Loại TLPK này khởi đầu nổi tiếng trên toàn cầu từ ngày 1-5-1960, khi nó bắn hạ cái máy cất cánh thám thính U-2 của Mỹ xâm phạm vùng trời Liên Xô ở độ cao 20.000m & viên phi công Pao-ơ bị tóm gọn sống làm chính quyền Mỹ lúc đó chẳng thể chối cãi. Nhưng dấu ấn sâu đậm nhất mà loại TLPK này để lại trong lịch sử quân sự chính là hiệu quả của nó trên chiến trận Viet Nam, dưới bàn tay điều khiển của các chiến sĩ hoả tiễn Viet Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

SAM-2 ở Viet Nam

Liên Xô đặt tên cho loại TLPK trước nhất của mình là Đơ-vi-na, ký hiệu là S-75, còn ở Viet Nam nó thường được gọi là SAM-2 (theo chữ viết tắt tiếng Anh: Surface to Air Missile – hoả tiễn đất đối không). Chức năng chiến-kỹ thuật ban đầu của S-75 là: Độ cao diệt mục tiêu tới 27.000m, cự ly diệt mục tiêu tới 34.000m, đủ khả năng ứng phó với toàn bộ các loại máy cất cánh tranh đấu của không quân Mỹ lúc đó, kể cả B-52. Đầu năm 1965, khi không quân Mỹ mở rộng cuộc chiến đấu phá hoại ra miền Bắc, Liên Xô đã tăng viện cho Viet Nam nhiều tổ hợp TLPK S-75 & các Chuyên Viên quân sự Xô-viết đã đào tạo trực tiếp cho chiến sĩ ta ngay tại Viet Nam trong một thời gian ngắn kỷ lục: Từ kế sách một năm xuống còn hai tháng rưỡi. Trận đầu ra quân của SAM-2 là vào ngày 24-7-1965 ở khu vực Suối Hai, Trung Hà (Hà Tây trước đó) khi tốp máy cất cánh F-4 của không quân Mỹ cất cánh vào ở độ cao 7.000m đã bị trúng hoả tiễn do kíp tranh đấu hỗn hợp Liên Xô-Viet Nam của Tiểu đoàn 63 & 64 phóng lên & 1 chiếc F-4 bị bắn rơi tại chỗ, 1 phi công chết & 1 phi công bị tóm gọn sống. Chỉ 2 ngày sau, 1 máy cất cánh không người lái BQM-34 cất cánh vào thám thính trận địa ở độ cao 18.000m cũng bị các chiến sĩ hoả tiễn Tiểu đoàn 64 bắn rơi tại chỗ. Không quân Mỹ hoàn toàn bị ngạc nhiên vì họ cho là Viet Nam “còn phải nhiều tháng nữa mới sử dụng được loại vũ khí này”.

Xem Thêm  Từ vựng Tiếng Anh về Vũ trụ – Paris English

centerright

Luyện tập chuyển hiện trạng SSCĐ ở Trung đoàn Hoả tiễn 263, Sư đoàn 367, Quân chủng Phòng không-không quân. Ảnh: Nguyễn Cường. 

Thời gian đầu, trang bị mới của các bạn đã khiến không quân Mỹ chịu nhiều thiệt hại, mất trí não & lúng túng ứng phó. Có trận, các chiến sĩ Viet Nam chỉ bằng 1 quả hoả tiễn đã bắn rơi 2 máy cất cánh phản lực Mỹ (ngày 7-3-1966, Tiểu đoàn hoả tiễn 61 dưới sự lãnh đạo của Tiểu đoàn trưởng Hồ Sỹ Hưu đã phóng 1 hoả tiễn diệt cả tốp 2 máy cất cánh trinh sát RF-101…). Sau đó, địch mau lẹ dùng nhiều bí quyết ứng phó về cả chiến thuật & kỹ thuật, nhất là thủ đoạn gây nhiễu điện tử với hàng chục loại nhiễu công suất từ nhỏ đến lớn, trên mọi dải tần nhằm vào các thiết bị điện tử hoả tiễn, ra-đa, thông tin liên lạc của ta. Điển hình phải kể tới loại nhiễu rãnh vô tuyến điều khiển hoả tiễn (nhiễu rãnh đạn) ALQ-71 hiện ra cuối năm 1967… khiến nhiều hoả tiễn của ta phóng lên bị mất điều khiển. Để ứng phó, Chuyên Viên Liên Xô đã trực tiếp cùng với các cán bộ kỹ thuật hoả tiễn Viet Nam thực hiện nhiều lần tái tạo khí tài hoả tiễn để chuyên sâu chức năng & hiệu quả tranh đấu. Phải nói rõ rằng, Liên Xô đã rất kịp thời giúp ta trong việc này & cử đầy đủ Chuyên Viên kỹ thuật cùng toàn thể máy móc, vật tư, linh kiện thiết yếu sang Viet Nam. Đã có 5 đoàn Chuyên Viên kỹ thuật Liên Xô sang Viet Nam tái tạo khí tài hoả tiễn, đều do Kỹ sư trưởng I.P.Savkun đứng đầu & đây là vị Chuyên Viên Liên Xô được Chính phủ Viet Nam nhận xét công trạng rất cao & tặng thưởng đủ bộ 3 Huân chương Chiến công giải nhất, nhì, ba. Kết quả là trước campaign phòng không tháng 12-1972, các bộ khí tài hoả tiễn của ta đã được tái tạo xong công đoạn 3 & có thể sẵn sàng ứng phó tốt nhất với B-52 cũng như các loại máy cất cánh khác của Mỹ. Đây là yếu tố rất trọng yếu giúp cho bộ đội hoả tiễn Viet Nam chiếm được lợi thế trong cuộc cạnh tranh ác liệt với B-52 cuối năm 1972 trên khung trời Hà Nội.

Xem Thêm  Kính thiên văn tổ hợp là gì? Có nên mua Kính thiên văn tổ hợp?

1 điểm nữa mà chính các Chuyên Viên Liên Xô đã nhấn mạnh nhiều lần trong hồi ký của mình là các chiến sĩ hoả tiễn Viet Nam với trình độ & kinh nghiệm tranh đấu cao đã mau lẹ chớp lấy được các chức năng mới của khí tài hoả tiễn tái tạo, sau đó ứng dụng điêu luyện & rất ý tưởng khi cạnh tranh với các tình huống hết sức cầu kỳ do không quân Mỹ gây ra.

Thắng lợi độc nhất

Sau năm 1972, nhiều cuộc chiến đấu vẫn tiếp tục xảy ra trên toàn cầu & B-52 vẫn tung hoành ngang dọc nhưng cho đến tận ngày nay, Viet Nam vẫn là nước duy nhất bắn rơi tại chỗ nhiều siêu pháo đài cất cánh B-52 chỉ với lực lượng ít ỏi & loại hoả tiễn SAM-2 bị coi là “thế hệ 1 cổ lỗ”. Đây là đỉnh cao huy hoàng nhất của hoả tiễn SAM-2 trong cuộc chiến đấu ở Viet Nam mà nhiều loại hoả tiễn hiện đại hơn sinh ra sau này chẳng thể có được. Riêng ở Hà Nội, chỉ có không quá 13 tiểu đoàn SAM-2 Viet Nam trực tiếp chống lại gần 200 chiếc B-52 (48% lực lượng không quân kế sách Mỹ) & đã bắn hạ 34 chiếc B-52 (16 chiếc rơi tại chỗ, trong đó có chiếc còn nguyên bom rơi ở làng hoa Ngọc Hà, nội thành Hà Nội) trong thời gian rất ngắn: 12 ngày đêm. Nhiều kíp trắc thủ hoả tiễn Viet Nam lần đầu đương đầu với B-52 đã mau lẹ vượt mặt bỡ ngỡ ban đầu, rút kinh nghiệm sau một vài lần tranh đấu & chỉ sau 2 đêm 18, 19-12 đã lập công xuất sắc vào đêm 20-12-1972 khi phóng 36 hoả tiễn bắn rơi 7 chiếc B-52 (năng suất tranh đấu rất cao, bình quân 5,2 hoả tiễn hạ 1 B-52) làm không quân kế sách Mỹ phải giãn ra, không dám trực tiếp đánh vào Hà Nội nữa… Lầu Năm Góc đã phải chịu hoàn toàn thất bại trong campaign này trước ý chí tranh đấu ngoan cường của bộ đội hoả tiễn & lực lượng phòng không-không quân Viet Nam.

Xem Thêm  5 cách giúp bạn tìm việc làm tiếng Nhật tại Hà Nội tốt nhất

Theo chính số liệu tổng hợp của Bộ lãnh đạo Không quân kế sách Mỹ (SAC), đã có 31 chiếc B-52 bị rơi ở Viet Nam do hỏa lực phòng không đối phương & do “trục trặc kỹ thuật”, hàng chục chiếc khác bị thương, trong đó có 9 chiếc hư hại nặng chẳng thể sử dụng được nữa (sau trận đánh vẫn cất cánh về được căn cứ nên SAC không tính là “bị bắn rơi”) cùng với hàng trăm phi công B-52 bỏ mạng & rơi vào tay đối phương. Còn theo tổng hợp của các Chuyên Viên Liên Xô có mặt tại Viet Nam, trong kháng chiến chống Mỹ, bộ đội Hoả tiễn phòng không Viet Nam đã đánh hơn 3.000 trận, phóng 5.804 hoả tiễn, bắn rơi gần 1.300 máy cất cánh Mỹ các loại, trong đó có 54 chiếc B-52…

Tranh đấu ở Viet Nam được ghi nhận là trận chiến có sử dụng TLPK với sll nhất từ trước đến nay trên toàn cầu. Dù số liệu tổng hợp của các bên luôn khác nhau nhưng buổi lễ hoả tiễn SAM-2 với dấu ấn Viet Nam bắn rơi tại chỗ B-52 sẽ mãi đi vào lịch sử quân sự như một trang sử không lúc nào phai mờ!

NGUYỄN THỤY ANH

By ads_law

Trả lời