Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem?

0
27
Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 1.

Hiện tượng ‘trăng máu’ bên trên núi Rainier, bang Washington, Mỹ – Ảnh: NATIONAL GEOGRAPHIC/ALAMY

Sau đây là 10 buổi lễ thú vị trên khung trời năm 2021 được báo chí giới thiệu.

Ngày 11-2: Sao Kim, sao Mộc trùng tụ

Những người dậy sớm sẽ có thời dịp bắt gặp 2 trong số các hành tinh sáng nhất trên khung trời nằm rất gần nhau vào lúc rạng đông: sao Kim & sao Mộc. Hiện tượng này gọi là trùng tụ, khi 2 hành tinh ở rất gần nhau trên khung trời.

Khi nhìn bằng mắt thường, chúng sẽ hiện lên như 2 người nổi tiếng rất sáng trên trời. Nếu dùng kính viễn vọng thông thường, ta có lẽ thấy song song 2 hành tinh này. Thêm vào đó, nếu nhìn về phía trên bên phải của bộ đôi, ta còn có lẽ thấy được sao Thổ.

Để có lẽ ngắm nhìn hiện tượng này, tất cả chúng ta cần chọn thời gian phù hợp, lý tưởng đặc biệt là 20-30 phút trước khi Mặt trời nhú lên khỏi đường chân mây. Cặp đôi hành tinh sẽ nằm gần Mặt trời, chính vì như thế ta sẽ xem xét chúng được một lúc trước khi ánh rạng đông lấn át tầm nhìn.

Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 2.

Sao Kim, sao Mộc trùng tụ ngày 11-2-2021 – Ảnh: ANDREW FAZEKAS

Ngày 9, 10-3: Hội tụ 4 thiên thể

Một cảnh tượng lý thú sẽ hiện ra trên toàn thế giới khi có 4 thiên thể cùng hiện ra trên nền trời ở rất gần nhau. Sao Thủy, sao Mộc & sao Thổ sẽ hầu hết nằm thẳng hàng, trong lúc đó Mặt trăng lưỡi liềm sẽ nằm cạnh bộ ba này.

Mỗi hành tinh sẽ là một chấm sáng trên trời, sáng đặc biệt là sao Mộc. Ta có lẽ xem xét bằng mắt thường. Khi nhìn bằng ống nhòm, người yêu thiên văn có lẽ thấy được 4 mặt trăng lớn của sao Mộc, còn khi nhìn bằng kính thiên văn, ta còn thấy được vành đai của sao Thổ.

XEM THÊM  Trung Quốc bí mật thử nghiệm thành công tàu ​​con thoi tái sử dụng, công nghệ từng bị Mỹ - Nga phớt lờ

Bởi địa điểm tương đối của Trái đất đối với sao Thủy & Mặt trời, chỉ có một phần của sao Thủy phát sáng. Vào ngày này, sao Thủy sẽ trông như một Mặt trăng khuyết phiên bản “mini” khi nhìn qua kính thiên văn.

Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 3.

Sao Thủy, sao Mộc, sao Thổ & Mặt trăng sẽ hội tụ vào thời điểm tháng 3-2021 – Ảnh: ANDREW FAZEKAS

Ngày 26-5: “Trăng máu”

Khu vực Đông Nam Á, trong đó có VN, sẽ có thời dịp ngắm nhìn hiện tượng “trăng máu” bởi nguyệt thực toàn phần. Nguyệt thực toàn phần xảy ra khi Mặt trời, Trái đất & Mặt trăng thẳng hàng sao cho bóng của Trái đất che phủ hoàn toàn mặt phẳng Mặt trăng.

Trong lúc diễn ra pha toàn phần, ánh sáng Mặt trời khi chiếu qua khí quyển của Trái đất sẽ bị bẻ cong (khúc xạ) & để lại ánh sáng màu đỏ lên mặt phẳng Mặt trăng. Chính vì vậy vào hiện thời, “chị Hằng” sẽ chuyển từ màu xám sẫm sang màu cam đỏ nên hiện tượng này nói một cách khác là “trăng máu”.

Đặc biệt, lần nguyệt thực toàn phần này trùng hợp với lúc Mặt trăng ở gần Trái đất nhất, thường gọi là hiện tượng “siêu trăng”. Chính vì như vậy Mặt trăng sẽ to & sáng hơn thông thường.

Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 4.

Toàn cầu sẽ đón hiện tượng “trăng máu” vào thời điểm tháng 5-2021 – Ảnh: REUTERS

Ngày 10-6: “Vòng lửa” trên trời

Các đất nước ở phía Bắc của toàn cầu như Canada & Nga có lẽ thấy nhật thực hình khuyên, hiện lên giống như một “vòng lửa” trên khung trời rạng đông. Nhật thực hình khuyên xảy ra khi Mặt trăng, Mặt trời & Trái đất nằm thẳng hàng nhưng ở một khoảng cách tỉ lệ khiến Mặt trăng hiện lên không đủ to để che khuất Mặt trời.

XEM THÊM  Entropy hố đen và định luật nhiệt động lực học – Marco Tavora

Trong lúc đó, một phần nhiều các nước châu Á, châu Âu & Bắc Mỹ có lẽ xem xét hiện tượng nhật thực một phần khi Mặt trăng chỉ che khuất một phần của Mặt trời.

Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 5.

Một số đất nước có lẽ thấy được “vòng lửa” vào thời điểm tháng 6-2021 – Ảnh: REUTERS

Ngày 12-7: Sao Kim, sao Hỏa trùng tụ

Sau hoàng hôn, 2 hành tinh sẽ trông như “chạm nhau” trên khung trời, cùng với Mặt trăng khuyết bên cạnh. Hiện tượng này có lẽ xem xét bằng mắt thường & sẽ xem được song song khi nhìn qua kính viễn vọng.

Sao Kim sẽ rất sáng & chẳng thể lầm lẫn được, ta thường gọi là “sao Hôm”, còn sao Hỏa sẽ nhạt hơn nên lúc đầu ánh sáng sao Kim có lẽ lấn át sao Hỏa. Bên cạnh đó, sau một hồi, mắt sẽ điều tiết để ta cùng thấy được cả 2 bằng mắt thường.

Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 6.

Sao Kim & sao Hỏa sẽ “chạm nhau” trên khung trời tháng 7-2021 – Ảnh: ANDREW FAZEKAS

Ngày 12, 13-8: Mưa sao băng Perseid

Giữa tháng 8 hằng năm, Trái đất sẽ đi ngang qua một “đám mây” mảnh vỡ từ sao chổi Swift-Tuttle & gây ra hiện tượng mưa sao băng Perseid. Mưa sao băng sẽ đạt đỉnh vào ngày 12 & 13-8-2021.

Năm nay, cơn mưa sao băng Perseid rất hứa hẹn bởi thời điểm đạt đỉnh trùng vào lúc trời không trăng. Nơi xem xét tốt đặc biệt là vị trí không bị ô nhiễm ánh sáng & khung trời quang đãng, ít mây.

Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 7.

Mưa sao băng Perseid sẽ đạt đỉnh vào thời điểm tháng 8-2021 – Ảnh: ANDREW FAZEKAS

Ngày 18-8: Sao Hỏa, sao Thủy trùng tụ

Đợt trùng tụ này khá kề cận hoàng hôn, chính vì vậy tầm nhìn tốt đặc biệt là đường chân mây phía tây rạch ròi không bị che khuất. Sao Thủy sẽ sáng hơn sao Hỏa nhờ Mặt trời chiếu sáng.

XEM THÊM  Tiểu hành tinh lớn hơn cầu Cổng Vàng sắp lao qua Trái Đất sẽ gây thiệt hại lớn?

Nếu nhìn được qua kính viễn vọng, cả 2 hành tinh sẽ nằm rất gần nhau đến mức có lẽ xem với độ phóng lớn để thấy chi li dấu hiệu mặt phẳng của chúng.

Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 8.

Tháng 8, ta lại bắt gặp đợt trùng tụ giữa sao Thủy & sao Hỏa – Ảnh: ANDREW FAZEKAS

Ngày 8-10: Mưa sao băng Draconid

Một cơn mưa sao băng khác đáng Note trong năm sẽ đạt đỉnh vào ngày 8-10-2021: mưa sao băng Draconid. Dự đoán thời điểm phù hợp nhất để ngắm là từ lúc chập tối đến nửa đêm.

Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 9.

Mưa sao băng Draconid sẽ đạt đỉnh vào thời điểm tháng 10-2021 – Ảnh: ANDREW FAZEKAS

Ngày 19-11: Nguyệt thực một phần

Tuy là nguyệt thực một phần nhưng thực chất đến 95% Mặt trăng sẽ bị bóng tối của Trái đất che phủ. Chính vì như vậy ở pha cực đại, Mặt trăng có lẽ xuất hiện như nguyệt thực toàn phần trong một khoảng thời gian ngắn, với màu cam hoặc đỏ.

Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 10.

Nguyệt thực một phần có lẽ xuất hiện như “trăng máu” trong khoảng thời gian ngắn – Ảnh: TimeAndDate

Ngày 4-12: Nhật thực toàn phần

Một buổi lễ hiếm có chính là nhật thực toàn phần được xem xét tại Nam Cực vào cuối 2021. Trong lúc đó, các đất nước ở phía Nam bán cầu như Chile, Argentina, Nam Phi & Úc sẽ xem xét được nhật thực một phần.

Năm 2021 có những sự kiện thiên văn nào đáng xem? - Ảnh 11.

Cuối năm 2021, Nam Cực sẽ gặp hiện tượng nhật thực toàn phần hiếm có – Ảnh: REUTERS

Chiêm ngưỡng nhật thực toàn phần duy nhất năm 2020 Ngắm nhìn nhật thực toàn phần duy nhất năm 2020

TTO – Trưa 14-12 theo giờ bản địa, hàng ngàn người dân ở phía Nam Chile & Argentina đã đổ ra đường để nhìn thấy một trong những hiện tượng thiên văn kỳ thú nhất năm 2020: nhật thực toàn phần.

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Khoa học vũ trụ