NHÃ NHẠC CUNG ĐÌNH HUẾ

Từ bây giờ ADAM Muzic sẽ giới thiệu tới các bạn một loại hình văn nghệ truyền thống vĩ đại của người  viet nam đã & đang khiến toàn cầu mến mộ.

Vào lúc 15 giờ 30 phút ngày 07/11/2003, non nước Thần Kinh chào đón một quang vinh lớn, này là NHÃ NHẠC CUNG ĐÌNH HUẾ  được UNESCO thừa nhận là kiệt tác phi vật thể truyền khẩu của con người. Trong suốt hơn một thập kỷ, Nhã nhạc cung đình Huế nắm giữ vai trò là quốc nhạc, nhằm tăng thêm sự trang trọng, cao sang cho các tế, lễ trong cung đình.  Vì vậy các triều đại phong kiến ngày ấy rất lưu tâm việc lớn mạnh loại hình âm nhạc này nhằm cam đoan vị trí của một vương triều trường tồn, tiến triển.

Khác với âm nhạc trong dân gian, Nhã nhạc cung đình Huế là một loại hình âm nhạc bác học đưa tính chính thống. Nhã nhạc cung đình Huế có quy mô tổ chức & trình diễn rất lớn với những quy định về bài viết, cách diễn xướng, trang phục,… vô cùng chặt chẽ. Cũng chính vì những lý do vậy mà định nghĩa về Nhã nhạc không những có riêng ở VIệt Nam mà còn hiện ra ở triều đình Trung Quốc, Bắc Triều Tiên, Japan,…

Lịch sử tạo dựng & lớn mạnh

Theo cách gọi của chính sách phong kiến ngày ấy, Nhã nhạc là âm nhạc  của sự thanh nhã, đối lập với Tục nhạc (âm nhạc trong dân gian). Nhã nhạc được tạo dựng vào thời Lý (1010-1025) nhưng phải đến thời Lê (1427-1788) mới lớn mạnh thực sự với những quy củ rỏ ràng, bài bản. Giờ đây, Nhã nhạc được đưa ra với 8 loại nhạc:  Giao nhạc, Miếu nhạc, Nhũ tự nhạc, Cứu nhật nguyệt lai trùng nhạc, Đại triều nhạc, Thường triều nhạc, đại yến nhạc, Cung trung nhạc. Mỗi một loại trình diễn trong những dịp tế lễ khác nhau & những đối tượng được xem khác nhau. Tuy đa dạng, đặc sắc là thế nhưng càng tới cuối triều Lê vì điều kiện kinh tế, chính trị không cho phép nên Nhã nhạc khởi đầu suy thoái Đây là công đoạn mà các vua triều Lê không nắm trong tay thực quyền, chỉ tồn tại trên danh nghĩa (hữu danh vô thực).

Xem Thêm  [NEW] Truyện tranh ở Việt Nam, ba mươi năm nhìn lại | chukim 2010 - Xác minh

Đến thời Nguyễn (1802-1945) Nhã nhạc cung đình Huế khởi đầu phục sinh ngoạn mục với những bổ sung đa dạng hơn, quy mô hơn với tần xuất sử dụng nhiều hơn. Nguyễn quy định ra 7 chuyên mục âm nhạc:  Giao nhạc, Miếu nhạc, Ngũ tự nhạc, Đại triều nhạc, Thường triều nhạc, Yến nhạc, Cung trung nhạc. Hằng năm có rất là nhiều lễ, tế có sử dụng Nhã nhạc, như những lễ tế đại triều 2 lần/tháng, thường triều 4 lần/tháng, Nam giao, Sinh nhật vua, hoàng hậu,.. Này là những lễ tế cố định. Còn tồn tại những lễ tế dị thường như: đăng quang, tang lễ vua, hoàng hậu, tiếp đãi sứ thần, lễ mừng thọ, yến tiệc,…

Đến cuối thời Nguyễn (Cuối thể kỷ XIX), giặc Pháp xâm lược hủy hoại viet nam, triều đình phong kiến bị dần kiểm tra quyền lực nên Nhã nhạc cũng dần không còn được sử dụng nhiều. Thêm vào này là sự hiện ra của âm nhạc phương Tây được mọi người ưa thích nên Nhã nhạc cung đình Huế càng thêm phần mờ nhạt. Giờ đây rất may mắn khi bà Từ Cung, tức mẹ của vua Bảo Đại đã tập hợp được những nghệ nhân cung đình để duy trì được một số chuyên mục trong Nhã nhạc.

Những năm 80 thể kỷ XX, Nhã nhạc cung đình Huế khởi đầu thu được sự chú trọng từ Bộ Văn hóa. Đến những năm 90 thì loại hình âm nhạc này khởi đầu phục hưng & được gìn giữ, lớn mạnh đến nay.

Quy mô của Nhã nhạc cung đình Huế

Phải bảo rằng, Nhã nhạc đưa một quy mô vô cùng to lớn & sâu sắc về bài viết lẫn cách thức.

Về bài viết, Nhã nhạc cung đình có hàng trăm chương, mỗi chương gồm nhìu bản bé hơn bao gồm nguyên gốc & bản dịch (các bài ca được viết bằng tiếng Hán) do Bộ Lễ biên soạn. Mỗi tế, lễ đều có những chương riêng phù phù hợp với bài viết & thuộc tính. Như Tế Giao có 9 nhạc chương có chữ Hòa trong hòa hợp, Lễ Đại triều gồm 5 nhạc chương đưa chữ Bình trong hòa bình, Lễ Vạn Thọ có 7 nhạc chương đưa chữ Thọ trong trường thọ,…

Xem Thêm  Top 10 món canh giúp bổ máu tốt cho sức khoẻ

– Giao nhạc (nhạc ở bọn tế giao)
– Miếu nhạc (nhạc trong các đền miếu)
– Ngũ tự nhạc (nhạc của năm cuộc tế lễ)
– Cửu nhật nguyệt giao trùng nhạc (nhạc để cứu mặt trời, mặt trăng khi có nhật thực, nguyệt thực)
– Đại triều nhạc (nhạc khi có đại triều)
– Thường triều nhạc (nhạc trong các buổi thường triều)
– Đại yến cửu tấu nhạc (nhạc trong những yến tiệc lớn)
– Cung trung nhạc (nhạc trong cung)

Về cơ cấu nhạc khí, theo quy định có 6 dàn nhạc: Nhã nhạc, Nhạc huyền (bộ nhạc treo), Đại nhạc, Tiểu nhạc, Ty chung & Ty khánh (dàn nhạc chuông & khánh đá), Quân nhạc. Có đến hơn 30 mẫu mã & tổng số lượng lên đến hằng trăm nhạc khí.

Mỗi 1 dàn nhạc được quy định những bài nhạc, nhạc khí riêng cho dàn nhạc đó. Chẳng hạn dàn Tiểu nhạc sẽ tấu 15 bản gồm 10 bản Ngự & 5 bản Ngũ với những loại nhạc khí như: Trống bản, Phách tiền, Não bạt, Tam âm la, Mõ sừng trâu, Trống chiến, Sáo, Lũ tam Lũ nhị Lũ tỳ, Lũ nguyệt). Còn dàn Đại Nhạc sẽ tấu 16 bản gồm các bản như: Ngũ lôi, Xàng xê, Mã vũ, Cung Nam, Nam Ai, Nam Bình,…với các nhạc khí như: Trống đại, Trống chiến, Bồng,Não bạt (xập xoã),Mỏ sừng trâu, Trống cơm, Kèn bầu, Kèn lỡ, Lũ nhị (nhạc cụ phụ, chỉ dùng duy nhất khi tấu bài Nam bình).

Tầm trọng yếu của Nhã nhạc cung đình Huế

Với toàn bộ những giá trị to lớn về văn hóa, văn nghệ, lịch sữ, Nhã nhạc cung đình Huế xứng đáng là một di sản cam đoan truyền thống văn hóa & trí tuệ của người viet nam. Nhã nhạc ẩn chứa trong mình những quan niệm, triết lý của văn hóa phương đông nói chung & của người viet nam nói riêng. Nhã nhạc đang là loại hình âm nhạc có cả một hệ thống cấu tạo cầu kỳ nhưng chặc chẽ & vô cùng hài hòa mà rất ít các dân tộc trên toàn cầu có được.

Xem Thêm  [NEW] Lắc tay nam vàng 24k 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ, 1 cây, giá bao nhiêu tiền? | lắc tay vàng nam hình rồng - Xác minh

Vì vậy mà từ sau 1975 đến nay chính phủ & các cá nhân, đoàn thể quan tâm đến Nhã nhac cung đình Huế đã khởi động, thực hiện rất là nhiều dự án để khôi phục, duy trì & lớn mạnh Nhã nhac. Với những cố gắng không ngừng cùng sự giúp đở từ quỹ UNESSCO, chính phủ Japan,…Nhã nhạc tuy chẳng thể bình phục chu toàn nhưng đã bảo tồn được một phần đông các bản nhạc trọng yếu, mang Nhã nhạc đền gần với dân chúng hơn trong lúc trước đó vốn chỉ có hoàng thất mới được hưởng thụ. Nhã nhạc cũng từng được đề ra toàn cầu & thu được sự thừa nhận cũng như mến mộ của giới chuyên môn quốc tế.

Nội dung này chẳng thể phân phối đầy đủ các tri thức mênh mông về Nhã nhạc cung đình Huế như cấu tạo các bài, chương, cách diễn xướng, trang phục, điệu múa,… nhưng ADAM Muzic ao ước phần nào cũng đã hỗ trợ các bạn hiểu hơn về Nhã nhạc cung đình Huế & giá trị của Nhã nhạc. Các bạn hãy tự hào khi là một người con đất Việt, nơi ẩn chứa những điều vĩ đại được cả toàn cầu mến mộ.

Writer: Nguyễn Tường Quân

Published: ADAM Muzic

Reference:

Th.Sh Lê Thị An Hòa, Lịch sử tạo dựng & lớn mạnh Nhã nhạc Cung đình Huế, http://thegioidisan.vn/vi/lich-su-hinh-thanh-va-phat-trien-nha-nhac-cung-dinh-hue.html,  [March 03, 2017]

Trần Lê Túy Phượng, [Feb, 03, 2015], Dân ca nhạc viet nam – Nhã nhạc cung đình Huế, https://dotchuoinon.com/2015/02/03/dan-ca-dan-nhac-vn-nha-nhac-cung-dinh-hue/, [March 03, 2017]

Mytour.vn, [June 15, 2014], Nhã nhạc – tiếng động cung đình Huế, https://mytour.vn/location/5296-nha-nhac-am-thanh-cung-dinh-hue.html, [March 03, 2017]

[Oct 15, 2011], Nhã nhạc cung đình Huế, http://tintuc.hues.vn/nha-nhac-cung-dinh-hue/, [March 03, 2017]

By ads_law

Trả lời