Trong nội dung dưới đây, tất cả chúng ta cùng tìm tòi xem hiện tượng Nhật thực, Nguyệt thực là gì? Vì sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Nhật thực là gì?

Nhật thực là hiện tượng mặt trời bị che khuất bởi mặt trăng khi nhìn từ địa cầu.

Nhật thực xảy ra bao giờ?

Nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng đi ngang qua giữa Trái Đất & Mặt Trời & xem xét từ Trái Đất, lúc đó Mặt Trăng che khuất hoàn toàn hay một phần Mặt Trời.

Để hiện tượng nhật thực xảy ra, Mặt Trời, Mặt Trăng & Trái Đất phải nằm trên một đường thẳng hoặc gần thẳng, sự thẳng hàng này được các nhà thiên văn học gọi là syzygy. Điều này chỉ có thể xảy ra trong kỳ trăng mới.

Mặc dầu một trăng mới là thiết yếu cho nhật thực có thể xảy ra, thì nhật thực lại không xảy ra ở mọi kỳ trăng mới. Bởi vì bề mặt quỹ đạo của Mặt Trăng di chuyển quanh Trái Đất nghiêng một góc khoảng 5° đối với bề mặt quỹ đạo của Trái Đất di chuyển quanh Mặt Trời (bề mặt hoàng đạo). Những địa điểm nơi 2 bề mặt quỹ đạo này gặp nhau được gọi là điểm nút Mặt Trăng (lunar nodes). Nhật thực xảy ra chỉ khi một trăng mới diễn ra gần điểm nút này.

Phân loại Nhật thực

Có 4 kiểu nhật thực & chúng được xác nhận bởi các vùng bóng của Mặt Trăng trên mặt phẳng Trái Đất.

  1. Nhật thực toàn phần: Một nhật thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời & tạo dựng các vùng bóng tối & bóng nửa tối trên mặt phẳng Trái Đất/ Một nhật thực toàn phần chỉ có thể diễn ra khi Mặt Trăng ở quanh cận điểm quỹ đạo. Bạn có thể xem xét được nhật thực toàn phần khi đứng ở trên đường di chuyển của vùng bóng tối của Mặt Trăng. Những người không ở vùng bóng tối nhưng nếu đứng ở vùng bóng nửa tối sẽ xem xét được nhật thực một phần.
  2. Nhật thực một phần: Nhật thực một phần xảy ra khi Mặt Trăng không che khuất hoàn toàn đĩa Mặt Trời & chỉ tạo dựng vùng bóng nửa tối ở trên mặt phẳng Trái Đất.
  3. Nhật thực hình khuyên: Nhật thực hình khuyên xảy ra khi vùng đối của vùng bóng tối hiện ra trên Trái Đất. đĩa Mặt Trăng sẽ che khuất vùng trọng điểm của đĩa Mặt Trời, để lộ vùng rìa ngoài của Mặt Trời có dạng như một chiếc nhẫn. Một nhật thực hình khuyên chỉ có thể xảy ra khi Mặt Trăng ở quanh viễn điểm quỹ đạo.
  4. Nhật thực lai: Nhật thực lai rất hiếm khi xảy ra. Chúng xảy ra khi một nhật thực hình khuyên chuyển thành một nhật thực toàn phần.
Xem Thêm  Chiêm tinh tháng 5: Siêu trăng chỉ đường vượt đường gian truân

Nhật thực là gì 2

Cách xem xét Nhật thực

Việc xem xét nhật thực trực tiếp bằng mắt thường có thể gây ra những thương tổn trọn đời cho mắt chính vì như vậy người xem xét phải hết sức cẩn thẩn. Chú ý những điều sau khoảng thời gian xem xét nhật thực như không được xem xét trực tiếp bằng mắt thường.

  • Việc xem xét nhật thực với một chiếc kính râm (kính đen), phim chụp X-quang, ruột đĩa mềm, băng video không bảo đảm vì những loại này chỉ giảm độ sáng chứ không ngăn được các tia bức xạ có hại.
  • Xem xét nhật thực một cách gián tiếp hoặc sử dụng kính lọc chuyên dụng như kính lọc của thợ hàn mã số 14 hoặc kính lọc Mặt Trời từ các Câu lạc bộ Thiên văn học.
  • Người xem xét cũng có thể dùng một tấm bìa để hứng ảnh của Mặt Trời qua một chiếc ống nhòm hay kính thiên văn nhỏ, hoặc khoét một lỗ tròn nhỏ lên tấm bìa rồi xem xét ảnh của Mặt Trời xuyên qua lỗ tròn đó trên mặt đất.

Nguyệt thực là gì?

Nguyệt thực là hiện tượng mặt trăng bị che khuất bởi bóng của địa cầu trước ánh sáng của mặt trời, hay nói một cách khác là Mặt Trăng máu, là hiện tượng thiên văn khi Mặt Trăng đi vào hình chóp bóng của Trái Đất, đối mặt với Mặt Trời.

Do mặt trăng không tự phát ra ánh sáng, tất cả chúng ta chứng kiến mặt trăng là nhờ có ánh sáng của mặt trời chiếu vào mặt trăng, mặt trăng phản lại ánh sáng nên tất cả chúng ta chứng kiến mặt trăng, nhưng vào thời điểm mặt trăng – địa cầu – mặt trời thẳng hàng nhau, địa cầu đã che khuất ánh sáng của mặt trời chiếu đến mặt trăng, tức là mặt trăng xếp sau bóng của địa cầu, hiện tại mặt trăng tối đen dần do bị khuất sau bóng địa cầu, thời điểm & hiện tượng này gọi là nguyệt thực.

Xem Thêm  Lỗ đen là gì? Thực tế, lý thuyết và định nghĩa

Nguyệt thực là gì 1

Phân loại Nguyệt thực

  1. Nguyệt thực toàn phần: xảy ra khi Mặt Trời, Trái Đất & Mặt Trăng nằm trên một đường thẳng. Mặt Trăng đi vào vùng bóng tối của Trái Đất. Hiện giờ ánh trăng sẽ bị mờ đi & Mặt Trăng sẽ có màu đỏ đồng hoặc màu cam sẫm. Khi nguyệt thực toàn phần diễn ra, tia Mặt Trời trước khi đến được Mặt Trăng đã chiếu vào chóp bóng của Trái Đất & bị khí quyển Trái Đất khúc xạ. Các tia sáng bước sóng ngắn đã bị cản lại hết, chỉ còn các tia có bước sóng dài (đỏ, cam) xuyên qua, cho nên, Mặt Trăng thường xuất hiện dưới màu đỏ nhạt. Thời gian tối đa của nguyệt thực toàn phần: 104 phút (trường hợp thường hay tái diễn).
  2. Nguyệt thực một phần: xảy ra khi Mặt Trời, Trái Đất & Mặt Trăng nằm trên đường gần thẳng. Hiện giờ ánh trăng sẽ bị mờ đi & Mặt Trăng bị khuyết đi một phần. Có thể chứng kiến bóng của Trái Đất màu đen (hoặc màu đỏ sẫm) đang che khuất Mặt Trăng. Trong tiến trình nguyệt thực toàn phần, nguyệt thực một phần có thể hiện ra trước & sau khoảng thời gian nguyệt thực toàn phần. Nguyệt thực một phần kéo dài 6 giờ.
  3. Nguyệt thực nửa tối: xảy ra khi Mặt Trăng đi ngang qua vùng nửa tối của Trái Đất. Hiện giờ ánh trăng sẽ mờ & Mặt Trăng sẽ mờ & tối đi. Nguyệt thực bán phần khó chứng kiến bằng mắt thường do ánh chói của Mặt Trời giảm bớt.
Xem Thêm  Tham quan 10 lỗ đen gần Trái Đất nhất

Nguyệt thực là gì 2

Cách xem xét Nguyệt thực

Nguyệt thực là 1 trong những buổi lễ thiên văn dễ xem nhất. Cứ ra ngoài & ngắm nhìn thôi. Bạn chẳng cần kính thiên văn hay các dụng cụ bổ trợ khác. Bên cạnh đó, với ống nhòm & kính thiên văn nhỏ sẽ đem đến hình ảnh cụ thể về mặt phẳng mặt trăng.

Có bao nhiêu Nhật thực, Nguyệt thực mỗi năm?

Đa phần mỗi năm có khoảng 4 lần nhật thực – nguyệt thực, là con số tối thiểu của số lần nhật thực – nguyệt thực có thể xảy ra trong 1 năm. 2 trong số 4 lần nhật thực, nguyệt thực này phải là nhật thực. Trong 1 năm cũng có thể xảy ra đến 7 lần nhật thực – nguyệt thực, nhưng rất hiếm (5 lần nhật thực & 2 lần nguyệt thực, hoặc 2 lần nhật thực & 5 lần nguyệt thực).

Có thể có tối thiểu 2 & tối đa 5 lần nhật thực trong 1 năm. Ngoài số này, không có hơn 2 lần nhật nguyệt thực có thể là nhật thực toàn phần. Rất hiếp khi xảy ra 5 lần nhật thực trong cùng 1 năm.

Theo tính toán của NASA, chỉ có khoảng 25 lần trong số 5000 năm qua toàn cầu có 5 lần nhật thực trong cùng 1 năm. Lần cuối cùng đã xảy ra vào năm 1935, & lần kế tiếp sẽ là năm 2206, khi có 2 nhật thực toàn phần xảy ra vào thời điểm tháng 12.

Thống kê

 

0.0

By ads_law

Trả lời