Siêu trăng là hiện tượng Mặt trăng ở gần Địa cầu nhất & trông lớn hơn bình bình. Vậy hiện tượng siêu trăng hiện ra liệu có tác động gì tới nước biển, sức khỏe loài người, Địa cầu. 

Siêu trăng hiện ra có thể làm nước biển dâng cao

Thực tiễn, do tới gần Địa cầu, trọng tải của Mặt trăng ảnh hưởng lên nước biển sẽ to hơn, dẫn tới sự biến đổi về mực nước, nhất là trong mùa hè, khi có vùng khí áp thấp & nhiệt độ nước biển cao. Nước biển dâng cao có thể khiến nhiều vùng trũng ở duyên hải bị xâm lấn, thủy triều sẽ lên xuống mau hơn & cao hơn đối với thông thường.

 Siêu trăng là hiện tượng nhiều năm mới hiện ra một lần nhưng liệu có tác động gì tới Địa cầu?

Siêu trăng hiện ra tác động tới Địa cầu thế nào?

Nói về tác động của hiện tượng thiên nhiên này đến Địa cầu, GS.TSKH Lê Minh Triết, Phó chủ tịch Hội Vật lý TP. HCM, cho biết sức cuốn hút của Mặt trăng có những tác động đến thủy triều, địa triều & khí triều trên Địa cầu; nhưng trong đời sống loài người thì được biết nhiều đặc biệt là thủy triều.

Không biết có phải do sự trùng hợp nào đó hay không nhưng vào các thời điểm “siêu trăng” khác trong dĩ vãng như năm 1991, 1948, 1992 & 1900, người ta đã nhìn thấy nhiều hiện tượng thời tiết dị thường khác diễn ra trên phạm vi toàn cầu.

Siêu trăng đúng là có thể tạo thành lực hút nhỏ đến lớp dung nham nóng chảy bên dưới vỏ Địa cầu, nhưng không đủ để gây nên những vụ phun trào núi lửa. Tương đương, Mặt trăng chẳng thể tạo thành sóng thần, nhưng có thể ảnh hưởng khiến những đợt sóng này cao hơn đối với lúc không xảy ra siêu trăng.

Xem Thêm  Các hiện tượng thiên văn có thể quan sát tại Việt Nam trong năm 2016

Nhận định thêm về vấn đề trên, theo Nguyễn Đình Minh, Hội viên Hội thiên Văn học viet nam, vào các thời điểm “siêu trăng” khác trong dĩ vãng như năm 1991, 1948, 1992 & 1900, người ta đã nhìn thấy nhiều hiện tượng thời tiết dị thường khác diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Năm 1991 hiện tượng “siêu trăng” rơi vào thời điểm tháng 6 & trong thời điểm này (15/06) núi lửa Mt. Pinatubo phun trào.

Hay vào ngày 06/10/1948 trận động đất 7,3 độ đã làm chết 110.000 người ở Turkmenistan cũng nằm trong thời điểm “siêu trăng”. Xa hơn nữa vào ngày 08/09/1900 sóng thần đã tấn công vào Galveston, Texas, & giết chết hơn 8.000 người cũng vào lúc cận điểm.

Siêu trăng xảy ra do Mặt trăng quay xoay quang Địa cầu theo quỹ đạo hình elip chứ không phải tròn, với khoảng cách bình quân 384.000 km. Địa điểm xa nhất của Mặt trăng đối với Địa cầu cách nhau 405.600 km, địa điểm gần nhất (cận điểm) cách nhau 363.700 km. Siêu trăng là trăng tròn ở địa điểm cận điểm, to hơn 14% & sáng hơn gấp 30% đối với lúc nó ở địa điểm xa nhất, hay nói một cách khác là “minimoons”.

Giả thuyết “siêu trăng” do nhà chiêm tinh Richard Nolle đề nghị năm 1979, được đặt tên lại từ hiện tượng cận điểm giữa Địa cầu & Mặt trăng, mà  giới thiên văn học hay gọi là cận điểm sóc vọng (perigee-syzygy).

Trong một nội dung xuất bản vào thời điểm tháng 01/2007 trên báo chí The Mountain Astrologer, Nolle đã trình bày lại mẹo tính quỹ đạo tiếp cận của Địa cầu với Mặt trăng & sự tác động của nó tới hoạt động địa chất, kinh tế, chính trị… của trái đất.

Xem Thêm  Tìm hiểu ý nghĩa Sao Bắc Đẩu là gì

Sau trận động đất lớn tại Nhật Bản, mặc dầu đã được Nolle phán đoán từ trước, song một số nhà khoa học đã phản bác giả thuyết “siêu trăng” của ông, & bảo rằng đây là sự trùng hợp bất chợt.

Tuy bị bác bỏ, song giả thuyết của Richard Nolle được nhiều người quan tâm vì có nền tảng của nó. Theo nhà chiêm tinh này sự biến động của một chu kỳ “siêu trăng” thường hiện ra trước hoặc sau 3 ngày trong thời điểm chính, & nếu trùng với buổi lễ nhật thực thì nó kéo dài đến 7 ngày. Trong khoảng thời gian này lớp vỏ của Địa cầu, tầng không khí & cả loài người đều bị tác động.

Chẳng hạn như hồi cơn lốc Katrina năm 2005, nó rơi vào đợt “siêu trăng” tháng tám & nhà chiêm tinh đã gửi lời nhắc nhở ngày xảy ra thiên tai, thậm chí còn chỉ rõ vịnh Mexico là nơi sẽ hứng chịu thiệt hại nhiều nhất trong thời gian này.

Siêu trăng hiện ra có liên quan tới chứng mất ngủ

Ngoài các vấn đề tâm thần, siêu trăng bị cho rằng liên quan đến chứng mất ngủ. Trên tờ Journal of Affective Disorders năm 1999, các nhóm khoa học nhận định trước lúc đèn điện chào đời, trăng là nguồn chiếu sáng trọng yếu chính vì thế tác động đến giấc ngủ. Họ tin trăng tròn kéo theo mất ngủ cùng những biến động ở người bệnh mắc rối loạn cảm hứng lưỡng cực hoặc động kinh.

Xem Thêm  'Nguyệt thực toàn phần' hay 'trăng máu', gọi thế nào cho đúng?

Năm 2013, một tìm hiểu nhỏ trên 33 tự nguyện viên trưởng thành phát hiện loài người ngủ ít hơn trong đêm trăng tròn dù chẳng hề hay biết về chu kỳ trăng.

Năm 2014, các lập luận trên bị phản bác khi Viện Tâm thần học Max-Plank (Đức) phát ngôn không tìm thấy bất kì mối tương quan đưa ý nghĩa nào giữa chu kỳ trăng & giấc ngủ. Gần đây nhất, tìm hiểu tháng 3/2016 trên 5.800 trẻ con tuổi từ 9 đến 11 từ 12 đất nước cho thấy rằng vào đêm trăng tròn, các bé ngủ ít hơn 5 phút. Độ sáng của trăng có thể là một nguyên nhân nhưng với các loại ánh sáng nhân tạo ngày nay, lý do này không đủ thuyết phục.

Siêu trăng hiện ra có liên quan tới hành vi của loài người

Theo Live Science, từ bấy lâu giới khoa học đã phấn đấu minh chứng mối liên hệ giữa siêu trăng & tình trạng sinh học, hành vi của loài người. Vào năm 1985, trên tờ Psychological Bulletin, các nhà tìm hiểu nêu ra siêu trăng liên quan đến bệnh tâm thần & tự tử.

Năm 2004, tờ Epilepsy & Behavior tổng kết trăng tròn hoặc siêu trăng kích thích cơn động kinh. Ngoài ra năm 2005 Trạm xá Mayo (Mỹ) cam kết trên tờ Psychiatric Services rằng không có sự độc đáo giữa số ca nhập viện do bệnh tâm thần vào đêm không trăng & đêm có trăng. Tháng 10/2009, tờ Anesthesiology minh chứng tỷ lệ phạm lỗi lầm của bác sỹ & y tá vào ngày xảy ra siêu trăng chằng khác gì ngày thường.

An Dương (T/h)

By ads_law

Trả lời