Siêu trăng là gì?

Được xem là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất, Mặt trăng di chuyển xoay quang Trái Đất theo một quỹ đạo hình ovan. Khi di chuyển tới địa điểm cực cận – có khoảng cách gần nhất với Trái Đất, kích cỡ của Mặt Trăng khi nhìn từ Trái Đất sẽ to hơn.

Đặc biệt khi Mặt Trời, Trái Đất & Mặt Trăng xếp thẳng hàng đúng thời điểm Mặt Trăng ở cận điểm. Mặt Trăng lúc đó sẽ sáng hơn & có kích cỡ to hơn nhiều khi nhìn từ Trái Đất, đó được gọi là hiện tượng Siêu trăng hoặc Siêu Mặt Trăng (Supermoon). Đối với kích cỡ của Mặt Trăng tại địa điểm có khoảng cách xa nhất với Trái Đất trên quỹ đạo (điểm viễn địa), Mặt Trăng sáng hơn 30% & có kích cỡ to hơn 14% khi nhìn từ Trái Đất vào lúc xảy ra hiện tượng Siêu trăng.

Michael de Grasse ở tp Lake Havasu, Arizona đã chụp được siêu trăng vào 03/12/2017 với những đám mây lượn lờ ở phía trước. Ông có viết: “Thật ngoạn mục!”.

Siêu trăng là một trăng non hoặc trăng tròn toạ lạc địa điểm cực cận – điểm gần nhất của Mặt Trăng đối với Trái Đất trong quỹ đạo hàng tháng của nó. Nhà chiêm tinh, Richard Nolle, đã đưa ra thuật ngữ “supermoon – siêu trăng” từ hơn 30 năm kia, nhưng đến hiện tại nhiều người trong giới thiên văn học vẫn sử dụng nó.

Liệu rằng siêu trăng có phải là sự cường điệu hóa hay không? Chúng tôi cho là nó chỉ là văn hoá dân gian hiện đại. Chúng đã bước vào văn hóa đại chúng (như video nhạc của Sophie Hunger trong bài đăng này). & chúng thực sự có thể gây ra các hiệu ứng vật lý, ví dụ như thủy triều lên cao hoặc xuống thấp.

Lúc nào siêu trăng kế tiếp sẽ hiện ra?

Theo khái niệm của nhà chiêm tinh Richard Nolle, trăng non (New Moon) hay trăng tròn (Full Moon) di chuyển đến khoảng cách 362.146 km (225.027 dặm) của hành tinh Trái Đất, được đo từ trọng tâm của Mặt Trăng & Trái Đất, để được xem là siêu trăng. Trong năm 2020, lần siêu trăng trước hết diễn ra vào 9/2, lần thứ 2 là 10/3, lần thứ 3 là 8/4 & lần cuối cùng là 7/5.

  • Những sự thật về Full Moon – Trăng tròn có thể bạn chưa biết

Khi quan sát bằng mắt thường, có lẽ chúng ta sẽ thấy rằng siêu trăng không lớn hơn mặt trăng lúc bình thường là mấyKhi xem xét bằng mắt thường, có vẻ tất cả chúng ta sẽ thấy rằng siêu trăng không to hơn mặt trăng lúc bình bình là mấy (mặc dầu trông nó có lẽ sáng hơn). Bên cạnh đó, các hải dương Trái Đất cảm nghĩ được lực cuốn hút của siêu trăng từ xa, gây ra thủy triều lên xuống.

Nhà chiêm tinh Richard Nolle đã khái niệm siêu trăng như sau: “Siêu trăng là một trăng mới hoặc trăng tròn xuất hiện tại Mặt Trăng hoặc gần (khoảng 90%) điểm tiếp cận gần nhất của Trái Đất với một quỹ đạo cụ thể”.

Này là một khái niệm khá mở, chính là nguyên nhân vì sao có rất nhiều siêu trăng. Dựa theo khái niệm này, Nolle cho biết: Bình quân mỗi năm sẽ có từ 4 đến 6 siêu trăng. Một số siêu trăng là trăng tròn, còn một số khác là trăng non.

Xem Thêm  Tên lửa đạn đạo là gì? Chi tiết về Tên lửa đạn đạo mới nhất 2021

Bất kỳ trăng tròn hoặc trăng mới nào gần hơn 361.554,9 km (406,464 – 44,909.1 = 361,554.9) tính từ Trái Đất đều có thể là siêu trăng.

Một số nhà thiên văn học đã phàn nàn về cái tên này… nhưng chúng tôi thích nó! & nó đã đi vào văn hoá đại chúng. Chẳng hạn, Supermoon là ca khúc đề tài trong album năm 2015 của Sophie Hunger. Này là một bài hát hay! Hãy xem trong đoạn video dưới đây:

Vậy các nhà thiên văn học đã gọi hiện tượng đó là gì trước khi gọi chúng là siêu trăng? Chúng tôi gọi chúng là trăng tròn ở cận điểm (perigee full moon) hoặc trăng non ở cận điểm (perigee new moon). Perigee – địa điểm cận cực nghĩa là nằm gần Trái Đất.

Mặt trăng tròn, hoặc Trái Đất nằm đối mặt với Mặt Trời, mỗi tháng một lần. Nó được là trăng non, nhiều hơn hoặc ít hơn mỗi tháng một lần. & mỗi tháng, khi Mặt Trăng quay quanh Trái Đất, nó nằm gần nhất với Trái Đất. Điểm này được gọi là địa điểm cực cận. Mặt Trăng luôn di chuyển ra địa điểm xa nhất mỗi tháng một lần; điểm này được gọi là apogee – điểm xa quả đất nhất.

Không có nghi ngờ gì về điều đó. Supermoon – siêu trăng là một thuật ngữ cuốn hút hơn đối với trăng non hoặc trăng tròn.

Lần trước hết chúng tôi được làm quen với thuật ngữ siêu trăng trong năm 2011 khi các phương tiện truyền thông sử dụng nó để miêu tả trăng tròn hiện ra vào ngày 19 tháng 03 năm 2011. Ngày đó, Mặt Trăng tròn thích hợp với proxigee – địa điểm gần nhất của năm – đến địa điểm cận điểm, trăng tròn lớn nhất vào năm 2011.

Trăng mới

Trăng trònHình ảnh & chú giải thông qua NOAA.

Khoảng ba hoặc bốn lần một năm, trăng non hoặc trăng tròn trùng với thời gian trăng tròn – điểm gần nhất của Trái Đất. Buổi lễ này thường được gọi là “perigean spring tide – cận điểm triều phát mùa xuân”. Sự độc đáo giữa cận điểm triều phát & thủy triều bình bình so với toàn bộ các khu vực bãi biển là rất nhỏ. Trong chủ yếu các trường hợp, sự độc đáo chỉ là một vài inch đối với thủy triều bình bình.

Trăng non (bên trái) và trăng tròn (bên phải) Hình ảnh thông qua physicalgeography.net.

Trăng non (bên trái) & trăng tròn (bên phải) – khi Trái Đất & Mặt Trăng xếp thẳng hàng đúng thời điểm Mặt Trăng ở cận điểm – khoảng giữa thủy triều lên & xuống là lớn nhất. Đây được gọi là thủy triều mùa xuân. Một siêu trăng – trăng non hoặc trăng tròn ở địa điểm gần Trái Đất nhất – nhấn mạnh các thủy triều.

Thủy triều mùa xuân sẽ đi kèm với siêu trăng. Thủy triều sẽ to hơn bình bình, trăng non vào thời điểm tháng 04, tháng 05 & tháng 06 năm 2017 & trăng tròn tháng 12 năm 2017? Vâng, toàn bộ trăng tròn (& các mặt trăng non) phối hợp với Mặt Trời để tạo thành thủy triều to hơn bình bình, nhưng các trăng non lại tròn hơn bình bình (hoặc những trăng non nằm ở địa điểm gần hơn bình bình) làm thủy triều dâng cao hơn.

Xem Thêm  Tìm hiểu thiên thạch là gì

Mỗi tháng, vào ngày trăng non, Trái Đất, Mặt Trăng & Mặt Trời đều cùng nằm trên một đường thẳng, Mặt Trăng ở giữa. Địa điểm thẳng hàng này tạo thành những dòng thủy triều rộng, gọi là thủy triều mùa xuân. Thủy triều mùa xuân đặc biệt lên cao & xuống thấp trong cùng một ngày.

Trăng non gần nhất của năm hiện ra vào ngày 25 tháng 05 & trăng tròn gần nhất của năm hiện ra vào ngày 03 tháng 12 ảnh hưởng mạnh vào thủy triều mùa xuân, làm cho nó được gọi là cận điểm triều phát. Nếu bạn sống xuôi theo bãi biển hải dương, hãy theo dõi thủy triều lên cao do hiện ra trăng tròn ở cận điểm này.

Liệu thủy triều lên cao này có gây ra ngập lụt hay không? Có vẻ không, trừ khi ảnh hưởng khỏe khoắn từ thời tiết đi kèm với cận điểm triều phát mùa xuân. Bên cạnh đó, hãy để mắt đến thời tiết, bởi các cơn lốc có tiềm năng lớn làm nổi trội cận điểm triều phát mùa xuân.

Các ngày siêu trăng tròn nhất trong những năm qua & trong tương lai. Mặt trăng có chu kỳ định kỳ, tất cả chúng ta có thể tính được trăng tròn & trăng ở cận điểm trong khoảng thời gian một năm, một tháng & 18 ngày.

Tháng âm lịch đề cập đến khoảng thời gian giữa các trăng tròn, một khoảng thời gian bình quân là 29.53059 ngày. Một tháng Mặt Trăng gần Trái Đất nhất dựa trên việc trở về địa điểm cực cận, khoảng thời gian 27.55455 ngày. Vì vậy:

14 tháng âm lịch x 29.53059 ngày = 413.428 ngày

15 tháng Mặt Trăng ở cận điểm x 27.55455 ngày = 413.318 ngày

Trăng tròn & trăng ở cận điểm trong khoảng thời gian khoảng 413 ngày (một năm & 48 ngày). Chính vì vậy, tất cả chúng ta có thể tính ra được ngày các vệ tinh nằm ở địa điểm gần nhất (<357.000 km) trong những năm vừa qua & tương lai:

Những ngày trăng tròn tính từ năm 2010 đến năm 2020:

  • 30/01/2010 (356.593 km)
  • 19/03/2011 (356.575 km)
  • 06/05/2012 (356.955 km)
  • 23/06/2013 (356.991 km)
  • 10/08/2014 (356.896 km)
  • 28/09/2015 (356.877 km)
  • 14/11/2016 (356,509 km)
  • 02/01/2018 (356.565 km)
  • 19/02/2019 (356.761 km)
  • 08/04/2020 (356.907 km)

Năm 2017, không có một ngày nào trăng tròn nằm ở địa điểm cận điểm (<357.000 km) bởi vì thực trạng trùng hợp bất chợt của trăng tròn & trăng ở cận điểm sẽ không xảy ra (sau ngày 14 tháng 11 năm 2016) cho đến ngày 02 tháng 01 năm 2018. Trong tương lai, trăng tròn ở địa điểm cực cận sẽ tiến đến gần 356.500 km – lần trước hết trong thế kỷ XXI (2001-2100) vào ngày 25 tháng 11 năm 2034 (356.446 km). Trăng tròn gần nhất nhất của thế kỷ XXI sẽ rơi vào ngày 06 tháng 12 năm 2052 (356.425 km). Tiện đây, một số nhà thiên văn học sẽ gọi toàn bộ các trăng tròn được liệt kê trên là proxigee full moon – trăng tròn proxigee.

Xem Thêm  Nhật thực ngày 21/6 sẽ diễn ra như thế nào?

Nhưng giống như nhiều người, tất cả chúng ta sẽ vui vẻ gọi chúng là “siêu trăng”.

Siêu trăng trông như thế nào? Ảnh được lấy từ trang EarthSky, một người dùng Fb Rebecca Lacey ở Cambridge, Idaho.

Siêu trăng trông như vậy nào? Chủ yếu các nhà thiên văn học đều cho là bạn chẳng thể phát xuất hiện bất kỳ sự độc đáo nào bằng mắt thường giữa một siêu trăng & bất kỳ mặt trăng bình bình nào, mặc dầu một số nhà xem xét lại bảo rằng bạn có thể.

Trăng Đen là gì?

Có một vài khái niệm về Trăng Đen. Nó có thể là lần trăng mới thứ ba trong một mùa thiên văn học có 4 lần trăng mới, hoặc là lần trăng mới thứ hai trong cùng một tháng dương lịch.

Trăng Đen là gì?

Chúng tôi chưa lúc nào nghe thấy thuật ngữ Black Moon – Trăng Đen cho đến đầu năm 2014.Trăng Đen không phải là một thuật ngữ phổ biến trong toàn cầu thiên văn học. Theo David Harper cho biết: “Trong những năm gần đây, thuật ngữ này trở nên thông dụng bởi các nhà chiêm tinh bắt chước tôn giáo Wicca“.

Đây là tên dùng để chỉ lần trăng mới thứ hai hiện ra trong cùng một tháng. Chẳng hạn, vào thời điểm tháng 01 năm 2014, có hai trăng mới, siêu trăng thứ hai không những là siêu trăng, mà còn gọi là Trăng Đen. Vậy Trăng Đen có phải là siêu trăng hay không? – Câu giải đáp là “Không”.

Theo lý thuyết, Trăng Đen tiếp theo sẽ hiện ra vào ngày 30 tháng 10 năm 2016. Sten Odenwald tại astronomycafe.net liệt kê một số tên khác cho siêu trăng mới thứ hai trong một tháng: Spinner Moon, Finder’s Moon, Secret Moon.

Trên thực tiễn không có một khái niệm đơn lẻ nào được đồng ý về Trăng Đen. Các thuật ngữ hay được dùng để ám chỉ về bất kể hiện tượng nào có liên quan đến pha Trăng Mới:

  • Lần trăng mới thứ hai trong một tháng dương lịch: Những lần Trăng Đen thuộc khái niệm này xảy ra khá thường xuyên, cứ khoảng 2,5 năm một lần.
  • Lần trăng mới thứ ba trong một mùa có 4 Trăng Mới: Các nhà thiên văn học chia một năm thành 4 mùa – xuân, hạ, thu, đông. Thường thì mỗi mùa có 3 tháng & 3 Trăng Mới. Nếu một mùa có 4 Trăng Mới thì lần trăng mới thứ ba được gọi là Trăng Đen.
  • Một tháng dương lịch không có Trăng Mới: Điều này chỉ có thể xảy ra trong thời điểm tháng Hai. Khi đó, tháng Một & tháng Ba mỗi tháng sẽ có 2 Trăng Mới, thay vì 1 Trăng Mới như thường lệ.
  • Một tháng dương lịch không có Trăng Tròn: Khoảng 19 năm 1 lần, tháng Hai không có Trăng Tròn. Thay vào đó, tháng Một & tháng Ba lại có 2 Trăng Tròn.

Tìm hiểu thêm:

  • Mặt trăng có tuổi thọ khoảng 4,51 tỷ năm – to hơn tất cả chúng ta vẫn nghĩ & sự sống cũng như vậy
  • Cùng ngắm nhìn hình ảnh siêu Mặt Trăng đẹp tuyệt trên khung trời Viet Nam & toàn cầu
  • Vì sao Mặt Trăng nhìn lớn hơn, gần hơn khi ở chân mây?

Chúc các bạn vui vẻ!

By ads_law

Trả lời