Posted on

https://thienvanhanoi.org/sieu-trang-la-gi/?fbclid=IwAR3pkbKaoervjloKCw42i-e47MRdfDa6YlgJ7gRkeQnnXxezrZuPIszDKjw

 

Siêu trăng là gì?

 

Siêu trăng xảy ra khi Trăng tròn đến địa điểm gần Trái Đất nhất trên quỹ đạo của nó, nhờ đó làm cho Mặt trăng trông sáng hơn & gần hơn một tí đối với bình bình, mặc dầu sự độc đáo này khó nhận thấy bằng mắt thường. Siêu trăng trước hết của năm 2019 hiện ra vào ngày 20, 21 tháng 1; hai lần Siêu trăng kế tiếp xảy ra vào ngày 19 tháng 2 & 21 tháng 3.

Thuật ngữ “Siêu trăng” đã được sử dụng trong khoảng 40 năm qua, nhưng mãi đến cuối năm 2016, nó mới thu được nhiều sự Note, khi mà 3 lần siêu trăng xảy ra liên tiếp. Siêu trăng tháng 11 năm 2016 – cũng là lần Mặt trăng hiện ra gần Trái Đất nhất trong 69 năm qua, mặc dầu lần gần hơn sẽ xảy ra vào khoảng những năm 30 của thế kỉ 21.

 

SIÊU TRĂNG DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO?

Quỹ đạo của Mặt trăng khi quay quanh Trái Đất không phải là một đường tròn tuyệt đối. Khoảng cách bình quân từ Mặt trăng tới Trái Đất vào khoảng 382.900 km, không những thế điểm cận địa & viễn địa – điểm gần & xa Trái Đất nhất – biến đổi vào mỗi tháng âm lịch.
“Lý do quỹ đạo Mặt trăng không phải là một đường tròn tuyệt đối là vì có lực thủy triều, hay chính là lực hấp dẫn, rất mạnh tác động lên Mặt trăng” – Noah Petro, một nhà khoa học của làm việc tại NASA, người đại diện cho sứ mạng Tàu quỹ đạo Thám thính Mặt Trăng (LRO), cho biết.

Ông cho biết thêm rằng lực cuốn hút khác nhau tới từ Trái Đất, Mặt trời hay các hành tinh đều có tác động đến quỹ đạo Mặt trăng. “Chính lực hấp dẫn có nguồn gốc khác nhau này đã “kéo” & “đẩy” Mặt trăng, nhờ vậy mà tất cả chúng ta có những thời cơ đến nhìn Mặt Trăng gần hơn”, ông bổ sung.

Xem Thêm  Phòng khám thú y gần đây: Mở cửa 24/24 uy tín tốt nhất TP. HCM

Để hiện ra siêu trăng tròn thì cần hai điều kiện chủ chốt. Trước hết là Mặt trăng cần tiến đến địa điểm gần Trái Đất nhất, hay có cách gọi khác là điểm cận địa, nằm trên quỹ đạo của nó. Thứ hai, Mặt trăng cần phải ở pha tròn. Điều này xảy ra cứ sau 29,5 ngày, lúc Mặt trời chiếu sáng toàn thể Mặt trăng. Siêu trăng chỉ xảy ra tối đa một vài lần trong năm vì trong lúc Trái Đất quay quanh Mặt trời, thì quỹ đạo Mặt trăng có sự biến đổi về hướng. Này là nguyên nhân vì sao bạn không chứng kiến Siêu trăng mỗi tháng.

 

So sánh kích cỡ Trăng tròn tại điểm cận địa (perigee) & viễn địa (apogee). Nguồn: Sky & Telescope

 

 

Siêu trăng sẽ to hơn khoảng 30% & sáng hơn khoảng 14% đối với trăng tròn thông thường, không những thế sự độc đáo này khó có thể nhận thấy bằng mắt thường. “Điều đó sẽ không đủ gây chú ý trừ khi bạn là người quan sát mặt trăng rất cẩn thận,” – Alan MacRobert, chỉnh sửa viên Báo chí Sky & Telescope, cho biết.

Bạn có thể sẽ thấy siêu trăng trông đặc biệt lớn, không những thế, này là khi nó rất gần đường chân mây. Nhưng điều này không liên quan gì đến thiên văn mà đều là do phương thức hoạt động của trí não loài người. Hiệu ứng này được gọi là “ảo giác Mặt trăng” & có thể nảy sinh từ ít nhất một vài lí do. Các nhà khoa học phỏng đoán rằng có vẻ trí não so sánh Mặt trăng với các tòa nhà hay vật thể gần đó; hoặc có vẻ trí não của các bạn auto cho là những vật thể trên đường chân mây sẽ to hơn trên khung trời.

Xem Thêm  Tên lửa Hồng Kỳ-16 phải chăng là phiên bản Buk kiểu Trung Quốc?

NGUỒN GỐC TỪ CHIÊM TINH HỌC

Thuật ngữ “Siêu trăng” không xuất phát từ thiên văn mà từ chiêm tinh học – một hệ thống giả khoa học tìm hiểu về sự chuyển động của các thiên thể để đề ra các giả thiết/phán đoán về tính cách & các buổi lễ trong cuộc đời loài người. Thuật ngữ này được đề cập lần trước hết trong một bài báo năm 1979 của báo chí Dell Horoscope, do Richard Nolle biên soạn. Nolle khái niệm Siêu trăng là “trăng mới hoặc trăng tròn xảy ra khi Mặt trăng nằm tại vị trí gần với Trái Đất nhất trên quỹ đạo của nó (hoặc trong khoảng 90% khoảng cách từ vị trí đó tới Trái Đất”,  nhưng ông không giải thích ông lấy con số 90% ở đâu.

 

Siêu trăng tháng 11/2016 là lần trăng tròn lớn nhất từng thấy trong 69 năm qua. Nguồn: Universetoday

 

Phải đến vài năm gần đây, thuật ngữ đó mới lôi kéo được nhiều sự Note. Thử tìm kiếm Google Trends từ năm 2004, bạn có thể thấy keyword “Siêu trăng” (supermoon) không được sử dụng nhiều mãi đến năm 2011. & mãi đến tháng 11/2016, Siêu trăng mới lôi kéo được nhiều Note, khi mà loài người được nhìn thấy Siêu trăng lớn nhất trong 69 năm. Kể từ đó, thuật ngữ này hiện ra thông dụng hơn ở một số khu vực khẳng định trên toàn cầu – chính yếu là Đông Nam Á & Bắc Mỹ, trong lúc Châu Âu hay Ấn Độ thì ít quan tâm hơn.

Nhà thiên văn Dean Regas, làm việc tại Đài xem xét Cincinatti, cho là các thuật ngữ thiên văn hiện ra gần đây như “Siêu trăng” hay “trăng đen” (trăng mới thứ hai vào thời điểm tháng) có thể khiến cộng đồng nhận thức sai về các buổi lễ nêu trên. Nhưng Regas, người đồng tổ chức chương trình “Star Gazers” của PBS, cam đoan rằng “Siêu trăng” là thuật ngữ khá tốt để cộng đồng tiếp cận thiên văn học.

Xem Thêm  Xuyên Qua Chi Thiên Lôi Nhất Bộ

“Đó là một cách tuyệt vời để cộng đồng cảm thấy hứng thú,” ông nói về thuật ngữ Siêu trăng. & cũng là thứ có thể connect, khiến mọi người thực sự mong muốn ra ngoài ngắm nhìn”.

SIÊU TRĂNG ĐÁNG CHÚ Ý

Vào ngày 20,21/1/2019, Siêu trăng & nguyệt thực xảy ra cùng lúc. Nguyệt thực là hiện tượng xảy ra khi Trái Đất nằm trung tâm Mặt trời & Mặt Trăng. Khi đó, Mặt trăng có màu nâu đỏ vì ánh sáng duy nhất nó thu được được phản chiếu từ Trái Đất.

 

Siêu trăng hiện ra trên Bãi phóng vũ trụ Baikonur , Kazakhstan trong tháng 11/2016. Nguồn: SpaceWatch.Global

 

Cuối năm 2016 tất cả chúng ta đã được nhìn thấy 3 Siêu trăng liên tiếp trong tháng 10, tháng 11 & tháng 12. Nhưng tháng 11 (ngày 14) là lần thu được rất nhiều sự Note vì này là Siêu trăng hiện ra gần Trái Đất nhất trong nhiều thập kỷ gần đây. Mặt trăng tại điểm cận địa khi đó cách Trái Đất khoảng 356.508 km, khiến nó trở thành trăng tròn gần nhất với Trái Đất trong 69 năm qua – kể từ lần Siêu trăng ngày 26/1/1948.

Một lần trăng tròn xảy ra trong tháng 1 năm 1912 thậm chí còn gần Trái Đất hơn Siêu trăng tháng 11/2016 khoảng 100 km. Những người xem xét có thể được nhìn thấy một điều đặc biệt thú vị, này là Mặt trăng sẽ gần Trái Đất hơn đối với cả hai năm 1912 & 2016 vào năm 2034.

By ads_law

Trả lời