Tâm vũ trụ nằm ở đâu?

0
39

Nhìn vào khung trời đêm, tất cả chúng ta có lẽ thấy nhiều người nổi tiếng ở mọi hướng. Toàn bộ cứ như thể tất cả chúng ta đang ở trong trọng tâm của vũ trụ bát ngát. Nhưng, có thật sự là như thế? And nếu không phải thế, trọng tâm của vũ trụ thực sự nằm ở đâu?

Vũ trụ, thực ra, không có điểm trung tâm. Kể từ buổi lễ Vụ Nổ Lớn (Big Bang) diễn ra cách đây 13.7 tỷ năm, vũ trụ đang ngày càng mở rộng. Không những thế, mặc dù như chính cái tên, buổi lễ Big Bang không phải là vụ nổ lan rộng từ 1 điểm trọng tâm của nguồn phát. Vũ trụ đã khởi nguồn một cách bé bỏng & đậm đặc. Sau đó, mọi địa điểm trong vũ trụ co giãn đồng đều, & tiếp tục co giãn đến ngày bây giờ. And như vậy, bởi không có điểm gốc khởi đầu, bản thân vũ trụ không có điểm trọng tâm.

Một phương pháp để hình dung chính là tưởng tượng một con kiến hai chiều sống trên mặt phẳng của một quả bong bóng dáng cầu hoàn hảo. Từ hướng nhìn của con kiến, mọi điểm trên mặt phẳng của quả bóng đều giống nhau. Như vậy, tâm điểm không tồn tại trên bề mặt hình cầu, kể cả vùng ranh giới của nó.

Nếu tất cả chúng ta thổi quả bong bóng, con kiến sẽ chứng kiến vũ trụ trong không gian hai chiều đang co giãn. Vẽ những chấm điểm trên mặt quả bong bóng, những chấm điểm sẽ di chuyển cách xa nhau đối với điểm kế cận, như chính cách những thiên hà đang chuyển động trong vũ trụ của tất cả chúng ta.

XEM THÊM  Kalibr Nga lật nhào "chính sách pháo hạm tên lửa" Mỹ

So với con kiến trong vũ trụ hai chiều, bất kỳ chiều thứ ba nào co giãn vuông góc với bề mặt của quả bóng – như thể chuyển dịch đến tâm điểm của quả bong bóng – không đưa nhiều ý nghĩa vật lý.

“Con kiến biết rằng nó có thể tiến về phía trước và lùi ra sau. Nó có thể sang phải và sang trái”, theo Barbara Ryden, nhà vật lý thiên văn thuộc trường Đại học Bang Ohio, Hoa Kỳ. “Nhưng không có khái niệm đi lên và đi xuống”.

Vũ trụ mênh mang vô cùng. Nhưng đâu là tâm của vũ trụ? Có lẽ như vũ trụ không có tâm. Credit: Shutterstock, LiveScience.

Vũ trụ của tất cả chúng ta là một phiên bản ba chiều của không gian vũ trụ hai chiều của con kiến. Nhưng sự tương đồng với quả bong bóng, xét về mặt hạn chế về diện tích mặt phẳng, trình diễn một vũ trụ hữu hạn – điều mà theo các nhà vũ trụ học không chắc rằng đúng với vũ trụ của tất cả chúng ta, theo Ryden. Bị hạn chế bởi sự di chuyển của ánh sáng kể từ Vụ Nổ Lớn, các xem xét vũ trụ học chỉ đề nghị một góc cạnh hữu hạn của vũ trụ, nhưng tất cả vũ trụ có lẽ là vô hạn.

Trong trường hợp trên, tất cả chúng ta có lẽ thay thế hình mẫu quả bóng bằng một dải cao su dẹt, & co giãn mãi mãi. Hoặc nếu nghĩ đến một vũ trụ ba chiều, hãy tưởng tượng một ổ bánh mì nho khô vô hạn & đang tiếp tục co giãn. Những miếng nho khô đại diện cho những thiên hà chuyển dịch cách xa nhau. Theo tiến sĩ Ryden trên báo chí Live Science: “Nếu vũ trụ chúng ta là vô hạn, nó sẽ không có điểm chính giữa”.

XEM THÊM  Hướng dẫn chọn ống nhòm và kính thiên văn cho người mới bắt đầu (3): Lựa chọn kính thiên văn

Vũ trụ là dạng phẳng hay dạng cong lệ thuộc vào tổng khối lượng & năng lượng trong chính vũ trụ ấy. Nếu mật độ khối lượng & năng lượng của vũ trụ vừa đủ – gọi là giá trị mật độ tới hạn, vũ trụ đưa hình dạng phẳng như một mảnh giấy & co giãn với gia tốc không đổi trong không gian.

Nhưng nếu mật độ ấy cao hơn đối với mật độ tới hạn, vũ trụ sẽ có hình dạng cong như quả bóng. Lực cuốn hút từ lượng mật độ tăng thêm làm chậm sự co giãn của vũ trụ, cuối cùng khiến tiến trình mở rộng tạm dừng.

Trong khi đó, với mật độ vật chất & năng lượng thấp hơn đối với mật độ tới hạn, sự co giãn của vũ trụ ngày càng tăng trưởng. Trong viễn tượng đó, vũ trụ sẽ có dạng cong âm giống như hình dạng của một chiếc yên ngựa. Tuy thế, vũ trụ vẫn là vô hạn, & chính vì như vậy, không có điểm trọng tâm.

Cho đến bây giờ, nhiều ý kiến lý thuyết & xem xét bao gồm những tìm hiểu về nền vi sóng vũ trụ – tàn dư từ buổi lễ Vụ Nổ Lớn, hướng tới một vũ trụ dạng phẳng. Dẫu vậy, các nhà vũ trụ học vẫn không chắc rằng liệu vũ trụ thật sự phẳng hay là độ cong của vũ trụ quá rộng khiến cho nó trông như phẳng, giống như cách nhìn nhận của tất cả chúng ta về Trái Đất phẳng trên mặt phẳng của nó.

XEM THÊM  Trung Quốc bí mật thử nghiệm thành công tàu ​​con thoi tái sử dụng, công nghệ từng bị Mỹ - Nga phớt lờ

Việc không có điểm trọng tâm của vũ trụ, & bởi sự co giãn của nó, vũ trụ cũng không có biên. Điều này nhất quán với phép tắc vũ trụ học, là ý kiến cho là không nơi nào trên vũ trụ là đặc biệt. Các xem xét về sự phân bố của các cụm thiên hà cũng như nền vi sóng vũ trụ cho thấy một vũ trụ, khi được phóng to đủ xa, vạn vật trong nó sẽ giống nhau ở khắp nơi.

Xuyên suốt các thời đại lịch sử, con người nghĩ suy lỗi lầm về việc tất cả chúng ta sống ở trong hoặc gần trọng tâm của vũ trụ, với trọng tâm ấy là Trái Đất, Mặt Trời hay thậm chí là Ngân Hà. And dẫu tất cả chúng ta nghĩ tất cả chúng ta đặc biệt như vậy nào, vũ trụ luôn cho thấy những điều trái lại.

Theo Live Science

Xem qua

Người đăng:

Trương Lê Gia Bảo

Sinh viên cử nhân nghề Kỹ thuật Không gian, trường Đại học Quốc tế, Đại học Đất nước Tp hcm (HCMIU).


Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Khoa học vũ trụ