Dưới đây là những vụ phóng hoả tiễn trong lịch sử thông báo tất cả chúng ta về mức độ khổ cực của công việc này & bí quyết loài người học từ những lỗi lầm.

Hoả tiễn Proton-M. Ảnh: NASA Spaceflight.

1. Vụ thử hoả tiễn VLS-1 sử dụng nhiên liệu rắn

Vào năm 2003, Brazil từng ước ao trở thành một đất nước không gian vũ trụ. Quốc gia này nằm ở địa điểm hoàn hảo trên đường xích đạo, nơi vòng quay của Địa cầu giúp phân phối thêm sức nâng cho hoả tiễn. Nhưng vào thời điểm tháng 8/2003, 3 ngày xưa khi vụ phóng được Đơn vị Vũ trụ Brazil lên chiến lược thực hiện, thị trấn Alcantara đã rung chuyển bởi một vụ nổ lớn.

Video: Vụ phóng hoả tiễn VLS-1 sử dụng nhiên liệu rắn.

Tại sân cất cánh vũ trụ, một cột khói đen cao chót vót bốc lên từ nơi đặt hoả tiễn VLS-1 sử dụng nhiên liệu rắn. Vụ nổ khiến 21 người bỏ mạng & hàng chục người bị thương. AP cho biết, các cuộc điều tra sau đó đều mập mờ. Giải trình điều tra trích dẫn một số rủi ro, mà bất kỳ rủi ro nào trong số này cũng có thể gây ra thảm họa. Chất khí dễ cất cánh hơi chăm chú lại trong lúc các cảm ứng bị hỏng & hoả tiễn bị nhiễu điện từ. Giải trình không xác nhận rõ có phải sự phóng điện đã đốt cháy một trong số 4 động cơ đẩy của quả hoả tiễn & gây ra thảm họa hay không, thay vì đó nó nghĩ rằng chính cách làm chủ lỏng lẻo là lý do kéo theo thảm họa.

“Chúng tôi nhận thấy sự thiếu quản lý rủi ro một cách chính thức và chi tiết, đặc biệt là trong việc tiến hành các hoạt động liên quan đến việc chuẩn bị cho buổi phóng”, giải trình cho biết. Theo giải trình, đội ngũ nhân sự vận hành hoả tiễn quá mỏng & làm việc quá sức. Chi phí đất nước dành riêng cho chương trình không gian của Brazil năm 2003 không quá 20 triệu $, ít hơn nhiều đối với chi phí 300 triệu $ mà Ấn Độ dành riêng cho chương trình không gian của họ cùng thời điểm. Bài học tại Alcantara là rất rõ ràng và cụ thể. Thực hiện một chuyến cất cánh vào vũ trụ đòi hỏi phải đặt sự an toàn lên vị trí thứ nhất, sau đó mới kể đến ngân sách. Các thủ tục cầu kỳ & các bí quyết đề phòng nhằm bảo đảm an toàn đòi hỏi phải có thêm nhiều nhân công & chúng chẳng hề rẻ, nhưng lại rất thiết yếu.

Xem Thêm  Tìm hiểu chi tiết về mèo Ashera – Giống mèo đắt đỏ nhất hành tinh

Các động cơ của hoả tiễn đẩy dùng nhiên liệu rắn không quá khó sử dụng nhưng chúng cũng khá bất trắc. Chính vì như thế việc sử dụng hoả tiễn này cần thêm một số bí quyết bảo đảm an toàn đề phòng. Vụ nổ về căn bản đã chấm hết khát vọng của Brazil nhằm xây dựng một chương trình vũ trụ vào thời điểm đó.

2. Vụ thử hoả tiễn Falcon-1 lần đầu tiên

Đảo san hô nhân tạo Kwajalein Atoll nằm cách quần đảo Hawaii ở trọng điểm nhiệt đới của Thái Bình Dương, hơn 4.000 km về phía tây nam. Các đầu đạn không vũ trang được phóng từ California thường cất cánh đến đây trong các vụ thử hoả tiễn đạn đạo xuyên lục địa ICBM bởi nơi đây có rất nhiều mảnh đất trống. Kwajalein cũng có một tính năng khác, đây là nơi SpaceX đặt bệ phóng để thí nghiệm các hoả tiễn không gian.

Video: Vụ phóng hoả tiễn Falcon-1.

Vào thời điểm tháng 3/2016, 4 năm sau khoảng thời gian Elon Musk thành lập Spacex, công ty tư vấn du học công nghệ này đã chuẩn bị mọi thứ cho vụ phóng hoả tiễn Falcon 1, có bề dài hơn 23m. Elon Musk cần phải minh chứng được rằng hoả tiễn này chẳng thể cất cánh & hơn nữa, còn cất cánh một cách ổn định nếu ông mong muốn thực hiện chiêm bao chinh phục không gian của mình. Chỉ vài tuần trước khi phóng, hoả tiễn này bị tiếp xúc với không khí mặn. Đến ngày 26/3, Falcon 1 được phóng vào vũ trụ đưa theo vệ tinh của Học viện không quân.

Việc đếm ngược được tiến hành, không có tiếng động nhắc nhở. Khi đồng hồ đếm ngược xuống còn 2 giây các van của hoả tiễn được mở ra để nhiên liệu chảy vào buồng đốt. Không những thế lúc đó một đai ốc bằng nhôm đã bị bật ra khiến nhiên liệu phun ra ngoài & bốc cháy trong qúa trình phóng. Hoả tiễn cất cánh lên khoảng 34 giây trước khi ngọn lửa nuốt chửng một đường khí nén khiến động cơ dừng hoạt dộng. Nghiên cứu cho thấy không khí mặn đã làm rỉ các đai ốc bằng nhôm khiến nó chẳng thể chịu được áp lực của vụ phóng.

SpaceX đã thực hiện nhiều phấn đấu để tiến hành vụ phóng kế tiếp nhưng vụ phóng thứ 2 cũng bị thất bại. Sau các phấn đấu bất thành, đến ngày 28/9/2008, Flacon-1 đã biến thành hoả tiễn có động cơ sử dụng nhiên liệu lỏng trước tiên do tư nhân lớn mạnh đạt tới quỹ đạo, & mang Space X lớn mạnh theo 1 phía mới.

Xem Thêm  Trận không chiến sử dụng tên lửa không đối không đầu tiên lịch sử

3. Phóng hoả tiễn đưa vệ tinh Kanopus-ST

Vào ngày 5/5/2015, quân đội Nga đã học được một bài học đáng nhớ về việc giải quyết toàn bộ các tình huống ngạc nhiên.

Lực lượng phòng thủ không gian vũ trụ Nga đã sử dụng hoả tiễn  Soyuz-2.1B  để phóng vệ tinh Kanopus-ST vào quỹ đạo với mục đích tiến hành các tìm hiểu về thời tiết.

Video: Phóng hoả tiễn đưa vệ tinh Kanopus-ST

Không những thế, vệ tinh Kanopus-ST không tách ra được khỏi hoả tiễn, do trục trặc ở một trong các ổ khóa cố định vệ tinh vào hoả tiễn. Có 4 ổ khóa nhưng chỉ có 3 cái mở, trong lúc cái còn sót lại vẫn gắn chặt vệ tinh này với hoả tiễn.

Các kỹ sư bất lực, không có chiến lược cho việc tách rời trong tình huống nguy cấp. “Các nhà phát triển tài liệu kỹ thuật đã không đưa ra một thuận toán khẩn cấp trong trường hợp cơ chế piston không mở khóa”, TASS trích dẫn các nguồn tin quân sự của Nga cho biết.

4. Phóng hoả tiễn đưa vệ tinh của Arianespace

Vào ngày 25/1/2018, chủ thầu phóng vệ tinh Arianespace đã phóng 1 cặp vệ tinh lên quỹ đạo tại sân cất cánh vũ trụ ở Guiana của Pháp. 9 phút 26 giây sau khoảng thời gian các vệ tinh được phóng đi, phòng điều khiển đã mất dữ liệu từ xa so với cặp vệ tinh này. Sự yên lặng bao trùm bầu không khí. Các vệ tinh đã không ở địa điểm chúng cần ở. Quỹ đạo của chúng bị sai lệch & các trạm theo dõi trên toàn thị trường quốc tế chẳng thể tìm ra chúng.

Video: Arianespace phóng 1 cặp vệ tinh lên quỹ đạo tại sân cất cánh vũ trụ ở Guiana của Pháp.

Không những thế, sự lo ngại đã giảm thiểu phần nào ngay trong buổi đêm hôm đó khi tín hiệu từ con tàu vũ trụ tái hiện ra. Các vệ tinh đang ở trong quỹ đạo & hoạt động rất tốt, nhưng có điều gì đó không ổn. Chúng không ở chuẩn vị trí.

Các nhà điều tra đã sớm thông báo vấn đề: những hướng dẫn tồi đã được đặt ra so với hệ thống dẫn đường của hoả tiễn. Trong vài giây đầu của chuyến cất cánh, hoả tiễn đã ở góc phương vị 90 độ, trong lúc hoạt động này đòi hỏi góc phương vị 70 độ. Khi quỹ đạo bị lệch, trọng điểm làm chủ đã mất liên lạc với hoả tiễn, vệ tinh cất cánh đúng khoảng cách nhưng ở góc sai lệch. Sau sự cố này Arianespace đã setup các quy trình mới nhằm làm chủ kỹ càng việc điều hướng & những thao tác khác của loài người.

Xem Thêm  Kính thiên văn tốt nhất cho trẻ em và người mới bắt đầu

5. Hoả tiễn Proton-M rơi do thừa nhiên liệu

Vào ngày 5/12/2010, Nga thực hiện vụ phóng 3 vệ tinh định vị toàn thị trường quốc tế phiên bản mới GLONASS bằng hoả tiễn Proton-M. Hoả tiễn này cũng là phiên bản cải tiến.

Video: Nga phóng hoả tiễn Proton-M đưa 3 vệ tinh định vị toàn thị trường quốc tế phiên bản mới GLONASS.

Chuỗi thảm họa khởi đầu khi các kỹ thuật viên tiếp nhiên liệu cho hoả tiễn. Họ đã sử dụng các quy trình lỗi thời để đổ đầy nhiên liệu vào bể chứa, lấp đầy tầng trên của hoả tiễn với 1,5 tấn oxy lỏng. Đây là một lỗi lầm cực kỳ nghiêm trọng vì điều đó đã làm tăng trọng lượng phần đầu của hoả tiễn & không cho phép hoả tiễn đạt được vận tốc thiết yếu đến cuối chặng đường để mang 3 vệ tinh vào quỹ đạo. Do vụ phóng không thành công nên cả hoả tiễn & 3 vệ tinh đều bị rơi xuống Thái Bình Dương.

Bài học rút ra ở giai đoạn này là cần phải Note tới việc tiếp nhiên liệu, vốn dĩ là một phần trọng yếu của vụ phóng mà chẳng thể xem nhẹ. Tiếp đó là Note tới các thao tác so với phiên bản cải tiến. Việc cải tiến hoả tiễn là một sáng kiến tuyệt vời & là biểu hiện của sự sáng kiến về kỹ thuật. Nhưng điều này cũng tạo nên các nguy cơ khi hệ thống cũ độc đáo hơn nhiều đối với các hệ thống mới. Trong trường hợp này, quy trình cũ đã không tương thích với loại hoả tiễn mới./.

Infographic: Kho hoả tiễn đạn đạo phong phú của Iran

VOV.VN – Kho hoả tiễn của Iran rất phong phú, có từ hoả tiễn đạn đạo đến hoả tiễn chặng đường với tầm bắn có thể vươn tới một nửa châu Âu.

Nga phóng loạt hoả tiễn uy lực trong cuộc tập trận ở Biển Đen

VOV.VN -Hoả tiễn siêu thanh Kinzhal & hoả tiễn chặng đường Kalibr được phóng từ máy cất cánh & tàu chiến của Hạm đội Phương Bắc, Hạm đội Biển Đen trong cuộc tập trận.

Uy lực hoả tiễn Kinzhal trong cuộc tập trận của Nga trên Biển Đen

VOV.VN – Hoả tiễn chặng đường siêu thanh Kinzhal được phóng từ tiêm kích MiG-31K trong cuộc tập trận quy mô lớn của Hải quân Nga trên Biển Đen ngày 10/1.

By ads_law

Trả lời