Răn đe và tranh hùng. Vũ hội chết chóc có tên Bal-E

0
91

VietnamDefence
Phóng đi 32 tên lửa trong vòng 96 giây, hệ thống tên lửa bờ biển Bal (Bal-E) là thiên hạ vô địch thủ ở tầm bắn 7-120 km.

Các hệ thống hoả tiễn đất-đối-hạm hiện đại có uy lực lớn & tầm bắn xa, chẳng những đóng vai trò ngày càng trọng yếu trong bảo vệ chủ quyền & lợi nhuận đất nước, mà còn là dụng cụ răn đe kế hoạch, thậm chí tranh hùng, tranh bá trên biển. 

>>> Bài 1: Răn đe & tranh hùng. Vũ hội chết chóc có tên Bal-E
>>> Bài 2: Siêu âm song sát Bastion – BrahMos
>>> Bài 3: Club ám ảnh Hải quân Mỹ
>>> Bài 4: Đông Phong thổi bạt ngôi bá chủ?
>>> Bài 5: Cũ nhiều, mới ít, song đáng nể
>>> Bài 6: Công thủ toàn diện

Bộ ba khủng khiếp

Thời chiến tranh lạnh, học thuyết quân sự Liên Xô rất chú trọng nghiên cứu chế tạo các tên lửa chống hạm nói chung và tên lửa đất-đối-hạm (hệ thống tên lửa bờ biển) nói riêng để đối phó với ưu thế hải quân của Mỹ và phương Tây. Đặc biệt, Các hệ thống tên lửa bờ biển Liên Xô sử dụng cả các tên lửa chống hạm chiến thuật và tên lửa chiến dịch-chiến thuật có tầm bắn trên 200 km. Và cũng từ đó, Liên Xô/Nga luôn là nước đi đầu và dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực tên lửa bờ biển.

Trong thập niên 1980, Liên Xô bắt đầu phát triển các hệ thống tên lửa bờ biển thế hệ mới là Bal, Bastion và Kalibr-M (Club-M) để thay thế các hệ thống Redut và Rubezh. Bên cạnh đó, do Liên Xô sụp đổ, mãi gần đây các hãng Nga mới hoàn thành và đang chào bán các hệ thống này.

Đó là Bal-E (mỗi xe bệ phóng đưa 8 tên lửa chống hạm dưới âm), Club-M và Bastion (mỗi xe bệ phóng đưa tương ứng 3 tên lửa chống hạm siêu âm 3М-54E và 3М-55; 3M-55 cũng là cơ sở để chế tạo tên lửa BrahMos), cũng như Moskit-Е (mỗi xe bệ phóng đưa 2 tên lửa chống hạm siêu âm 3М-80Е).

Bộ ba khủng khiếp này đang làm đau đầu hải quân Mỹ, phương Tây và Israel khi chúng bắt đầu mở rộng sự có mặt ở các điểm nóng trên thế giới như Đông Nam Á, Trung Cận Đông, Nam Mỹ…

Vô đối thủ

Hệ thống tên lửa bờ biển cơ động Bal (biến thể xuất khẩu là Bal-E, NATO gọi là SSC-6 Stooge) do Viện KBM thuộc Tập đoàn Vũ khí tên lửa chiến thuật KTRV phối hợp với hơn 10 xí nghiệp khác phát triển theo đơn đặt hàng của Hải quân Nga. Đây là hệ thống tên lửa bờ biển thế hệ mới, dùng để thay thế hệ thống Rubezh cũng do KBM phát triển mà Hải quân Nga và nhiều nước sử dụng hơn 20 năm nay. Bal-E với hoả tiễn quãng đường chống hạm dưới âm Kh-35E (3M-24E) là biến thể dành cho xuất khẩu. Hệ thống Bal trang bị cho quân đội Nga có một số chức năng cao hơn và vẫn được giữ bí mật.

Hệ thống hoả tiễn bãi biển chiến thuật cơ động Bal-E tấn công mục tiêu (ktrv.ru)

Hệ thống hoả tiễn đất-đối-hạm Bal-E dùng để bảo vệ các căn cứ hải quân, các mục tiêu & hạ tầng trên bờ, bảo vệ bãi biển trên những hướng đối phương có thể đổ bộ bằng cách kiểm soát vùng biển chủ quyền và eo biển, phát hiện và tiêu diệt tàu mặt nước ở tầm đến 120 km (Với Bal là 130 km), khi chúng đang tiếp cận bờ, tại các eo biển, các vùng đảo, đảo ngầm.. Nó là không thể thay thế khi làm các nhiệm vụ như ngăn chặn các chiến dịch đổ bộ, phong tỏa các vùng biển hẹp, tiêu diệt các phương tiện vi phạm biên giới trên biển…

Hệ thống có thể tác chiến suốt ngày đêm, trong mọi điều kiện thời tiết với khả năng độc lập dẫn đường cho tên lửa sau thời điểm phóng trong điều kiện có đối kháng hỏa lực và vô tuyến điện tử của đối phương. Bal-E có thể hoạt động như một đơn vị chiến đấu độc lập hoặc nằm trong thành phần một hệ thống phòng thủ tập trung hóa.

XEM THÊM  Văn mẫu lớp 11: Cảm nhận bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Tràng giang (2021) ✔️ Cẩm Nang Tiếng Anh ✔️

Bal-E có thể tác chiến trên địa hình có nhiễm chất độc hóa học và nhiễm xạ và có thể vận chuyển bằng đường sắt, đường thủy và đường không, nên dễ dàng và nhanh chóng mang tới bất kỳ chiến trường nào.

Bal-E có thể triển khai thực hiện nhiệm vụ bí mật, bất ngờ, đảm bảo khả năng sống còn cao. Hệ thống có khả năng mau chóng chuẩn bị chiến tranh, tấn công, rồi rút khỏi trận địa để cơ động đến khu vực tác chiến mới. Thời gian triển khai chiến đấu từ trạng thái hành quân của hệ thống tại trận địa mới là 10 phút.

Các xe bệ phóng & xe tiếp đạn có thể triển khai tại các trận địa âm thầm nằm sâu sau đường bãi biển. Xe bệ phóng có thể bố trí ở địa hình có vật cản tự nhiên và nhân tạo che khuất hướng bắn mà vẫn có thể tác chiến bình thường, đồng thời sẽ khó bị địch tấn công từ biển và từ trên không. Xe bệ phóng có thể đậu sát vật cản cao, và nhờ tên lửa được phóng nghiêng nên có thể ngụy trang cẩn thận xe bệ phóng từ bên trên.

Ngoài ra, Bal-E còn có thể phóng đạn tấn công từ các trận địa không được chuẩn bị trước. Công nghệ truyền thông tin, dữ liệu số hóa, có bảo mật, các kênh radar phát hiện chủ động & bị động bảo đảm tính linh hoạt và bí mật sử dụng cho hệ thống.

Một hệ thống (1 tiểu đoàn) Bal-E gồm các xe sử dụng khung gầm xe MAZ-7930: các xe điều khiển và thông tin (SKPUS, đến 2 xe), các xe bệ phóng (SPU, đến 4 xe), các tên lửa chống hạm Kh-35E (3М-24E) để trong thùng phóng kín (TPK), các xe tiếp đạn (TPM, đến 4 xe) chở đạn cho loạt bắn thứ hai, 1 xe thông tin. Ở cấu hình chuẩn, mỗi xe bệ phóng và xe tiếp đạn chở 8 thùng phóng chứa 8 tên lửa, tức tổng cơ số đạn là 64 quả.

Bal-E có khả năng cơ động cao, hỏa lực mạnh & độ đúng đắn cao, có thể tác chiến với nhiều loại phương tiện tiến công đường biển.

Bal-E theo các Chuyên Viên Nga là hệ thống tên lửa phòng thủ bờ biến chiến thuật có tính năng tổng hợp vô đối thủ trong dải tầm bắn 7-120 km tính từ đường bờ biển. Một hệ thống có thể bảo vệ hiệu quả một khu vực bờ biển trải dài 400 km.

Bal-E có sức tấn công vô song mà không hệ thống tương tự nào trên thế giới sánh được khi bắn được tới 32 quả tên lửa trong một loạt bắn từ 4 xe bệ phóng. Chỉ bằng một loạt 32 tên lửa, hệ thống có thể tiêu diệt một cụm tàu sân cất cánh, một cụm tàu tấn công gồm 3 tàu frigate hay binh đoàn tàu đổ bộ ở cách bờ từ 7-120 km.

Một loạt phóng như thế có thể buộc cả một cụm tàu tấn công lớn, một đội tàu đổ bộ hay đoàn tàu vận tải đối phương từ bỏ trách nhiệm đề ra. Sau 30-40 phút, hệ thống lại có thể phóng tiếp loạt 32 hoả tiễn thứ hai.

Do tên lửa 3М-24E khó bị phát hiện, nên hệ thống phòng thủ tên lửa của phần lớn tàu chiến không có khả năng đối phó với một cuộc tấn công vũ bão như vậy. Một loạt bắn của một bệ phóng Bal-E phóng đi các phần chiến đấu có tổng trọng lượng cao gấp gần 2 lần loạt bắn của một bệ phóng BrahMos (1.150 kg so với 600 kg).

Tùy theo chủng loại và số lượng mục tiêu, Bal-E có thể phóng từng quả hay cả loạt hoả tiễn từ bất kỳ bệ phóng nào. Khi tác chiến chống tàu nhỏ, có thể bắn từng quả hoả tiễn, còn khi chống tàu lớn (tàu khu trục…), có thể phóng loạt 32 hoả tiễn với nhịp phóng không quá 3 s/quả.

XEM THÊM  Có thể du hành xuyên thời gian?

Bal-E sử dụng loại hoả tiễn chống hạm nổi tiếng Kh-35E (3M-24E), được giới thiệu công khai lần đầu năm 1992 và hiện là một trong những tên lửa chống hạm chủ lực của quân đội Nga, Ấn Độ, Việt Nam và Algeria. 

Hệ thống Uran-E sử dụng tên lửa Kh-35E trên tàu hộ vệ hoả tiễn HQ-012 Lý Thái Tổ (QĐND)

Kh-35E được thiết kế để bài trừ chiến hạm nổi có lượng giãn nước đến 5.000 tấn & tàu vận chuyển biển và có thể phòng từ máy cất cánh, trực thăng, tàu chiến và hệ thống tên lửa bờ biển. Tên lửa có thể tác chiến trong mọi thời tiết, cả ngày lẫn đêm, khi có sự đối kháng hỏa lực & điện tử của đối phương.

Kh-35E có nhiều ưu thế lớn như độ bộc lộ rất thấp do có kích thước nhỏ, độ cao cất cánh cực nhỏ (cất cánh ở độ cao 5-10 m, tấn công mục tiêu ở độ cao 3-5 m) ở tốc độ cận âm cao & sử dụng thuật toán dẫn đặc biệt, đảm bảo độ âm thầm tối đa cho hoạt động của đầu tự dẫn trên hoả tiễn, tên lửa được dẫn hoàn toàn tự hoạt sau thời điểm phóng, nên phòng không tàu địch rất khó phát hiện, chặn đánh. 

Phần chiến đấu dạng xuyên (phá-mảnh-cháy) của Kh-35E nặng 145 kg. Khi tấn công tàu địch, tên lửa xuyên hoàn toàn vào thân tàu (tức 3-4 m) rồi mới phát nổ nên sức công phá rất mạnh. Để loại khỏi vòng chiến một tàu khu trục cần 2 tên lửa, một tàu tên lửa nhỏ cần 1 quả.

Tên lửa chống hạm Kh-35E (wikipedia)

Nhờ Bal-E có nhịp phóng nhanh nên các tên lửa Kh-35E gần như cùng lúc tiếp cận binh đoàn tàu địch khiến đối phương khó bề chống trả. Là tên lửa dưới âm, Kh-35E đối phó các mục tiêu nhỏ, nhanh và cơ động cao tốt hơn so với tên lửa siêu âm hạng nặng.

Tên lửa có thiết khí động thông thường với cánh gấp hình chữ thập, cánh đuôi dài, một bộ hút khí hình thang ở dưới thân và động cơ khởi tốc nhiên liệu rắn, lắp nối tiếp với động cơ hành trình (động cơ turbine phản lực cỡ nhỏ dùng xăng máy cất cánh).

Tên lửa được trang bị hệ dẫn kết hợp (quán tính ở giai đoạn đầu và radar chủ động giai đoạn cuối). Đầu tự dẫn radar ARGS-35 cho phép phát hiện và lựa chọn mục tiêu mặt nước, xác định tọa độ (phương vị, góc tà, cự ly) của mục tiêu, tốc độ tiếp cận mục tiêu, cũng như cung cấp thông tin cần thiết đến hệ dẫn tên lửa. Có tin Kh-35E cũng có biến thể lắp đầu tự dẫn ảnh hồng ngoại.

Các hoả tiễn được chứa trong các contenơ vận tải kiêm ống phóng kín, đảm bảo độ tin cậy cao trong điều kiện khí hậu cầu kỳ & giảm bớt công sức bảo trì kỹ thuật.  

Việc kiểm soát tình trạng tên lửa, chuẩn bị phóng, tiếp nhận, xử lý và nạp thông tin chỉ thị mục tiêu trước khi bắn do hệ thống điều khiển tự động hóa thực hiện. Việc chuẩn bị phóng cho tên lửa được tự động hóa, thời gian chuẩn bị phóng từ trạng thái lạnh không quá 60 s.

Vươn xa với Super Uran

Sắp tới, Kh-35E sẽ được thay bằng biến thể hiện đại hơn là Kh-35UE có tính năng chính hơn nhiều Kh-35E, nhất là khi đối phương chống trả bằng hỏa lực và vô tuyến điện tử. Xét về giá thành/hiệu quả đây là tên lửa chống hạm không có đối thủ.

Hoả tiễn chống hạm Kh-35UE có chức năng cao gấp 2-2,5 lần đối với Kh-35E

Điểm nổi bật của Kh-35UE là tầm bắn tăng gấp đôi (260 km) so với Kh-35E trong lúc kích thước vẫn giữ nguyên và có hệ thống điều khiển cất cánh tiên tiến hơn, nhờ đó tên lửa có 4 điểm thay đổi đường cất cánh, có khả năng cất cánh vòng tránh các đảo, tấn công mục tiêu trong các lòng lạch hẹp, vịnh hẹp và dải duyên hải. Một ưu điểm khác là sau thời điểm phóng đi, Kh-35UE có thể vòng ngoặt theo phương ngang với góc 130 độ so với 90 độ của Kh-35E.

XEM THÊM  Thiên hà: định nghĩa và phân loại

Kh-35UE là tên lửa kỹ thuật số hoàn toàn, kế thừa được những phẩm chất tốt nhất của Kh-35E và có thể sử dụng cho các phương tiện đưa giống như Kh-35E. Tên lửa Kh-35UE được trang bị hệ dẫn kết hợp (hệ dẫn quán tính, khối dẫn đường vệ tinh và đầu tự dẫn radar chủ-thụ động). Nếu như đầu tự dẫn Kh-35E có tầm bắt mục tiêu là 20 km, thì đầu tự dẫn của Kh-35UE mang tàu địch “vào vòng ngắm” ở khoảng cách đến 50 km. Các Chuyên Viên đánh giá, Kh-35UE có chức năng cao gấp 2-2,5 lần đối với Kh-35E.

Như vậy, nếu xây dựng hệ thống phòng vệ bãi biển trên nền tảng kết hợp các hệ thống hoả tiễn Bal-E, các hệ thống hoả tiễn Uran-E trên tàu chiến & các máy cất cánh chiến tranh vốn đều sử dụng hoả tiễn chống hạm tiêu chí Kh-35E, có thể đáp ứng được các trách nhiệm chiến thuật-chiến dịch với ngân sách tối thiểu sử dụng một hệ thống khai thác, sửa chữa hoả tiễn duy nhất. Đặc biệt, sau này, khi được trang bị tên lửa mới Kh-35UE, uy lực chiến đấu của Bal-E sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, không thua kém các hệ thống tên lửa siêu âm Bastion và Club-M.

Đáng lưu ý là Bal-E sử dụng chung khung gầm với hệ thống tên lửa phòng không S-300P nên các nước trang bị cả hai loại vũ khí này sẽ rất thuận lợi cho công tác bảo đảm kỹ thuật.

Các chức năng kỹ-chiến thuật chính của Bal-E

Tầm bắn, km
7-120

Khoảng cách từ trận địa phóng đến đường bãi biển, km
đến 10

Số hoả tiễn trên mỗi xe bệ phóng & xe tiếp đạn, quả
đến 8

Nhịp phóng hoả tiễn khi phóng loạt, s
≤3

Vận tốc hành quân trên đường nhựa/địa hình chia cắt, km/h
60/20

Trọng lượng phóng của hoả tiễn, kg
: ~620

Trọng lượng phần chiến đấu của tên lửa, kg: 145

Tổng cơ số đạn hoả tiễn của hệ thống, quả
64

Dự phòng quãng đường (không tiếp dầu), km
≥850

Số phận long đong

Hệ thống Bal (Bal-E) hoàn thành thử nghiệm vào tháng 9.2004, mang vào trang bị năm 2008 (1 tiểu đoàn) và dự kiến nhận vào trang bị cho các đơn vị phòng thủ bờ biển của cả 4 hạm đội Nga. 

Hệ thống Bal-E tại trận địa

Năm 2011, một hệ thống Bal-E đã mang được biên chế cho tiểu đoàn hoả tiễn bãi biển của Hải đoàn Caspie, thuộc Quân khu phía Nam của Nga. Việc trang bị này được thực hiện trong khuôn khổ chương trình đặt mua nhà nước năm 2011 theo chương trình trang bị lại cho Hải đoàn Caspie. Trước đây có tin cho biết, vị trí triển khai chính của hệ thống Bal-E sẽ là Kaspyisk, các trận địa phụ được xây dựng ở khu vực Izberbazh.

Các nhà sản xuất Nga cho biết, cấu tạo hệ thống & số lượng xe SKPUS, SPU & TPK có thể tùy biến yêu cầu của người tiêu dùng. Bal-E có tiềm năng hiện đại hóa lớn, có thể bổ sung các phương tiện trinh sát (trực thăng đưa radar cảnh giới, máy cất cánh không người lái), các hệ thống gây nhiễu tiêu cực để tăng khả năng đối phó với vũ khí có điều khiển của đối phương, thay đổi loại xe bệ phóng khác nhẹ và cơ động hơn như KamAZ…

Tuy có sức mạnh vô đối thủ như vậy, số phận của Bal trong Hải quân Nga vẫn chưa rõ ràng và hệ thống vẫn chưa tìm được khách hàng xuất khẩu. 

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Khoa học vũ trụ