Các Chuyên Viên lo lắng thực trạng hoả tiễn vũ trụ Trung Quốc rơi không làm chủ sẽ tái diễn & thiệt hại chỉ là sớm hay muộn.

Những gì còn sót lại của hoả tiễn đẩy Trường Chinh 5B đã rơi xuống Ấn Độ Dương vào ngày 9/5, sau thời điểm phần nhiều cháy rụi trong khí quyển Trái Đất. Mảnh hoả tiễn Trung Quốc rơi trên vùng biển phía tây quần đảo Maldives, theo Văn phòng Kỹ thuật Vũ trụ Có người lái Trung Quốc (CMSEO).

Sau khoảng thời gian được phóng từ đảo Hải Nam vào ngày 29/4, mang trang thiết bị lắp ráp trạm không gian Thiên Cung 3 vào quỹ đạo, hoả tiễn Trường Chinh 5B đã biến thành mối quan tâm của nhiều nước, không những vì nó đánh dấu một bước tiến mới trong cuộc đua không gian.

Đây mới là lần phóng thứ hai cho phiên bản 5B thuộc dòng hoả tiễn Trường Chinh. Lần trước nhất hoả tiễn đẩy lớn nhất của Trung Quốc được phóng là trong thời điểm tháng 5/2020. Mảnh vỡ khi đó rơi xuống Bờ Biển Ngà, khiến một số công trình ở nước này bị hư hỏng, nhưng may mắn không gây ra thương vong.

Hoả tiễn Trường Chinh 5B đưa modul lõi của trạm không gian Thiên Cung 3, được phóng từ đảo Hải Nam vào ngày 29/4. Ảnh: AFP.

Trong sứ mạng không gian lần này, Trung Quốc lại một lần nữa chẳng thể làm chủ tiến trình rơi của mảnh vỡ hoả tiễn Trường Chinh 5B. Xác suất gây thiệt hại của nó dù rất nhỏ vẫn đủ khiến cộng đồng khoa học & giới chức khoảng 11 nước lo lắng.

“Những quốc gia thám hiểm vũ trụ cần hết sức hạn chế rủi ro về người và tài sản từ quá trình vật thể ngoài vũ trụ trở lại Trái Đất, đồng giời gia tăng tối đa mức độ minh bạch trong hoạt động. Rõ ràng Trung Quốc đã không đáp ứng những tiêu chuẩn về trách nhiệm liên quan đến mảnh vỡ lần này”, chỉ huy Đơn vị Hàng không & Vũ trụ Mỹ (NASA) Bill Nelson chỉ trích Bắc Kinh.

Xem Thêm  Giáo án Địa Lí 10 Bài 11: Khí quyển. Sự phân bố nhiệt độ không khí trên Trái Đất

“Trung Quốc cũng như mọi quốc gia và đơn vị thương mại thám hiểm vũ trụ cần hành động có trách nhiệm và minh bạch nhằm đảm bảo an toàn, ổn định, an ninh và sự bền vững dài hạn của các hoạt động ngoài không gian”, ông nhấn mạnh.

Chương trình vũ trụ Trung Quốc đã đoạt được nhiều thành quả đáng ghi nhận chỉ trong 6 tháng qua, từ việc mang đá Mặt Trăng trở về Trái Đất đến sứ mạng mang tàu vũ trụ không người lái vào quỹ đạo sao Hỏa. Bên cạnh đó, tham vọng không gian của Bắc Kinh vẫn tiềm tàng nguy cơ khi các nhà khoa học nước này liên tiếp thất bại trong việc làm chủ đường cất cánh phòng ban hoả tiễn sau thời điểm phân chia.

“Tôi nghĩ họ đã tắc trách. Thật vô trách nhiệm”, Jonathan McDowell, nhà vật lý vũ trụ thuộc Trọng điểm Vật lý Vũ trụ Cambridge tại bang Massachusetts, nhận định.

Mảnh vỡ rơi xuống Trái Đất là tầng động cơ đẩy lõi cho hoả tiễn Trường Chinh 5B. Phần nhiều hoả tiễn trên toàn cầu thường tách động cơ đẩy lõi & cho rơi ngay sau thời điểm phóng. Các tầng còn sót lại của hoả tiễn khi đi vào quỹ đạo & giải phóng tầng hàng hóa sẽ kích hoạt thêm động cơ, bố trí hướng cất cánh trong tiến trình tái xâm nhập khí quyển, hướng tới những khu vực không có người sinh sống.

Xem Thêm  [ẢNH] Loại tên lửa sát thủ mà Su-35 mang theo khi áp sát "thần biển" P-8A Mỹ

Nhiều đất nước đã vô cùng lo lắng trong vài ngày xưa khi tầng động cơ của Trường Chinh 5B rơi xuống. Các Chuyên Viên đã ước tính phạm vi rơi của các mảnh vỡ trải rộng từ 41°5′ độ vĩ bắc đến 41°5′ độ vĩ nam, bao phủ khoảng 11 đất nước. Khu vực này gồm nhiều Tp lớn như New York hay Los Angeles của Mỹ, thủ đô Madrid của Tây Ban Nha, Tp Rio de Janeiro tại Brazil, thủ đô Nigeria là Abuja & cả thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc.

Ảnh chụp radar của trạm không gian Thiên Cung 1 khi trong tiến trình rơi mất làm chủ xuống mặt phẳng Trái Đất vào năm 2018. Ảnh: AFP.

Trong suốt một tuần qua, Bộ tư lệnh Không gian Mỹ & Đơn vị Vũ trụ Nga đều theo dõi sát sao đường đi của mảnh vỡ hoả tiễn Trung Quốc. Với tốc độ di chuyển gần 29.000 km/h, khả năng mảnh vỡ biến đổi hướng cất cánh vào phút chót có thể dẫn theo hệ lụy khó lường.

Trong vòng ba thập kỷ qua, chỉ có Trung Quốc cho tầng động cơ đẩy lõi với kích cỡ lớn như thế đi thẳng vào quỹ đạo, rồi để cho nó “rơi tự do”, theo tiến sĩ McDowell. Các kỹ sư Trung Quốc đáng lẽ phải kiến trúc cho tầng động cơ rơi trở lại mặt đất ngay sau thời điểm phóng, hoặc bổ sung thêm động cơ phụ để bố trí hướng cất cánh đến nơi an toàn.

Trạm không gian Skylab của NASA trong thời điểm tháng 7/1979 cũng vỡ tan trên Ấn Độ Dương khi rời quỹ đạo, làm nhiều mảnh vỡ rơi xuống Tây Australia & buộc Tổng thống Mỹ Jimmy Carter phải công khai xin lỗi đồng minh. Kể từ sự cố này, phần nhiều đất nước trên toàn cầu đã bố trí kiến trúc & tránh để xảy ra trường hợp tương đương. “Sự việc lần này khiến chúng ta có ấn tượng rằng các nhà thiết kế tên lửa Trung Quốc đã quá lười nhác và không xử lý triệt để vấn đề”, McDowell chia sẻ.

Xem Thêm  Màu sắc của các hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Trong lần phóng Trường Chinh 5B vào năm 2020, Jim Bridenstine, giám đốc NASA dưới nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump, nhận xét toàn cầu đã “vô cùng may mắn khi không chịu thiệt hại về người”. Ông nhận định cách Trung Quốc phóng hoả tiễn là “cực kỳ nguy hiểm”. Trạm không gian trước nhất của Trung Quốc, trạm Thiên Cung 1, cũng mất làm chủ trở về mặt đất vào năm 2018 & rơi xuống phía nam Thái Bình Dương.

Giới Chuyên Viên nhắc nhở điều đáng lo lắng là toàn cầu phải dần làm quen với rủi ro từ hoả tiễn rơi tự do. Trung Quốc đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng trạm không gian Thiên Cung 3 trong vài tháng tới, đòi hỏi thêm nhiều đợt phóng hoả tiễn Trường Chinh 5B dù chưa được bố trí kiến trúc. Nhà Trắng tuần qua đã lên tiếng quan ngại & nhấn mạnh mong chờ mọi nước hành xử có nhiệm vụ ngoài không gian.

“Xác suất bạn trúng xổ số hôm nay là cực kỳ thấp, nhưng xác suất không một ai trúng xổ số lại là một câu chuyện rất khác. Câu chuyện ở đây cũng vậy. Rủi ro bị mảnh tên lửa rơi trúng của một cá nhân là rất thấp, nhưng nguy cơ với tất cả mọi người lại không như vậy“, Ted J. Muelhaupt, giám đốc Trọng điểm Tìm hiểu Hàng không về Mảnh vỡ trên quỹ đạo & Tái xâm nhập Trái Đất, Note.

Trung Nhân (Theo Reuters/New York Times)

By ads_law

Trả lời