Theo các Chuyên Viên Liên Xô tại VN trong kháng chiến chống Mỹ, bộ đội hoả tiễn VN đã đánh 3.000 trận, phóng 5.804 quả đạn, bắn rơi gần 1.300 máy cất cánh Mỹ, trong đó có 54 chiếc B-52.

Đây là loại hoả tiễn phòng không (TLPK) trước hết do các nhà khoa học Liên Xô tìm hiểu & chế tác vào đầu thập niên 50 của thế kỷ 20. Nó được sản xuất đồng loạt trang bị cho lực lượng phòng không Xô viết & lần trước hết hiện ra công khai trên Hồng trường ở Moscow trong lễ duyệt binh kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười ngày 7/11/1957.

Loại TLPK này khởi đầu nổi tiếng trên toàn cầu từ ngày 1/5/1960 khi nó bắn hạ cái máy cất cánh thám thính U-2 của Mỹ xâm phạm vùng trời Liên Xô ở độ cao 20.000 m & viên phi công Pau-ơ bị tóm gọn sống làm chính quyền Mỹ lúc đó chẳng thể chối cãi.

Nhưng dấu ấn sâu đậm nhất mà loại TLPK này để lại trong lịch sử quân sự chính là hiệu quả của nó trên chiến trận VN, dưới bàn tay điều khiển của các chiến sỹ hoả tiễn VN trong cuộc Kháng chiến quật cường giành độc lập, tự do của nhân dân ta trong thế kỷ trước.

SAM-2 ở VN

Liên Xô đặt tên cho loại TLPK trước hết của mình là Dvina, ký hiệu là S-75, còn ở VN nó thường được gọi là SAM-2 (theo chữ viết tắt tiếng Anh: Surface to Air Missile — hoả tiễn đất đối không).

Chức năng chiến-kỹ thuật ban đầu của S-75 là: độ cao diệt mục tiêu tới 27.000 m, cự ly diệt mục tiêu tới 34 km, đủ khả năng ứng phó với toàn bộ các loại máy cất cánh đại chiến của không quân Mỹ lúc đó, kể cả B-52.

Đầu năm 1965, khi không quân Mỹ mở rộng cuộc tranh đấu phá hoại miền Bắc, Liên Xô đã tăng viện cho Việt Nam nhiều tổ hợp TLPK S-75 & các Chuyên Viên quân sự Xô viết đã đào tạo trực tiếp cho chiến sỹ ta ngay tại Việt Nam trong một thời gian ngắn kỷ lục: từ kế sách 1 năm xuống còn 2 tháng rưỡi.

Xem Thêm  1001 thắc mắc: Làm thế nào để tàu vũ trụ quay về trái đất

Trận đầu ra quân của hoả tiễn SAM-2 là vào ngày 24/7/1965 ở khu vực Suối Hai, Trung Hà khi tốp F-4 của KQ Mỹ cất cánh vào ở độ cao 7.000 m đã bị trúng hoả tiễn do kíp đại chiến hỗn hợp Liên Xô-Việt Nam của 2 tiểu đoàn 63 & 64 phóng lên & 1 chiếc F-4 bị bắn rơi tại chỗ, 1 phi công chết & 1 phi công bị tóm gọn sống.

Chỉ 2 ngày sau, 1 máy cất cánh không người lái BQM-34 cất cánh vào thám thính trận địa ở độ cao 18.000 m cũng bị các chiến sỹ hoả tiễn tiếu đoàn 64 bắn rơi tại chỗ. KQ Mỹ hoàn toàn bị ngạc nhiên vì họ cho là Việt Nam “còn phải nhiều tháng nữa mới sử dụng được loại vũ khí này”.

Thời gian đầu, trang bị mới của các bạn đã khiến không quân Mỹ chịu nhiều thiệt hại, mất trí não & lúng túng ứng phó. Có trận, các chiến sĩ VN chỉ bằng 1 quả hoả tiễn đã bắn rơi 2 máy cất cánh phản lực Mỹ (ngày 7/3/1966, Tiểu đoàn hoả tiễn 61, dưới sự lãnh đạo của tiểu đoàn trưởng Hồ Sỹ Hưu đã phóng 1 hoả tiễn diệt cả tốp 2 máy cất cánh trinh sát RF-101…).

Sau đó, địch lập tức dùng nhiều bí quyết ứng phó về cả chiến thuật & kỹ thuật, nhất là thủ đoạn gây nhiễu điện tử với hàng chục loại nhiễu công suất từ nhỏ đến lớn, trên mọi dải tần nhằm vào các thiết bị điện tử hoả tiễn, radar, thông tin liên lạc của ta.

Điển hình phải kể tới loại nhiễu rãnh vô tuyến điều khiển hoả tiễn (nhiễu rãnh đạn) ALQ-71 hiện ra cuối năm 1967… khiến nhiều hoả tiễn của ta phóng lên bị mất điều khiển. Để ứng phó, Chuyên Viên Liên Xô đã trực tiếp cùng với các cán bộ kỹ thuật hoả tiễn VN thực hiện nhiều lần cải tạo khí tài hoả tiễn để chuyên sâu chức năng & hiệu quả đại chiến.

Phải nói rõ rằng, Liên Xô đã rất kịp thời giúp ta trong việc này & cử đầy đủ Chuyên Viên kỹ thuật cùng toàn thể máy móc, vật tư, linh kiện thiết yếu sang VN. Kết quả là trước campaign phòng không tháng 12/1972, các bộ khí tài hoả tiễn của ta đã được cải tạo xong công đoạn 3 & có thể sẵn sàng ứng phó tốt nhất với B-52 cũng như các loại máy cất cánh khác của Mỹ.

Xem Thêm  MẶT TRĂNG MÁU là gì? TRĂNG HUYẾT là điềm báo ngày tận thế?

Đây là yếu tố rất trọng yếu giúp cho bộ đội hoả tiễn VN chiếm được lợi thế trong cuộc cạnh tranh ác liệt với B-52 cuối năm 1972 trên khung trời Hà Nội.

1 điểm nữa mà chính các Chuyên Viên Liên Xô đã nhấn mạnh nhiều lần trong hồi ký của mình là các chiến sĩ hoả tiễn VN với trình độ thành thạo & kinh nghiệm đại chiến cao đã lập tức chớp được được các chức năng mới của khí tài hoả tiễn cải tạo.

Sau đó họ ứng dụng điêu luyện & rất sáng kiến khi cạnh tranh với các tình huống hết sức cầu kỳ do Không quân Mỹ gây ra như nhiều kiểu loại máy cất cánh hiện đại nhất cùng ồ ạt đánh phá ở mọi độ cao thượng ngày lẫn đêm.

Cùng lúc, họ cũng vạch đủ loại nhiễu tiêu cực & nhiễu tích cực công suất lớn trên mọi dải tần để tìm diệt kẻ địch & đối phò cùng với các loại vũ khí tiên tiến nhất như hoả tiễn tự dẫn chống radar Shrike & Standard, bom laser, hoả tiễn & bom có điều khiển đúng đắn cao…

Thắng cuộc độc nhất

Sau năm 1972, nhiều cuộc tranh đấu vẫn tiếp tục xảy ra trên toàn cầu & B-52 vẫn tung hoành ngang dọc nhưng cho đến tận ngày nay, VN vẫn là nước duy nhất bắn rơi tại chỗ nhiều siêu pháo đài cất cánh B-52 chỉ với lực lượng ít ỏi & loại hoả tiễn SAM-2 bị coi là “thế hệ 1 cổ lỗ”.

Đây là đỉnh cao huy hoàng nhất của hoả tiễn SAM-2 trong cuộc tranh đấu VN mà nhiều loại hoả tiễn hiện đại hơn chào đời sau này chẳng thể có được!

Riêng ở Hà Nội, chỉ có không quá 13 tiểu đoàn SAM-2 VN trực tiếp chống lại gần 200 chiếc B-52 (48% lực lượng Không quân sách lược Mỹ) & đã bắn hạ 34 chiếc B-52 (16 chiếc rơi tại chỗ, trong đó có chiếc còn nguyên bom rơi ở làng hoa Ngọc Hà, nội thành Hà Nội) trong thời gian rất ngắn: 12 ngày đêm.

Xem Thêm  Nhật thực toàn phần năm 2024

Nhiều kíp trắc thủ hoả tiễn VN lần đầu đương đầu với B-52 đã lập tức vượt mặt bỡ ngỡ ban đầu, rút kinh nghiệm sau một vài lần đại chiến & chỉ sau 2 đêm 18, 19/12 đã lập công xuất sắc vào đêm 20/12/1972 khi phóng 36 hoả tiễn bắn rơi 7 chiếc B-52.

Năng suất đại chiến đó là rất cao, bình quân 5,2 hoả tiễn hạ 1 B-52, làm Không quân sách lược Mỹ phải dãn ra, không dám trực tiếp đánh vào Hà Nội nữa…

Lầu Năm Góc đã phải chịu hoàn toàn thất bại trong campaign này trước ý chí đại chiến ngoan cường của bộ đội hoả tiễn & lực lượng phòng không-không quân VN.

Theo chính số liệu đo đạc của BCH KQ sách lược Mỹ (SAC), đã có 31 chiếc B52 bị rơi ở VN do hỏa lực phòng không đối phương & do “trục trặc kỹ thuật”.

không dừng lại ở đó còn hàng chục chiếc khác bị thương, trong đó có 9 chiếc hư hại nặng chẳng thể sử dụng được nữa (sau trận đánh vẫn cất cánh về được căn cứ nên SAC không tính là “bị bắn rơi”) cùng với hàng trăm phi công B-52 bỏ mạng & rơi vào tay đối phương.

Còn theo đo đạc của các Chuyên Viên Liên Xô có mặt tại Việt Nam, trong KCCM bộ đội Hoả tiễn phòng không VN đã đánh hơn 3.000 trận, phóng 5.804 hoả tiễn, bắn rơi gần 1.300 máy cất cánh Mỹ các loại, trong đó có 54 chiếc B-52…

Chiến đấu Việt Nam được ghi nhận là trận chiến có sử dụng hoả tiễn phòng không với sll nhất từ trước đến nay trên toàn cầu.

Dù số liệu đo đạc của các bên luôn khác nhau & sẽ mãi như thế nhưng buổi lễ hoả tiễn SAM-2 với dấu ấn VN bắn rơi tại chỗ B-52 sẽ mãi đi vào lịch sử quân sự như một trang sử không khi nào phai mờ!

Đại tá Nguyễn Thụy Anh — Cục Khoa học Quân sự / BTTM

 

Nguồn: Soha.vn

By ads_law

Trả lời