Vệ tinh cỡ nhỏ – Thành tích lớn mạnh công nghệ vũ trụ của viet nam

Vệ tinh NanoDragon dự tính sẽ cất cánh lên quỹ đạo ăn khớp Mặt Trời ở độ cao 560km vào ngày 1/10 đang tới là vệ tinh dạng cubesat lớp nano nặng 3,8 kg với kích cỡ 3U (100 x 100 x 340,5 mm).

Vệ tinh NanoDragon. (Nguồn: VNSC)

Từ vệ tinh siêu nhỏ PicoDragon năm 2013, đến MicroDragon năm 2019 & đang tới là vệ tinh NanoDragon do các nhà khoa học Trọng tâm Vũ trụ viet nam (Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ viet nam) tìm hiểu & chế tác dự tính được phóng lên quỹ đạo vào khoảng 7 giờ 48 phút đến 7 giờ 59 phút ngày 1/10/2021 theo giờ viet nam, tại bãi phóng Trọng tâm Vũ trụ Uchinoura, tỉnh Kagoshima, phía Nam Nhật Bản.

Không những thế, vệ tinh LOTUSat-1 được Nhật Bản chế tác thông qua dự án Trọng tâm Vũ trụ viet nam, dự tính được mang lên quỹ đạo vào cuối năm 2023, sẽ là vệ tinh xem xét Trái Đất sử dụng công nghệ radar trước nhất của viet nam. Có thể nói, đây là những thành tích trong lớn mạnh công nghệ vũ trụ còn “non trẻ “của viet nam.

Những “con rồng” nhỏ

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phạm Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Trọng tâm Vũ trụ viet nam (Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ viet nam) cho biết: Nhìn lại tiến trình chế tác vệ tinh của viet nam, vệ tinh trước nhất PicoDragon được chế tác hoàn toàn trong nước tại thời điểm cả nhóm tìm hiểu đều từ những ngành nghề khoa học-công nghệ khác chuyển sang “làm” vũ trụ nên định nghĩa đều bỡ ngỡ & phải khám phá từ đầu.

Thời điểm bắt dầu Dự án kiến trúc, chế tác vệ tinh PicoDragon là năm 2007, công nghiệp vũ trụ trên toàn cầu vào thời điểm đó cũng chưa có nhiều lựa chọn. Hầu hết các thiết bị phải tự lớn mạnh & tính năng của vệ tinh cũng rất dễ nhằm bảo đảm tính ổn định của vệ tinh.

Sau đó, việc kiến trúc, chế tác vệ tinh MicroDragon đã được thực hiện trong môi trường chuyên nghiệp. Vệ tinh do 36 kỹ sư người Việt & nhiều giáo sư Nhật Bản phụ trợ trong tiến trình kiến trúc, lớn mạnh tại Nhật Bản.

Vệ tinh MicroDragon nặng 50kg, kích cỡ khoảng 50x50x50 cm. Cho nên, vệ tinh có nhiều chức năng & công nghệ cầu kỳ hơn.

Vệ tinh NanoDragon dự tính sẽ cất cánh lên quỹ đạo ăn khớp Mặt Trời ở độ cao 560 km vào ngày 1/10 đang tới là vệ tinh dạng cubesat lớp nano nặng 3,8 kg với kích cỡ 3U (100 x 100 x 340,5 mm).

Xem Thêm  chủ đề 2. hệ mặt trời – sao, thiên hà - bigbang

Đây là sản phẩm của Chủ đề “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, phóng và vận hành thử nghiệm vệ tinh siêu nhỏ cỡ nano” thuộc “Chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia về công nghệ vũ trụ giai đoạn 2016-2020.”

Công cuộc tìm hiểu, kiến trúc, chế tác, tích hợp, thực nghiệm tính năng vệ tinh hoàn toàn được thực hiện thời viet nam, bởi các cán bộ tìm hiểu của Trọng tâm Vũ trụ viet nam.

NanoDragon là vệ tinh được kiến trúc, chế tác 100% tại viet nam. Đây là một sản phẩm trong lộ trình lớn mạnh vệ tinh nhỏ “Made in Vietnam” của Trọng tâm Vũ trụ viet nam nhằm thực hiện “Chiến lược phát triển và ứng dụng khoa học và công nghệ vũ trụ đến năm 2030” được Thủ tướng Chính phủ cấp phép ngày 4/2/2021.

Tiến sỹ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc Trọng tâm Vũ trụ viet nam (Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ viet nam) – member nhóm tìm hiểu, cho biết đội ngũ tìm hiểu, kiến trúc, chế tác vệ tinh NanoDragon đã có nhiều kinh nghiệm, gia nhập vào hai dự án vệ tinh của viet nam trước đó là PicoDragon & MicroDragon.

[Vệ tinh NanoDragon của Việt Nam sẽ lên quỹ đạo vào ngày 1/10/2021]

Cùng với đó, nhóm còn tồn tại một số member đã gia nhập khoảng 3-4 tiến trình thực nghiệm các vệ tinh khác khi đang học tại Nhật Bản.

Vệ tinh NanoDragon thực sự chưa được như mong chờ bởi sản phẩm được lớn mạnh trên nền tảng hạ tầng còn nhiều giới hạn. Các thiết bị công nghệ lớn mạnh vệ tinh còn khiêm tốn.

Tuy nhiên, công nghiệp hỗ trợ cho nghề vũ trụ ở viet nam còn giới hạn. Việc sắm sửa một số thiết bị công nghệ vượt bậc từ viet nam còn gặp khổ cực, thậm chí một số thiết bị chẳng thể mua được.

Để giải quyết những khổ cực, nhóm tìm hiểu đã cộng tác với các partner quốc tế để thực hiện những phần công việc chẳng thể làm ở viet nam như: cộng tác sử dụng thiết bị công nghệ của Nhật Bản để được gia nhập Chương trình “Biểu diễn công nghệ vệ tinh ý tưởng số 2;” thử nghiệm môi trường trước phóng tại Trung tâm Thử nghiệm Vệ tinh nhỏ, Học viện Công nghệ Kyushu, Nhật Bản; một số môđun thiết bị mua sẵn vì không có đủ điều kiện kỹ thuật hạ tầng để tự phát triển; tích hợp vệ tinh dựa trên những thiết bị có độ tin cậy cao, đã từng được sử dụng trên vũ trụ…

Xem Thêm  Tàu thăm dò Habuyasa 2 cho thấy tiểu hành tinh Ryugu có các đặc tính khác thường

Vệ tinh NanoDragon được phát triển với mục đích chứng minh có thể dùng công nghệ chùm vệ tinh cỡ siêu nhỏ để thu tín hiệu nhận dạng tự động tàu thủy (Automatic Identification System – AIS) sử dụng cho mục đích theo dõi, giám sát phương tiện trên biển. Vệ tinh NanoDragon được thiết kế thử nghiệm công nghệ, chất lượng của hệ thống điều khiển và xác định tư thế vệ tinh.

Các nhà khoa học Việt Nam đặt kỳ vọng vệ tinh NanoDragon có thể thu tín hiệu nhận dạng tự động tàu thủy, giao tiếp tốt và cung cấp dữ liệu xuống trạm mặt đất. Từ các dữ liệu này, nếu triển khai một mạng lưới nhiều vệ tinh hơn trong thời gian tới, có thể mang lại những ứng dụng thực tiễn, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Từng bước chinh phục không gian vũ trụ

Chính phủ đã phê duyệt “Chiến lược phát triển và ứng dụng khoa học và công nghệ vũ trụ đến năm 2030” với mục tiêu ứng dụng rộng rãi thành tựu của khoa học và công nghệ vũ trụ; phấn đấu làm chủ được công nghệ thiết kế, chế tạo, tích hợp các cảm biến quang học, radar cho vệ tinh quan sát Trái Đất và phát triển thị trường, hỗ trợ khởi nghiệp dần hình thành nền công nghiệp vũ trụ của Việt Nam…

Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam Phạm Anh Tuấn cho rằng Việt Nam cần xác định không gian vũ trụ là một trong 5 không gian (vùng đất, vùng trời, vùng biển, không gian mạng và không gian vũ trụ) cần làm chủ để bảo vệ quyền lợi quốc gia.

Ngoài ra, công nghệ vũ trụ cần có sự đầu tư lớn về nguồn lực tài chính, nhân lực và thời gian để đảm bảo định hướng phát triển cân đối và bền vững bằng việc xây dựng luật Vũ trụ của Việt Nam. Đây là tiền đề để cho các thành phần yên tâm đầu tư phát triển.

Bên cạnh đó, để phát triển khoa học vũ trụ cũng như ngành công nghiệp vũ trụ, Việt Nam cần thúc đẩy nhu cầu khai thác các ứng dụng từ công nghệ vũ trụ, tạo sự hấp dẫn cho các thành phần kinh tế, startup công nghệ cùng tham gia xây dựng nền kinh tế vũ trụ; tăng cường hợp tác quốc tế, tiếp nhận và chuyển giao công nghệ, rút ngắn khoảng cách để có thể tham gia vào các chương trình nghiên cứu chung của thế giới.

Xem Thêm  Vụ tên lửa Trường Chinh 5B nặng nhất Trung Quốc mất kiểm soát và sắp rơi: Phơi bày những góc khuất!

Tiến sỹ Lê Xuân Huy nhận định Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đã thành công trong việc chế tạo và phóng thành công một số vệ tinh nhỏ, mang ý nghĩa về đào tạo và thử nghiệm công nghệ lên vũ trụ như PicoDragon năm 2013, MicroDragon năm 2019 và hy vọng NanoDragon được phóng vào cuối năm nay sẽ tạo cơ hội để tiếp tục phát triển những sản phẩm có tính ứng dụng cao hơn nữa.

Thời gian tới, vệ tinh LOTUSat-1 được Nhật Bản chế tạo thông qua dự án Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, dự kiến được đưa lên quỹ đạo vào cuối năm 2023, sẽ là vệ tinh quan sát trái đất sử dụng công nghệ radar đầu tiên của Việt Nam. Vệ tinh có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và rất phù hợp với điều kiện khí hậu của Việt Nam.

Ngoài ra, các nhà khoa học tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam còn có nhiều sản phẩm về ứng dụng công nghệ Vũ trụ như: cơ sở dữ liệu vệ tinh Vietnam Datacube, các hệ thống theo dõi mất rừng nhanh, giám sát rừng, giám sát lúa, giám sát lũ lụt; các hệ thống thông tin nông nghiệp sử dụng công nghệ vũ trụ kết hợp với các trạm đo sử dụng thiết bị internet vạn vật (IoT) giúp giám sát thời gian thực.

Nói về tương lai phát triển của ngành khoa học vũ trụ, Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam Phạm Anh Tuấn khẳng định: “Sứ mệnh chinh phục không gian vũ trụ của Việt Nam sẽ là sứ mệnh của các thế hệ tương lai. Nhưng sứ mệnh hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo, nuôi dưỡng tình yêu khoa học trong giới trẻ, giúp tạo ra một xã hội tôn trọng khoa học và có tư duy đột phá, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm lại là sự mệnh của thế hệ chúng ta. Do đó, truyền thông cần kết nối với các nhà khoa học, với doanh nghiệp trở thành cầu nối hữu dụng, đưa tri thức và tiến bộ khoa học-công nghệ Vũ trụ đến nhanh hơn với quảng đại quần chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ-tương lai của đất nước.”./.

Vệ tinh cỡ nhỏ - Thành tích lớn mạnh công nghệ vũ trụ của viet nam - ảnh 2

bấm chuột để xem kích cỡ chuẩn.

Hoàng Nam (TTXVN/Vietnam+)

By ads_law

Trả lời