này sẽ xem xét được Nhật thực hình khuyên.

Hình 1: Vùng bóng tối (umbra) của Mặt Trăng (Moon) ngăn không cho ánh sáng Mặt Trời (Sun) chạm đến mặt phẳng Trái Đất (Earth), trong lúc vùng bóng nửa tối (penumbra) gây ra nhật thực một phần ở một vùng mênh mang hơn. Ảnh: Timeanddate.

Phân loại nhật thực

Xem Thêm  Cách Chống Thấm Nhà Vệ Sinh Đơn Giản, Hiệu Quả Nhất

Phân loại nhật thực

Có 4 kiểu nhật thực & chúng được xác nhận bởi các vùng bóng của Mặt Trăng trên mặt phẳng Trái Đất.

Nhật thực toàn phần: Một nhật thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời & tạo dựng các vùng bóng tối & bóng nửa tối trên mặt phẳng Trái Đất/ Một nhật thực toàn phần chỉ có thể diễn ra khi Mặt Trăng ở quanh cận điểm quỹ đạo. Bạn có thể xem xét được nhật thực toàn phần khi đứng ở trên đường di chuyển của vùng bóng tối của Mặt Trăng. Những người không ở vùng bóng tối nhưng nếu đứng ở vùng bóng nửa tối sẽ xem xét được nhật thực một phần.Nhật thực một phần: Nhật thực một phần xảy ra khi Mặt Trăng không che khuất hoàn toàn đĩa Mặt Trời & chỉ tạo dựng vùng bóng nửa tối ở trên mặt phẳng Trái Đất.Nhật thực hình khuyên: Nhật thực hình khuyên xảy ra khi vùng đối của vùng bóng tối hiện ra trên Trái Đất. đĩa Mặt Trăng sẽ che khuất vùng trọng điểm của đĩa Mặt Trời, để lộ vùng rìa ngoài của Mặt Trời có dạng như một chiếc nhẫn. Một nhật thực hình khuyên chỉ có thể xảy ra khi Mặt Trăng ở quanh viễn điểm quỹ đạo.Nhật thực lai: Nhật thực lai rất hiếm khi xảy ra. Chúng xảy ra khi một nhật thực hình khuyên chuyển thành một nhật thực toàn phần.

: Một nhật thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời & tạo dựng các vùng bóng tối & bóng nửa tối trên mặt phẳng Trái Đất/ Một nhật thực toàn phần chỉ có thể diễn ra khi Mặt Trăng ở quanh cận điểm quỹ đạo. Bạn có thể xem xét được nhật thực toàn phần khi đứng ở trên đường di chuyển của vùng bóng tối của Mặt Trăng. Những người không ở vùng bóng tối nhưng nếu đứng ở vùng bóng nửa tối sẽ xem xét được nhật thực một phần.: Nhật thực một phần xảy ra khi Mặt Trăng không che khuất hoàn toàn đĩa Mặt Trời & chỉ tạo dựng vùng bóng nửa tối ở trên mặt phẳng Trái Đất.: Nhật thực hình khuyên xảy ra khi vùng đối của vùng bóng tối hiện ra trên Trái Đất. đĩa Mặt Trăng sẽ che khuất vùng trọng điểm của đĩa Mặt Trời, để lộ vùng rìa ngoài của Mặt Trời có dạng như một chiếc nhẫn. Một nhật thực hình khuyên chỉ có thể xảy ra khi Mặt Trăng ở quanh viễn điểm quỹ đạo.: Nhật thực lai rất hiếm khi xảy ra. Chúng xảy ra khi một nhật thực hình khuyên chuyển thành một nhật thực toàn phần.

*

Hình 2: Tùy thuộc khoảng cách giữa Mặt Trăng (Moon) & Trái Đất mà trên mặt phẳng Trái Đất có thể có các vùng bóng tối (umbra), bóng nửa tối (penumbra), & vùng đối của vùng bóng tối (antumbra). Tùy thuộc địa điểm người xem xét đúng ở vùng bóng tối, bóng nửa tối hoặc vùng đối của vùng bóng tối mà người xem xét có thể thấy được nhật thực toàn phần (A), nhật thực hình khuyên (B) hay nhật thực một phần (C). Ảnh: Wikipedia.

Nhật thực chỉ xảy ra ở kỳ trăng mới

Nhật thực chỉ xảy ra ở kỳ trăng mới

Để hiện tượng nhật thực xảy ra, Mặt Trời, Mặt Trăng & Trái Đất phải nằm trên một đường thẳng hoặc gần thẳng – sự thẳng hàng này được các nhà thiên văn học gọi là syzygy. Điều này chỉ có thể xảy ra trong kỳ trăng mới.

Xem Thêm  Nam Phi chào bán tên lửa PK khủng cho Việt Nam - Kết quả bất ngờ!

Tham khảo thêm: Hướng Dẫn Sử Dụng Nikon D700, Hướng Dẫn Sử Dụng Nikon D7200 Bằng Tiếng Việt

Dù rằng một trăng mới là thiết yếu cho nhật thực có thể xảy ra, thì nhật thực lại không xảy ra ở mọi kỳ trăng mới. Bởi vì bề mặt quỹ đạo của Mặt Trăng di chuyển quanh Trái Đất nghiêng một góc khoảng 5° đối với bề mặt quỹ đạo của Trái Đất di chuyển quanh Mặt Trời (bề mặt hoàng đạo). Những địa điểm nơi 2 bề mặt quỹ đạo này gặp nhau được gọi là điểm nút Mặt Trăng (lunar nodes). Nhật thực xảy ra chỉ khi một trăng mới diễn ra gần điểm nút này.

Mùa nhật – nguyệt thực

Mùa nhật – nguyệt thực

Mặt Trời cũng nên cần có địa điểm gần điểm nút thì cả 3 vật thể này mới có thể đứng trên một đường thẳng hoàn hảo hoặc gần hoàn hảo. Sự xếp đặt này diễn ra 2 lần mỗi năm & thường chấm dứt sau khoảng 34.5 ngày. Chu kỳ này được gọi là “mùa nhật – nguyệt thực” (eclipse season). Có khoảng 2 đến 3 lần nhật – nguyệt thực xảy ra trong mỗi mùa nhật – nguyệt thực.

Một tháng Mặt Trăng (tháng âm lịch) là chu kỳ từ lần trăng mới này đến lần trăng mới kế tiếp. Tháng Mặt Trăng dài khoảng 29 ngày & ngắn hơn đối với mùa nhật – nguyệt thực. Cho nên, sẽ có ít nhất 1 lần trăng mới & 1 nhật thực, ít nhất 1 lần trăng tròn & 1 nguyệt thực xảy ra trong mùa nhật – nguyệt thực. Điều này có nghĩa là nhật thực & nguyệt thực có khuynh hướng xảy ra theo từng cặp – một nhật thực luôn xảy ra 2 tuần trước hoặc sau 1 nguyệt thực.

*

Hình 3: Minh họa 3D của một nhật thực, trong đó đường màu xanh lục là quỹ đạo của Mặt Trăng (Moon) xoay quang Trái Đất (Earth), đường màu xanh dương là quỹ đạo của Trái Đất xoay quang Mặt Trời (Sun). Nếu Mặt Trăng ở cận điểm thì sẽ xảy ra nhật thực toàn phần. Chỉ khi Mặt Trăng ở cùng phía với Mặt Trời (trăng mới) thì mới có thể xảy ra nhật thực. Ảnh: Wikipedia.

Nhật thực xảy ra thường xuyên hơn nguyệt thực

Nhật thực xảy ra thường xuyên hơn nguyệt thực

Nếu bỏ qua các lần nguyệt thực nửa tối rất khó để nhận thấy, thì số lần xảy ra nhật thực sẽ nhiều hơn nguyệt thực theo tỷ lệ khoảng 3/2. Trung bình một thế kỷ có thể có 240 nhật thực & khoảng 150 nguyệt thực.

Mặc mặc dù, so với đa số mọi người, một nhật thực thì rõ ràng và cụ thể hiếm có hơn đối với nguyệt thực. Có 2 nguyên nhân để giải thích nghịch lý này:

Tất cả chúng ta sống trên Trái Đất, là vật thể tạo nên bóng tối trong tiến trình diễn ra nguyệt thực, cho nên toàn bộ mọi người ở mặt tối của Trái Đất đều có thể xem xét được nguyệt thực. So với nhật thực, bạn phải đứng trên một dải hẹp là đường đi của bóng Mặt Trăng thì mới có thể chứng kiến được hiện tượng này.Nguyệt thực có khuynh hướng diễn ra với thời gian dài hơn đối với nhật thực. Thời gian tối đa về mặt lý thuyết so với một nhật thực toàn phần là khoảng 7 phút rưỡi, trong lúc một nguyệt thực toàn phần có thể kéo dài đến 100 phút.

Tất cả chúng ta sống trên Trái Đất, là vật thể tạo nên bóng tối trong tiến trình diễn ra nguyệt thực, cho nên toàn bộ mọi người ở mặt tối của Trái Đất đều có thể xem xét được nguyệt thực. So với nhật thực, bạn phải đứng trên một dải hẹp là đường đi của bóng Mặt Trăng thì mới có thể chứng kiến được hiện tượng này.Nguyệt thực có khuynh hướng diễn ra với thời gian dài hơn đối với nhật thực. Thời gian tối đa về mặt lý thuyết so với một nhật thực toàn phần là khoảng 7 phút rưỡi, trong lúc một nguyệt thực toàn phần có thể kéo dài đến 100 phút.

Xem Thêm  Chân dung người có thể bắn tàu Mỹ sau đường chân trời

Thực tiễn vui: Tính trung bình, một nguyệt thực toàn phần có thể xem xét được từ bất kỳ địa điểm nào sau mỗi 2.5 năm, trong lúc phải mất đến 375 năm để có thể chứng kiến một nhật thực toàn phần xảy ra tại cùng một địa điểm rõ ràng trên Trái Đất.

Có bao nhiêu nhật – nguyệt thực mỗi năm?

Có bao nhiêu nhật – nguyệt thực mỗi năm?

Đa số mỗi năm có khoảng 4 lần nhật – nguyệt thực, là con số tối thiểu của số lần nhật – nguyệt thực có thể xảy ra trong 1 năm. 2 trong số 4 lần nhật – nguyệt thực này phải là nhật thực. Trong 1 năm cũng có thể xảy ra đến 7 lần nhật – nguyệt thực, nhưng rất hiếm (5 lần nhật thực & 2 lần nguyệt thực, hoặc 2 lần nhật thực & 5 lần nguyệt thực).

Có thể có tối thiểu 2 & tối đa 5 lần nhật thực trong 1 năm. Ngoài số này, không có hơn 2 lần nhật nguyệt thực có thể là nhật thực toàn phần. Rất hiếp khi xảy ra 5 lần nhật thực trong cùng 1 năm.

Theo tính toán của NASA, chỉ có khoảng 25 lần trong số 5000 năm qua toàn cầu có 5 lần nhật thực trong cùng 1 năm. Lần cuối cùng đã xảy ra vào năm 1935, & lần kế tiếp sẽ là năm 2206, khi có 2 nhật thực toàn phần xảy ra trong thời điểm tháng Mười Hai.

Nhật – nguyệt thực tương đương sau mỗi 18 năm

Nhật – nguyệt thực tương đương sau mỗi 18 năm

Nhật thực có khuynh hướng xảy ra theo chu kỳ, gọi là chu kỳ nhật – nguyệt thực. Các nhà thiên văn học & các nhà khoa học sử dụng chu kỳ nhật – nguyệt thực để phán đoán & tính toán các lần xảy ra trong tương lai của chúng. Một trong những chu kỳ nhật – nguyệt thực thông dụng đặc biệt là chu kỳ Saros. Những người Babylonian cổ xưa đã dùng nó để phán đoán nguyệt thực.

Chu kỳ Saros là một chu kỳ xấp xỷ 6585.3 ngày hay khoảng 18 năm, 11 ngày, & 8 giờ, & xảy ra dựa theo sự phối hợp của 3 chu kỳ mặt trăng:

Tháng mặt trăng (synodic month): thời gian giữa 2 lần trăng mới liên tiếp.Tháng cận điểm (anomalistic month): thời gian giữa hai lần Mặt Trăng ở địa điểm cận điểm liên tiếp.Tháng rồng (draconic month): thời gian giữa hai lần điểm nút mặt trăng liên tiếp.

Tháng mặt trăng (synodic month): thời gian giữa 2 lần trăng mới liên tiếp.Tháng cận điểm (anomalistic month): thời gian giữa hai lần Mặt Trăng ở địa điểm cận điểm liên tiếp.Tháng rồng (draconic month): thời gian giữa hai lần điểm nút mặt trăng liên tiếp.

Hai nhật thực riêng biệt bởi chu kỳ Saros có đặc thù giống nhau: chúng xảy ra tại cùng 1 điểm nút Mặt Trăng, với Mặt Trăng ở hầu hết cùng một khoảng cách với Trái Đất. Nhật – nguyệt thực cũng xảy ra ở cùng thời gian trong năm hầu hết cùng thời gian trong ngày.

By ads_law

Trả lời