Sau đấu tranh VN là trận chiến Afghanistan & liên tiếp nhiều trận chiến khác, tạp chí & truyền thông đã quá quen với tên gọi gọi “tên lửa vác A- 72” hay còn gọi chúng như Stringer, Strela, Igla….Vũ khí săn máy cất cánh nổi tiếng, phổ thông & “không chịu lỗi thời” như AK 47, RPG 7.

Video giới thiệu hoả tiễn phòng không vác “Igla”

Như mọi hệ thống hoả tiễn, tổ hợp hoả tiễn vác vai có hoả tiễn,không giống như đạn hoả tiễn chống tăng B-41 (RPG-7) cất cánh theo đường ngắm xạ thủ săn tăng hoặc như Malyska, hoả tiễn chống tăng ược xạ thủđiều khiển từ xa vào mục tiêu. Hoả tiễn phòng không cất cánh độc lập & tự dẫn vào mục tiêu sau khoảng thời gian đã phát hiện & khóa mục tiêu.

Để đầu dẫn hoả tiễn có thể khóa được mục tiêu, yêu cầu trọng yếu là mục tiêu có nhiệt độ cao, chẳng hạn như ống xả của động cơ phản lực máy cất cánh có nhiện độ lên đến 900oC. Theo lời kể của các xạ thủ, hoả tiễn có thể khóa được mục tiêu là đầu que diêm đang cháy, có nhiệt độ đến 400oC. Dĩ nhiên, hoả tiễn chẳng thể khóa được mục tiêu là hệ thống tản nhiệt, hoặc ngay cả ống xả ô tô cũng vẫn còn rất lạnh so với hoả tiễn. Nhưng đầu đạn có thể khóa được các đĩa phanh hãm của ô tô thể thao, khi xe chạy, các đĩa phanh ma sát đến đỏ rực, có nhiệt độ lên đến hơn 500oC.

Cấu trúc chung của hoả tiễn:

Hầu hết ai cũng biết cấu trúc chung của hoả tiễn 9M39 với các phòng ban khá dễ dàng:

Rắn lửa “Igla” “Strela” Việt Nam hoạt động thế nào? ảnh 2

Rắn lửa “Igla” “Strela” Việt Nam hoạt động thế nào? ảnh 3Chụp đầu đạn hoả tiễn có một ống sắt nhỏ nhô lên phía trước, nhiều người nghĩ rằng chính là ống chứa photo diot hồng ngoại & không hiểu vì sao nghĩ rằng đó chính là radar hồng ngoại tự dẫn, nhưng không phải, đó chỉ là thanh xé dòng xoáy không khí thông thường như đầu mũi của dòng sản phẩm cất cánh.

Hoả tiễn phòng không vốn có vận tốc siêu âm, v = 500 m/s, tương tự 1,5M. Đầu đạn AK – 47 có chút mau hơn, 715m/s nhưng đầu đạn rất nhanh chóng mất vận tốc khởi điểm, còn hoả tiễn thì cất cánh với vận tốc này trong vài km, dù rằng vậy, thanh cắt không khí không nhất thiết cần phải có, một số đầu hoả tiễn có sử dụng, một số khác thì không. Chụp khí động học đầu hoả tiễn được chế tác từ nguyên liệu đặc biệt trong suốt với tia hồng ngoại. Trong ống chụp khí động học đầu hoàn toàn rỗng, sensor cảm biến nằm ở phía sâu bên trong của vòm bán cầu bằng kính. Một thắc mắc hốt nhiên, nếu như phía trước sensor là chụp khí động học thì làm sao hoả tiễn có thể thấy được mục tiêu?

Hoạt động một số phòng ban chủ chốt của“Rắn lửa – 9M39”

Xem Thêm  Hiện tượng siêu trăng là gì? Siêu trăng diễn ra như thế nào?

Rắn lửa “Igla” “Strela” Việt Nam hoạt động thế nào? ảnh 4

Một điều trọng yếu là: hoả tiễn không khi nào cất cánh thẳng vào mục tiêu, ngay cả trong trường hợp bắn trúng mục tiêu, đầu đạn cũng phát nổ không phải ở ống phụt của dòng sản phẩm cất cánh, mà lệch về 1 phía bên cạnh sườn (trong đầu đạn hoả tiễn có cảm ứng) để tổn thất máy cất cánh là lớn nhất. Khi hoả tiễn nằm trong ống phóng đạn, trục tâm của tên lửakhông trùng với đường kính ngắm mà ăn lên khoảng 10o. Điểm nổi trội là hoả tiễn chẳng thể bắn chúc đầu xuống phía dưới, nó sẽ tự trượt ra khỏi ống phóng do không có phòng ban nào giữ hoả tiễn trong ống phóng đạn. Góc phóng lớn nhất của hoả tiễn vác là khoảng 60o, nếu góc phóng to hơn, đuôi lửa phụt ra phía sau sẽ gây bất trắc cho người bắn.

Rắn lửa “Igla” “Strela” Việt Nam hoạt động thế nào? ảnh 5

Rắn lửa “Igla” “Strela” Việt Nam hoạt động thế nào? ảnh 6

Sensor cảm ứng trong đầu tự dẫn. Trong hoả tiễn của Igla có hai bộ sensor cảm ứng, một sensor dành riêng cho mục tiêu cần diệt trừ, sen sor thứ 2 để phân biệt mục tiêu giả. Sensor thứ đặc biệt là cảm ứng hồng ngoại, sensor thứ 2 là cảm ứng quang học. Cả hai sensor đều được đặt trong ống kính catadioptric. Phòng ban này được đặt trong bộ con quay hồi chuyển. Cụm thiết bị này quay quanh trục của nó. Trước khi đầu dẫn hoả tiễn khóa được mục tiêu, con quay hồi chuyển quay với vận tốc 100 v/s. Ống kính catadioptric & các bộ sensor đều quay, xem xét không gian chung quanh thông qua lăng kính hình tròn. Thực tiễn là quét vùng không gian, góc mở của ống kính trường nhìn rất nhỏ – 2o, nhưng các cảm ứng có thể quét trường nhìn có góc mở là 38o, có nghĩa là 38o góc trục tâm hoả tiễn. Đây chính là góc lái cực đại mà hoả tiễn có thể cơ động.

Khi hoả tiễn được phóng ra khỏi ống phóng sẽ tiếp tục quay quanh trục của nó với vận tốc khoảng 20 v/s, con quay hồi chuyển giảm vận tốc xuống 20 v/s nhưng ở hướng trái lại. Phòng ban cảm ứng mục tiêu sẽ giữ hướng & góc phương vị đến mục tiêu nhưng hơi lệch sang bên. Thực tiễn hoả tiễn không chạy theo vật thể cất cánh, nó đánh chặn. Phòng ban dẫn đạn auto tính địa điểm của mục tiêu với vận tốc cất cánh & lao đến địa điểm đón đầu.
Sensor cảm ứng mục tiêu chính là sensor hồng ngoại & cần luôn được làm lạnh. Chất làm lạnh là nito lỏng có nhiệt độ -196°С trong điều kiện tác chiến.
Bằng cách nào có thể phân phối điện áp nguồn cho hoả tiễn trong điều kiện chiến trận, khi hoả tiễn đã nằm trong hiện trạng niêm cất giữ gìn thời gian dài. Các bình điện thông thường hầu hết không phải là phương pháp khả thi. Nếu sụt điện thế thì hoả tiễn chỉ còn là một ống sắt dài vô ích.

Xem Thêm  Quan điểm mới về Vũ Trụ - Tôn Giáo - Con Người

Rắn lửa “Igla” “Strela” Việt Nam hoạt động thế nào? ảnh 7
Rắn lửa “Igla” “Strela” Việt Nam hoạt động thế nào? ảnh 8

Trên ảnh là phòng ban nguồn năng lượng của hoả tiễn. Trong quả cầu hình tròn mầu đen là nito lỏng dưới áp suất 350 at, trong hộp hình trụ tròn là phẩn tử điện hóa, cũng giống như bình ắc quy. Bình ắc quy này sử dụng một lần, hoạt động ở chính sách nóng chảy (nhiệt điện). Khi bộ nguồn được connect với hoả tiễn, sử dụng lẫy đặc biệt chọc thủng màng bảo vệ, lượng ni tơ lỏng sẽ trào ra & theo đường ống dẫn tách biệt chảy vào trong cảm ứng hồng ngoại của hoả tiễn. Cảm ứng sẽ bị làm lạnh đến – 200oC, thời gian cho ni tơ chảy vào đến bộ cảm ứng là 4 đến 5 giây. Trong đầu tự dẫn của hoả tiễn có phòng ban giữ lại chất ni tơ lỏng, vừa đủ cho 14 giây là khoảng thời gian hoả tiễn cất cánh, sau 17 giây hoả tiễn sẽ tự hủy nếu như không đánh trúng mục tiêu.

Rắn lửa “Igla” “Strela” Việt Nam hoạt động thế nào? ảnh 9

Khi ni tơ lỏng chảy vào hoả tiễn sẽ gây ảnh hưởng đến bộ kim hỏa & lò xo kim hỏa đánh lửa, kim hỏa đập vào hạt lửa đốt cháy thuốc mồi. Thuốc mồi đốt phần tử điện hóa, chất này bốc cháy cho nhiệt độ từ 500 – 700 độ, sau 1,5s trong hệ thống điện hiện ra điện thế cho hoả tiễn & ống phóng hoả tiễn. Phòng ban cò súng được kích hoạt. Phòng ban cò được sử dụng nhiều lần & nếu làm hỏng nó là vi phạm điều lệnh tranh đấu cực kỳ nghiêm trọng, đe dọa tòa án binh do bên trong phòng ban cò súng có lắp đặt hệ thống phân biệt địch – ta. Sự cố với phòng ban cò súng sẽ gây tổn thất rất lớn. Phòng ban cò truyền lệnh đến con quay hồi chuyển, con quay hồi chuyển khởi đầu quay & tìm kiếm mục tiêu. Thời gian tìm kiếm mục tiêu tương đối ngắn, do ni tơ lỏng sẽ nguội dần & cất cánh hơi. Thời gian tìm mục tiêu là gần một phút, nhà cung cấp bảo đảm trong vòng 30s. Sau đó toàn bộ sẽ bị ngắt. phòng ban phóng sẽ hãm con quay hồi chuyển với hệ thống tìm kiếm mục tiêu, ni tơ lỏng cất cánh hơi hết.

Như thế thời gian chuẩn bị cho phóng hoả tiễn – 5 giây, 30 giây kế tiếp cho phát bắn. Nếu bắt mục tiêu không thành công, dể có thể bắn tiếp cần phải có bộ nguồn năng lượng khác. Nếu xạ thủ bắt được mục tiêu (máy cất cánh hướng về phía xạ thủ hoặc cất cánh ra xa (hoả tiễn cảnh báo tín hiệu đặc thù – đã bắt được mục tiêu) & xạ thủ bấm cò phóng đạn.

Kế tiếp – vòng đời hoạt động của hoả tiễn, kéo dài trong vòng 14 giây & quyết định toàn bộ. Sau thời điểm bóp cò, động cơ phóng hoả tiễn hoạt động, đây là động cơ đẩy thông thường bằng thuốc phóng, đẩy hoả tiễn ra khỏi ống phóng.

Xem Thêm  Hiện tượng nhật thực là gì? Cách quan sát nhật thực rõ nét, an toàn nhất

Hoả tiễn được đẩy ra khoảng cách 5.5 m (0,4s), sau đó động cơ quãng đường khởi đầu hoạt động – đây là động cơ phản lực nhiên liệu rắn sử dụng thuốc phóng đặc biệt. Động cơ phóng hoả tiễn không cất cánh theo hoả tiễn mà nằm ở lại trong ống phóng nhờ lẫy cản. Nhưng động cơ đẩy cũng kích hoạt động cơ quãng đường qua một kênh dẫn lửa.

Nguồn điện áp trong hoả tiễn không hoàn toàn là bình ắc quy! Trước khi hoả tiễn được động cơ đẩy phóng ra khỏi ống phóng, đã khởi động động cơ phát điện xoay chiều chạy bằng phòng ban cấp khí gas từ thuốc súng. Phòng ban đánh lửa bằng điên đã kích hoạt thuốc súng cháy tạo ra khí gas, khí gas phụt ra làm quay cánh quạt rotor. Động cơ phân phối một điện áp nguồn công suất 250W được làm chủ bằng hệ thống bố trí vòng quay cầu kỳ (tuabin cánh quạt quay với tốc độ 18 nghìn vòng/ phút). Đệm thuốc cháy cháy với vận tốc 5mm/s & cháy hết hoàn toàn trong vòng 14s.

Rắn lửa “Igla” “Strela” Việt Nam hoạt động thế nào? ảnh 10

Nhận tín hiệu từ con quay hồi chuyển của hệ thống tự dẫn chuyền tìn hiệu đến cánh lái của hoả tiễn thông qua một hệ thống cầu kỳ của cánh lái khí động học (tính cho vận tốc siêu âm) cánh lái được điều khiển bằng điện áp nguồn cấp từ động cơ điện & khí gas từvà ống phụt khí gas đặc biệt từ phòng ban cấp khí gas thuốc cháy. Ống phụt khí gas điều khiển cất cánh được sắp đặt phía sau các cánh điều khiển.

Như thế, với hệ thống autopilot này, hoả tiễn cất cánh hoàn toàn auto. Hệ thống đầu dẫn tự nhắm đến mục tiêu, chỉnh thô vận tốc mục tiêu & cất cánh tới điểm chạm. Hoả tiễn trúng mục tiêu hay không lệ thuộc vào rất nhiều yếu tố nhưng chính yếu vẫn là yếu tố xạ thủ. So với máy cất cánh trực thăng hoả tiễn Igla (9M39) diệt trừ trên độ cao đến 3,5 km, máy cất cánh phản lực có thể đến 2,5 km do vận tốc cất cánh cao. Nếu máy cất cánh cất cánh cao hơn hoả tiễn không đuổi kịp.

Ống phóng hoả tiễn & phòng ban cò súng được sủ dụng nhiều lần. Sau khí bắn ống phóng được chuyển về phòng ban kỹ thuật & được nạp đạn tiếp tục, đánh dấu bằng những vòng tròn đỏ. Một ống phóng có thể sử dụng an toàn 5 lần.

“Rắn lửa” Igla hoặc Strela sử dụng một lần có giá cả là 35.000 EURO.

Nguồn: Ebook chỉ dẫn hoả tiễn vác Igla (Strela) sĩ quan lãnh đạo trung đội phòng không lục quân Nga năm 2011

Trịnh Thái Bằng theo InfoNet

By ads_law

Trả lời