Màu sắc của các hành tinh trong Hệ Mặt Trời

0
42

Màu sắc thật của mỗi hành tinh trong Hệ Mặt Trời là gì? Vì sao cùng một hành tinh nhưng lại có màu sắc khác nhau ở các bức ảnh khác nhau?

Dưới đây là màu thật (true color) của các hành tinh, với link đến một vài bức ảnh liên quan chụp bởi các tàu vũ trụ của NASA. Cảnh báo rằng các bức ảnh chụp bởi các tàu vũ trụ hiện ra trên truyền thông thường có màu giả.

Sao Thuỷ: màu xám (gray)

Vật Lý Thiên Văn - Chia sẻ niềm đam mê!

Ảnh 1: Sao Thuỷ ở màu sắc tự nhiên của nó. Credit: NASA / JHUAPL / Gordan Ugarkovic.

Sao Thuỷ có màu xám, hoặc có vẻ ngả một tí về màu nâu. Sao Thuỷ thực tiễn không mang bầu khí quyển, do vậy tất cả chúng ta dễ dàng là chứng kiến mặt phẳng đá của nó. Hãy chú ý rằng nhiều bức ảnh về Sao Thuỷ (như bức ảnh này) là ảnh đen trắng, nhận được từ một bộ lọc màu đơn. Các biến thể màu sắc của Sao Thuỷ là khá tinh tế; các biến thể màu sắc được phóng đại rất nhiều trong bức ảnh màu giả này.

Sao Kim: Màu vàng nhạt (pale yellow)

Vật Lý Thiên Văn - Chia sẻ niềm đam mê!

Ảnh 2: Sao Kim ở màu sắc tự nhiên. Credit: NASA / JHUAPL / CIW / color composite by Gordan Ugarkovic.

So với mắt người, Sao Kim trông có lẽ không mấy thú vị. Tất cả chúng ta chỉ có vẻ chứng kiến một lớp dày chứa các đám mây acid sulfuric không mấy đặc sắc. Hai trong số các tàu khảo sát Venera của Liên Xô đã gửi về các bức ảnh mặt phẳng của Sao Kim. Các màu từ các bức ảnh đó của Venera sau này được dùng để pha màu  cho dữ liệu radar của tàu vũ trụ Magellan của NASA, có mục đích tạo thành cái nhìn mô phỏng toàn thị trường quốc tế của mặt phẳng Sao Kim. Bạn có vẻ xem thêm về màu sắc của Sao Kim tại đây.

Trái Đất: màu xanh (blue)

Vật Lý Thiên Văn - Chia sẻ niềm đam mê!

Ảnh 3: Trái Đất ở khoảng cách 1 triệu dặm. Bức ảnh chụp ngày 06 tháng Bảy, 2015 bởi tàu vũ trụ Deep Space Climate Observatory của NASA. Credit: NASA.

Màu sắc của Trái Đất cốt yếu màu xanh (blue) với các đám mây trắng. Các biển khơi & ánh sáng tán xạ bởi bầu khí quyển khiến Trái Đất có màu xanh. Tuỳ thuộc vào mỗi khu vực trong một bức ảnh, các lục địa màu nâu, vàng, xanh lục có vẻ hiện ra hoặc có vẻ một phần của Trái Đất bị bao phủ bởi các đám mây trắng. Trái Đất là một trong những hành tinh sống động nhất khi nhìn từ không gian.

XEM THÊM  Điều gì sẽ xảy ra khi một hố đen xuất hiện gần hệ Mặt trời của chúng ta?

Sao Hoả: màu nâu đỏ 

(reddish brown)

Vật Lý Thiên Văn - Chia sẻ niềm đam mê!

Ảnh 4: Toàn cảnh Sao Hoả. Image Credit: NASA/JPL/MSSS.

Sao Hoả cốt yếu có màu nâu đỏ, mặc dù có một vài khu vực lớn màu tối hơn, & cũng có các chỏm băng ở hai cực. Màu đỏ chiểu ưu điểm đến từ các lớp đá gỉ sét trên mặt phẳng, vì các đám mấy rất hiếm & mỏng.

Sao Mộc: màu cam (orange)

Vật Lý Thiên Văn - Chia sẻ niềm đam mê!

Ảnh 5: Sao Mộc qua hướng nhìn của tàu vũ trụ Cassini. Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute.

Sao Mộc có màu cam & các dải mây trắng. Các dải trắng được pha màu bởi các đám mây ammonia, trong lúc màu cam đến từ các đám mây ammonium hydrosulfide. Không có hành tinh nào trong số bốn hành tinh khí đồ sộ (Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương) là có mặt phẳng rắn, do vậy toàn bộ tất cả chúng ta chứng kiến chỉ là các đám mây trong bầu khí quyển của chúng.

Sao Thổ: màu hoàng kim nhạt (pale gold)

Vật Lý Thiên Văn - Chia sẻ niềm đam mê!

Hình 6: Chân dung Sao Thổ, chụp bởi tàu vũ trụ Cassini Orbiter. Credit: NASA/JPL/Space Science Institute.

Lớp khói mù ammonia màu trắng bao phủ tất cả hành tinh này & che khuất một phần các đám mây đỏ bên dưới. Các đám mây ở bán cầu mùa đông của Sao Thổ có màu xanh nhạt (pale blue). Các nhà khoa học cho là đó là vì các vành của Sao Thổ đang che khuất Mặt Trời ở bán cầu mùa đông, mọi thứ trở nên lạnh hơn ở đó & các đám mây ammonia cũng hạ thấp hơn đối với bình bình. Điều này khiến cho phần còn lại của bầu khí quyển có thời dịp để tán xạ ánh sáng, cũng như bầu khí quyển của Trái Đất.

XEM THÊM  Các Hành Tinh Trong Hệ Mặt Trời: Khám Phá Những Sự Thật Thú Vị

Sao Thiên Vương: màu xanh nhạt (pale blue)

Vật Lý Thiên Văn - Chia sẻ niềm đam mê!

Hình 7: Sao Thiên Vương – hành tinh nghiêng. Credit: Voyager 2 Đội nhóm, NASA.

Màu sắc của hành tinh này đến từ các đám mây methane. Trong một vài bức ảnh thông báo sau khoảng thời gian tàu vũ trụ Voyager 2 cất cánh ngang qua năm 1986, Sao Thiên Vương trông có màu xanh lục, nhưng đó là màu sắc nhân tạo.

Sao Hải Vương: màu xanh nhạt (pale blue)

Vật Lý Thiên Văn - Chia sẻ niềm đam mê!

Hình 8: Sao Hải Vương – màu sắc thật của những đám mây. Credit: NASA/JPL.

Cũng như trường hợp của Sao Thiên Vương, mày sắc của hành tinh này cũng bắt đầu từ methane. Sao Hải Vương có màu tối hơn đối với Sao Thiên Vương do sự chiếu sáng yếu hơn (khoảng cách đến Mặt Trời xa hơn). Một số bức anh về Sao Hải Vương  từ tàu vũ trụ Voyager 2  khi nó đi qua năm 1989 cho thấy một màu xanh thẳm (deep blue color), nhưng màu sắc trong những bức ảnh đó đã được tăng cường. Màu sắc thực sự của Sao Thiên Vương & Sao Hải Vương là khá tương tự nhau.

Sao Diêm Vương: màu nâu nhạt (light brown)

Vật Lý Thiên Văn - Chia sẻ niềm đam mê!

Hình 9: Sao Diêm Vương sống động. Image Credit: NASA, Johns Hopkins University/APL, Southwest Research Institute – Stereo Assembly: Brian May.

Sao Diêm Vương không còn là một hành tinh, hiện nAy được phân loại là một hành tinh lùn), có chủ yếu là màu nâu nhạt, với một vài khu vực tối. Hãy chú ý rằng một số bức ảnh từ tàu vũ trụ Chân Trời Mới (New Horizons) của NASA khi nó cất cánh ngang qua Sao Diêm Vương & các mặt trăng của nó hồi 2015, đã được tăng cường để biểu thị các tương phản màu sắc một cách rạch ròi 

XEM THÊM  Bí mật Các tháng trong tiếng Anh cùng cách học siêu độc đáo

Cảnh báo rằng, việc phân loại màu sắc cũng có yếu tố chủ quan. Ví dụ, “màu xanh” so với người này có vẻ được chứng kiến là “màu lục” so với người khác. Các nhà thiên văn học hiếm khi quan tâm đến điều đó, & họ sử dụng quang phổ chuẩn xác khi cần thu thập thông tin định lượng nào đó về màu sắc của một vật thể.

Dưới đây là một số website xem qua với nhiều ảnh về các hành tinh (không phải khi nào cũng là màu thật!):

& đây là một vài website giải thích về sự hữu ích của các bức ảnh màu sai trong thiên văn học:

Nguồn: urious.astro.cornell.edu

Người đăng:

Hien PHAN

Cựu member CLB Thiên văn học Đà Nẵng – DAC; tìm hiểu viên tại khoa Vũ trụ & Vận dụng, trường Đại học Khoa học & Công nghệ Hà Nội – USTH (Đại học Việt Pháp).


Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Khoa học vũ trụ