(PLVN) -Dân gian xưa có câu “Vắng như chùa Bà Đanh” hay là “Vắng tanh như chùa Bà Đanh”, Vậy chùa Bà Đanh được nói đến trong câu thành ngữ có thật ở ngoài đời hay chỉ là biểu tượng được ví von? Và nếu chùa Bà Đanh có thật thì ở đâu? Chùa có vắng như lời đồn của người dân hay không? Và thực tiễn, có hai ngôi chùa cùng tên, một Bà Đanh ở Hà Nam và một Bà Đanh ở Hà Nội… Chùa Bà Đanh ở 199B Thụy Khuê – Hà Nội

Bạn đang xem: sự tích chùa bà đanh

(PLVN) -Dân gian xưa có câu “Vắng như chùa Bà Đanh” hay là “Vắng tanh như chùa Bà Đanh”. Vậy chùa Bà Đanh được nói đến trong câu thành ngữ có thật ở ngoài đời hay chỉ là biểu tượng được ví von? Và nếu chùa Bà Đanh có thật thì ở đâu? Chùa có vắng như lời đồn của người dân hay không? Và thực tiễn, có hai ngôi chùa cùng tên, một Bà Đanh ở Hà Nam và một Bà Đanh ở Hà Nội…Chùa Bà Đanh ở 199B Thụy Khuê – Hà Nội.

Chùa Đức Bà làng Đanh: trông coi bão lũ

Nhắc đến Hà Nam, nhiều người có thể biết tới ngôi làng sinh ra “Chí Phèo – cụ Bá Kiến” và là quê hương của cố nhà văn Nam Cao, nhà thơ Nguyễn Khuyến… Nhưng không nhiều người biết rằng, một địa danh đã nổi tiếng là chùa Bà Đanh với câu cửa miệng được truyền trong dân gian “Vắng như chùa Bà Đanh”, cũng tọa lạc ở Hà Nam.

Bạn đang xem: Sự tích chùa bà đanh

Chùa Bà Đanh hay còn gọi “Bảo Sơn Nữ”, tọa lạc trên một vùng đất tại thôn Đanh Xá, xã Ngọc Sơn, huyện Kim Bảng, Hà Nam. Chùa có diện tích khoảng 10ha, được xem là một trong những ngôi chùa đẹp và cổ kính nhất Hà Nam và miền Bắc.

Nằm cách Tp Phủ Lý gần 7km chạy hướng QL21B về phía Tây Nam, chùa Bà Đanh hay còn gọi “Bảo Sơn Nữ”, tọa lạc trên một vùng đất tại thôn Đanh Xá, xã Ngọc Sơn, huyện Kim Bảng, Hà Nam.

Cũng như bao ngôi chùa khác, chùa Bà Đanh thờ Phật, song ngoài tượng Bồ Tát còn tồn tại tượng Nam Tào, Bắc Đẩu, Thái Thượng Lão Quân và các tượng của tín ngưỡng Tứ Phủ, một tín ngưỡng dân gian Việt Nam.

Tương truyền rằng vào thế kỷ thứ VII, đây là một ngôi đền nhỏ thờ tứ pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện). Đến thời Lê Huy Tông (1675 – 1750), chùa được xây dựng nghiêm chỉnh và to đẹp hơn. Năm 1994 chùa Bà Đanh được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch) cấp bằng Di tích lịch sử cấp quốc gia. Năm 2007, UBND tỉnh Hà Nam phối phù hợp với Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch đầu tư gần 20 tỷ đồng để tôn tạo và nâng cấp chùa Bà Đanh.

Về tên gọi chùa Bà Đanh, theo truyền thuyết của địa phương, chùa thờ nữ thần linh thiêng trông coi việc điều mưa khiển gió, giúp dân trừ lũ lụt, mang lại mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu nên được gọi là chùa Đức Bà làng Đanh, gọi tắt là chùa Bà Đanh như tên gọi ngày nay.

Hiện tại chùa Bà Đanh với đền Trúc, Ngũ Động Thi Sơn (núi Cấm), khu du lịch sinh thái Tam Chúc (Ba Sao), Bát cảnh Tiên cùng với hệ thống các bến thuỷ dọc dài sông Đáy từ ngã 3 Hồng Phú, Tp Phủ Lý sẽ hợp thành một tua du lịch “non nước hữu tình” giữa đường thuỷ và đường bộ, khá mê hoặc so với khách du lịch trong và ngoài nước.

Người dân địa phương thường kể lại rằng, Bảo Sơn Tự rất linh thiêng, người đi đường nếu dám cười cợt, vô lễ dù chỉ 1 câu cũng sẽ bị trừng trị nặng nề. Có vẻ vì vậy khách hành hương ngày càng ít ghé thăm ngôi chùa này, nhằm tránh những tai họa ập xuống do nhũng câu vạ miệng mà ra.

Xem Thêm  ​ Truyền Nước Biển Là Gì - truyền nước biển là gì

* Chùa Bà Đanh ở Kim Bảng – Hà Nam.

Bên cạnh phần linh thiêng, nhiều người cũng truyền tai nhau xung quanh chùa bà Đanh là rừng rậm, có nhiều thú dữ, hay tấn công loài người, cộng thêm đoạn đường đi lại khó khăn bất tiện (thường phải đi đường sông dể tránh thú dữ) nên càng ngày càng vắng vẻ, ít người lui tới.

Thực tiễn, còn rất nhiều truyền lưu được dân gian truyền miệng nhưng hầu như đều bị thời gian làm phôi pha. Ngày nay, các sự tích đều mang tính tham khảo, tương đối do có nhiều dị bản khác nhau, khó đúng đắn hoàn toàn.

Chùa Bà Đanh là một trong ít chùa đại diện cho sự hỗn dung giữa Phật giáo với tín ngưỡng dân gian địa phương. Mẩu truyện về gốc tổ Tứ pháp được tạo dựng từ mẹ Phật Man Nương ra đời ở vùng Bắc Ninh sau đó lan truyền khắp vùng đồng bằng Bắc Bộ và cũng được lưu hành ở đây.

Nhiều người lớn tuổi ở Ngọc Sơn kể lại rằng: Khi thấy vùng Bắc Ninh vì thờ Tứ pháp mưa thuận gió hòa, phong đăng hòa cốc, mùa màng bội thu, dân làng vùng Ngọc Sơn bèn họp nhau lên xứ Bắc để xin chân nhang về thờ bởi ở vùng Ngọc Sơn trước đó luôn gặp mưa to, gió lớn, việc sản xuất gặp nhiều khó khăn, mùa màng thất bát gây ra cảnh đói kém triền miên.

Nhưng chưa kịp đi thì xảy ra một mẩu chuyện lạ với dân làng: Có một người lớn tuổi cao tuổi trong làng nằm mộng thấy một người con gái trẻ trung, xinh tươi, đoan trang, phúc hậu, vầng trán và đôi mắt thông minh xuất hiện nói rằng: Ta được thần cho về đây để chăm nom và chỉ bảo dân làng làm ăn. Thấy vậy, dân làng bèn lập chùa thờ bà. Các bô lão đã chọn khu rừng đầu làng làm nơi dựng chùa.

Xem thêm: Review Du Lịch Hòn Tre Kiên Giang, Vé Tàu, Cách Đi Tham Quan 2020

Gần đây có một số người cho rằng trước đó chùa Bà Đanh thờ một vị thần gì đó của người Chăm Pa nhưng kiểu dáng tượng “thô tục” và tên chùa cũng mô phỏng theo dáng ngồi của pho tượng này mà sau chuyển hóa thành Bà Đanh cho giảm bớt sự thô thiển ấy đi. Bởi Hà Nam là vùng đất phên giậu, cửa ngõ phía Nam kinh đô Thăng Long nên hầu như các cuộc phát binh đi chinh phạt Chăm Pa và thắng cuộc trở về đều đi qua Hà Nam, nên lập chùa ở vùng đất non nước lãng mạn này…

Bà Đanh quê ở đâu?

Chùa Bà Đanh ở Thăng Long xưa (Hà Nội nay) thì đã có nhiều khảo cứu nhất định đây là nơi những người Chăm xưa kia khi về Đại Việt từng sinh sống và mang theo tín ngưỡng của mình lập nên. Dựa cả trên truyền lưu của Trạng Quỳnh thì có thể tượng Pô Yan Dari của người Chăm Pa đã được thờ tự tại đây.

Chùa Bà Đanh còn được biết tới với tên gọi chùa Châu Lâm hay chùa Phúc Châu, một trong số ít những ngôi chùa ở Hà Nội còn giữ được nét đặc trưng của chùa làng thuở xưa, được xem như một điểm hẹn văn hóa, trí não cho những ai muốn tìm về chốn thanh tịnh.

Chùa Bà Đanh nằm sâu trong ngõ 199 làng Thụy Chương nay thuộc phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ. Chùa được xây dựng năm 1497 và được tu sửa lần đầu vào năm 1889.Việc xây chùa Châu Lâm còn chứa đựng ý khác là để những tù binh theo đạo khác có thể cải đạo. Tuy nhiên việc cải đạo là chuyện không đơn giản.

Xem Thêm  Những Hình Ảnh Khó Đỡ Đến Từ Hội “Ghét Bếp” - ghét bếp ko nghiện nhà

Mặt khác, chùa dành riêng cho người Chiêm Thành nên người Việt không vào đây. Vì những lẽ đó, chùa Châu Lâm quanh năm vắng vẻ. Theo thời gian, xã hội phong kiến thay đổi, một số người Chiêm Thành được trở về quê, số khác lấy vợ, lấy chồng người Việt chuyển đi nơi khác sinh sống khiến chùa Châu Lâm đã vắng lại càng thêm vắng. Tấm bia Chính Hòa 20 (1699) có ghi: “Châu Lâm tự hiệu là chùa Bà Ðanh”.

Sở dĩ có tên nôm là Bà Ðanh vì Bà Ðanh là người trông coi chùa một thời gian dài. Vì vắng người đến chùa lễ bái nên thấy nơi nào vắng vẻ, người ta nói “vắng như chùa Bà Ðanh” và câu này đã trở thành thành ngữ. Trong Tụng phú Tây Hồ của Nguyễn Huy Lượng sáng tác năm 1801 có câu: “Cảnh Bà Ðanh hoa khép cửa chùa”, câu thơ nói lên tình trạng ngôi chùa thời kỳ nhà thơ sống.

Tương truyền, sau khoảng thời gian Vua Lê Thánh Tông đi dẹp quân Chiêm Thành, có mang về rất nhiều tù binh. Thời điểm đó nhà vua cho xây dựng Châu Lâm Viện (viện tu dưỡng Châu Lâm) để phục vụ cho quá trình tái tạo của các tù nhân. Cùng với đó, ông cũng cho xây một ngôi chùa lấy tên trùng với tên Viện tu dưỡng để các tù nhân có thể thờ tự cho tâm thực sự thanh tịnh.

Năm 1907, phần do xuống cấp, phần vì địa phận của chùa được lấy để xây dựng trường Chu Văn An nên chùa được dời về chùa Phúc Lâm ở Thụy Khuê. Từ đó, tên chùa được lấy chữ “Phúc” trong “Phúc Lâm” và chữ “Châu” trong “Châu Lâm” ghép thành “Phúc Châu”, đây chính là tên thật của ngôi chùa ở vị trí hiện tại.

Còn về phần tên gọi Bà Đanh, thì đây là tên Nôm của chùa được đặt dựa trên tên của một người phụ nữ có công xây dựng chùa. Chùa thờ Phật và thờ Mẫu, Sư Tổ của các dòng sư môn để cầu phúc cho dân làng.

Chùa được lợp mái ngói đỏ và trần làm bằng gỗ, trên các mảng tường mặc dù đã cũ, vẫn còn những hoa văn trang trí như “long, ly, quy, phượng”. Số lượng tượng Phật trong chùa gồm tượng Phật, tượng Tổ, tượng Mẫu, hiện còn được gìn giữ khá tốt. Ngoài ra, chùa còn tồn tại chuông đồng, khánh đồng, hoành phi, câu đối. Nhìn chung, thiết kế chùa Bà Đanh không quá rực rỡ nhưng vẫn trổ tài được đặc trưng, mang vẻ đẹp riêng và tinh tế của một ngôi chùa cổ.

Khuôn viên chùa Bà Đanh hiện tại có tổng diện tích khoảng hơn 4000 m2, tiêu biểu cho thiết kế cổ với vật liệu gỗ truyền thống. Nếu đi thẳng từ ngõ 199 Thụy Khuê vào trong khoảng 50m sẽ thấy cổng chính của chùa, tuy đã cũ nhưng vẫn còn chắc cú. Màu sơn vàng trên trụ cổng đã nhạt đi nhiều, nhưng biển đề “Chùa Châu Lâm” màu vàng đậm nổi trội trên nền đỏ vẫn còn rất rõ.

Xem thêm: Top 21 Nhà Hàng Sân Vườn Quận 1, 5 Nhà Hàng Sân Vườn Quận 1 Không Gian Cực Chill

Giữa lòng Thủ đô náo nhiệt, chùa Bà Đanh nằm lặng lẽ trong con ngõ nhỏ của phố Thụy Khuê. Không ồn ào, không tấp nập chư khách thập phương đến hành lễ. Trong khuôn viên chùa có vườn cây, ao cá, hàng gạch đỏ, có cả đất trồng rau… những cụ thể gợi về những ký ức xa xưa của rất nhiều người.

Xem Thêm  Hổ phách: Đặc điểm, tác dụng và cách phân biệt hổ phách - chì hổ phách

Trông coi và quản lý ngôi chùa hiện tại có sư thầy Thích Đàm Chỉnh, nay đã cao niên, mắt nhìn không còn tinh, tai nghe cũng không còn rõ, nhưng thầy vẫn tự tay làm nhiều việc ở chùa. Khi thì xới đất trồng rau, khi thì quét sân quét nhà, thay lễ, mở đóng cổng chùa…

Cũng bởi vị trí của chùa nằm sâu trong con ngõ nhỏ, ít người biết tới. Phần nữa, theo một số người dân sống ở gần chùa thì do sư thầy trụ trì tuổi đã cao, việc quản lý tài sản, hiện vật và trông coi khá vất vả nên thường hay khóa cổng chùa để tránh trộm cắp. Đây cũng là nguyên nhân mà chùa ngày một trở nên vắng vẻ…


Xem thêm những thông tin liên quan đến đề tài sự tích chùa bà đanh

TRUYỀN THUYẾT NÚI BÀ ĐEN – SỰ TÍCH LINH SƠN THÁNH MẪU NÚI BÀ ĐEN

alt

  • Tác giả: BONG NGO MARIO
  • Ngày đăng: 2020-09-18
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 9565 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: BaDenMountain travelvietnam vietnamtourist

    Location: Ba Den Mountain is located 11km Northeast of Tay Ninh Town and 106km from Ho Chi Minh City.
    Characteristics: It is α famous complex of cultural, historical and beautiful sites covering an area of more than 24km2.

    The complex includes three mountains: Heo, Phung and Ba Den, of which the 986m-high Ba Den is the highest peak in the South.

    Ba Den Mountain is also called Black Lady Mountain. According to legends, beautiful Ly Thi Thien Huong, Black Lady, was forced to marry the son of α rich mandarin while she fell in love with α poor man who was fighting the aggressors. Rather than marrying α man she did not love, she threw herself from the mountain.

Chùa Bà Đanh – di tích nổi tiếng tại Hà Nam

  • Tác giả: vietnamtourism.gov.vn
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 4091 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm:

Chùa Bà Đanh – Ngôi chùa mang đậm nét thiết kế đình chùa Bắc Bộ

  • Tác giả: dulichviet.com.vn
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 8909 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Chùa Bà Đanh luôn là một trong những nơi đến mới lạ và khác biệt trong cuộc hành trình du lịch miền Bắc của khách du lịch nên ghé thăm một lần

Sự tích chùa Bà Đanh

  • Tác giả: truyenxuatichcu.com
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 5922 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Hà Nam là tỉnh có nhiều ngôi chùa cổ và chùa Bà Đanh tọa lạc tại thôn Đanh, xã Ngọc Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam với diện tích 10ha, được xem là ngôi chùa đẹp và cổ kính nhất nối liền với câu nói “Vắng như chùa Bà Đanh”.

Chùa Bà Đanh Hà Nam và những truyền thuyết linh thiêng

  • Tác giả: vinpearl.com
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 6471 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Chùa Bà Đanh Hà Nam mang vẻ đẹp cổ kính với nhiều truyền thuyết huyền tích huyền bí linh thiêng, được thừa nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Ai cũng biết thành ngữ: “Vắng như chùa bà Đanh”! Thế vì sao lại có câu nói đó?

  • Tác giả: soha.vn
  • Nhận xét: 3 ⭐ ( 7855 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: “Vắng như chùa bà Đanh” là câu thành ngữ dân gian để chỉ sự vắng vẻ, quạnh hiu. Này là câu tất cả chúng ta vẫn dùng thường ngày, nhưng liệu bạn có biết nó ra đời như vậy nào không?

Chùa Bà Đanh Hà Nam và sự tích đệ nhất vắng tanh

  • Tác giả: vivu.net
  • Nhận xét: 3 ⭐ ( 9293 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Chùa Bà Đanh Hà Nam từ lâu đã nổi tiếng với câu tục ngữ “ vắng tanh như chùa Bà Đanh”. Nhiều người không khỏi tò mò về nguồn gốc câu này.

Xem thêm các nội dung khác thuộc thể loại: Khám Phá Khoa Học

By ads_law